Πως πρέπει να προσεγγίσουμε το θέμα επίλυσης των μείζονων εθνικών θεμάτων

(Α ΜΕΡΟΣ)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΓΕΝΙΚΑ

Είναι πανθομολογουμένως γνωστό ότι τα Μείζονα  Εθνικά μας Ζητήματα τα τελευταία 100 χρόνια  δεν αντιμετωπίζονται με τον ενδεδειγμένο τρόπο λόγω των παθογενειών της Ελληνικής Κοινωνίας από τις οποίες πρέπει το ταχύτερο δυνατόν να απαλλαγούμε (Αδυναμία Διακομματικής Συναίνεσης σε Μείζονα Εθνικά Ζητήματα, Κομματικό Κράτος, Πλημελλής Χρηματοδότηση αναγκαίων Επενδύσεων, Εμβαλωματικός τρόπος αντιμετώπισης και όχι με την Ολιστική Προσέγγιση που απαιτείται για την δημιουργία ΟΡΑΜΑΤΟΣ και ΜΑΚΡΟΠΝΟΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ), ώστε τα προβλήματα να επιλύονται άπαξ δια παντός χωρίς να ανακυκλώνονται συνέχεια κάθε φορά που παρουσιάζεται μια κρίση. 

Στα Μείζονα Εθνικά μας Ζητήματα περιλαμβάνεται και η Κρατική Αμυντική μας Βιομηχανία η οποία νοσεί σοβαρά, όπως καθημερινά αποδεικνύεται τα τελευταία 30 χρόνια από τις συνεχείς καθυστερήσεις απόδοσης των Μέσων των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) που οφείλεται στις προαναφερθείσες παθογένειες. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Κρατικού Εργοστασίου Αεροσκαφών (ΚΕΑ) που απο την δημιουργία του το 1925 μέχρι το 1940 κατασκεύασε με Βρετανική τεχνογνωσία αλλά και Ελληνική τα Α/Φ BLACKBURN VELOS, ΧΕΛΙΔΩΝ, AVRO – 504 - Ο & Ν, ATLAS και 621 TUTOR. 

Από το τελευταίο μάλιστα κατασκευάσθηκαν τουλάχιστον 60 μονάδες με ρυθμό που άγγιξε τα 7 αεροσκάφη το μήνα στις αρχές του 1940, που έλαβαν μέρος στις πολεμικές επιχειρήσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η παραγωγή του Εργοστασίου δεν περιοριζόταν μόνο στην κατασκευή αεροσκαφών  (Α/Φ) αλλά και βομβών εργαλείων και ανταλλακτικών.  Παρά ταύτα από την ίδρυση της ΕΑΒ (21 Σεπτεμβρίου 1977)   και εντεύθεν και με ευθύνη όλων των Ελληνικών Κυβερνήσεων οι επενδύσεις στο ΚΕΑ σταμάτησαν με την εσφαλμένη λογική ότι η ΕΑΒ ήταν υπεραρκετή για τις ανάγκες των ΕΔ, με αποτέλεσμα και το ΚΕΑ να συρρικνωθεί αλλά και η ΕΑΒ να μην αποδίδει όπως λανθασμένα είχε εκτιμηθεί. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τις δεκαετίες του 1970, 1980 και 1990 το ΚΕΑ παρέδιδε ανά έτος από Εργοστασιακή Συντήρηση, 8 μαχητικά Α/Φ F-10G, 2 Πυροσβεστικά  Α/Φ CL-215, τουλάχιστον 2 Ε/Π  HU-1H και όποιο μεταφορικό Α/Φ C-130H ή C-47 ή Dornier 28, χρειαζότανε επισκευή επιπέδου Εργοστασίου, όπου η ΕΑΒ δεν είχε ακόμη αναπτύξει καμμία δυνατότητα. Η μετά το 1990 συνεχής απαξίωσή του λόγω της δημιουργίας της ΕΑΒ αποτέλεσε στρατηγικό σφάλμα ολκής που υπηρετήθηκε από την λανθασμένη Πολιτική όλων των Κυβερνήσεων που θεώρησαν ότι αφού δημιουργήθηκε η ΕΑΒ, το ΚΕΑ δεν υπήρχε κανένας λόγος να αναβαθμίσει τον Εργοστασιακό Εξοπλισμό του ή να ανανεώσει το Προσωπικό του, το πλείστον του οποίου συνταξιοδοτήθηκε χωρίς καν να μεταφέρει τις τεράστιες εμπειρίες του σε νεωτέρους.

Βεβαίως η Ολιστική προσέγγιση των Μειζόνων Εθνικών Ζητημάτων απαιτεί πολύ σοβαρή και εργώδη προσπάθεια από όλους μας αλλά κυρίως από την ανάπτυξη Θεσμών και Θεσμικών Οργάνων που θωρακίζουν την σοβαρή προσπάθεια που επενδύεται στην μελέτη εξεύρεσης των Ικανών & Αναγκαίων λύσεων για την επίλυσή των. Και τούτο γιατί η ανάπτυξη Θεσμών & Θεσμικών Οργάνων προυποθέτει την συναίνεση όλων μας ότι πρέπει να ακολουθούνται με συνέχεια & συνέπεια αυστηροί κανόνες που κανείς δεν επιτρέπεται να παραβιάζει κατά το δοκούν. Αυτό σημαίνει ότι επιβάλλεται μια δραστική αλλαγή τρόπου σκέψης από όλη την Ελληνική Κοινωνία για το πώς πρέπει να προσεγγίζονται και να επιλύονται τα Μείζονα Εθνικά μας Ζητήματα που μόνον ισχυροί Θεσμοί μπορούν να μας εξασφαλίσουν, χωρίς τον αποκλεισμό καμμιάς γνώμης, με καινοτόμες ιδέες και με διαρκώς αυξανόμενες  συνεργασίες Κράτους & Επενδυτών στον βαθμό που αυτό είναι απαραίτητο. Ένα πολύ πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δραστικής αλλαγής τρόπου σκέψης μας έρχεται από την Μέκκα του Καπιταλισμού τις ΗΠΑ, όπου πρόσφατα η NASA συνεργάσθηκε επιτυχώς με την Ιδιωτική Εταιρεία Space X για την αποστολή επανδρωμένου διαστημοπλοίου στο Διάστημα, κάτι που πριν 50 χρόνια θεωρείτο αδιανόητο.

Δυστυχώς στην Ελλάδα πάσχουμε στην Δημιουργία Θεσμών και στην Έγκαιρη Λήψη Αποφάσεων που είναι στοιχεία απαραίτητα για να προχωρήσουν σωστά τα Μείζονα Εθνικά Ζητήματα. Αλλά και όπου έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε  τέτοιους Θεσμούς {π.χ. Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών & Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ)} αυτοί υπολειτουργούν είτε από Πλημελλή Στελέχωση ή από έλλειψη των κατάλληλων Αρμοδιοτήτων, ή ακόμη και από την δυσκινησία τους (π.χ. Διακομματική Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας), επειδή απαρτίζονται από πάρα πολλά Στελέχη των Κομμάτων χωρίς να έχουν όλα (πλήν ελαχίστων) τις κατάλληλες προσλαμβάνουσες παραστάσεις, με αποτέλεσμα να απασχολούν μια στρατιά συμβούλων για να ενημερώνουν τους Βουλευτές που δεν έτυχε ποτέ να ασχοληθούν με τέτοια θέματα. 

Επιχειρώντας μια Ολικιστική προσέγγιση του Ζητήματος των αναγκαίων Θεσμών που μας είναι απαραίτητοι για να αναλάβουν το βαρύ έργο της επίλυσης των Μειζόνων Εθνικών Ζητημάτων που αδικαιολόγητα καθυστερούν, μεταξύ των οποίων βεβαίως συγκαταλέγεται και η ανάταξη  της Κρατικής Αμυντικής Βιομηχανίας θα παραθέσουμε κατά την γνώμη μας και κατά σειράν σπουδαιότητας τους Θεσμούς και τα Θεσμικά Όργανα  που λείπουν και εκείνους που χρειάζονται αναβάθμιση του ρόλου τους.

ΘΕΣΜΟΙ

α. Εθνική Στρατηγική (ΕΣ) που σήμερα δεν υφίσταται.  Αποτελεί ένα Θεσμικό Κείμενο αμέσως μικρότερης σπουδαιότητας από το Σύνταγμα, που πρέπει να καταρτισθεί από Διακομματική -Διεπιστημονική Επιτροπή με ενεργά και επί τιμή μέλη από τους χώρους της Πολιτικής, της ‘Αμυνας, της Διπλωματίας, των Ινστιτούτων & Δεξαμενών Σκέψης Γεωπολιτικών & Οικονομικών Αναλύσεων (THINKTANKS) και τέλος της Ακαδημαϊκής Κοινότητας. Η Εθνική Στρατηγική θα δίνει το ΟΡΑΜΑ της Χώρας για την επόμενη 30ετία ή 50ετία και θα αναθεωρείται κάθε 10 χρόνια. Το ΟΡΑΜΑ της Χώρας θα εστιάζεται στο πώς θέλουμε να είναι η Ελλάδα του 21ου  αιώνα και επομένως πώς  πρέπει να χειριστούμε τα Μείζονα Εθνικά Ζητήματα:

1. Εξωτερικής Πολιτικής, Γεωστρατηγικής και Διεθνών Σχέσεων, 
2. Ολιστικής Παιδείας - Εκπαίδευσης & Επιμόρφωσης, 
3. Άμυνας & Ασφάλειας της Χώρας, 
4. Οικονομικής Πορείας & Ανάπτυξης.
Η Εθνική Στρατηγική (ΕΣ) θα πρέπει να ψηφίζεται ονομαστικά από τα 2/3 των μελών της Βουλής των Ελλήνων (ΒτΕ) κατά την πρώτη ψηφοφορία και τουλάχιστον από τα 3/5 κατά την δεύτερη και τελευταία, ώστε να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή Διακομματική Συναίνεση.
Αντιπαραβάλοντας την δική μας έλλειψη ενός τέτοιου Θεσμικού Κειμένου με την πιστή εφαρμογή εκ μέρους της Τουρκίας του «Στρατηγικού Βάθους» του Αχμέτ Νταβούτογλου , ο κάθε Έλληνας Πολίτης θλίβεται όχι μόνον για την αυξανόμενη επιθετικότητα της Τουρκίας, με την οποία τελικώς θα μάθουμε να ζούμε, αλλά και για τον εμπεριστατωμένο τρόπο που διεκδικεί τις ανομολόγητες απαιτήσεις της κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου και εφαρμόζοντας πιστά το Γκαιμπελικό Δόγμα «Πες, πες κάτι θα μείνει».

Το Όργανο Δημιουργικού Διαλόγου με το οποίο θα αποφασίζονται με επίσης Διακομματική Συναίνεση οι Τομείς  των Μειζόνων Εθνικών Ζητημάτων που έχουν προτεραιότητα για συζήτηση προς λήψη αποφάσεων πρέπει να είναι ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλειας (ΣΕΑ), που θα μπορούσε π.χ. να βασιστεί στο πρότυπο του Ισραήλ ή των ΗΠΑ.  
Στις ώριμες Κοινωνίες την πρωτοβουλία κατάρτισης τέτοιων Θεσμικών Πρωτοβουλιών έχουν οι πεφωτισμένες Ηγεσίες (TOP DOWN APPROACH) που αντιλαμβάνονται την σοβαρότητα Θωράκισης της Χώρας τους με τρόπο μή αναστρέψιμο και άπαξ δια παντός και έτσι γράφουν ιστορία. 

Σε Κοινωνίες όπου η Γραφειοκρατία ζει και βασιλεύει και δεν υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για την Πατρίδα αλλά μόνον για τη διατήρηση των θώκων των Κυβερνώντων με οποιοδήποτε τίμημα, έστω και εις βάρος των συμφερόντων του Λαού τους, οι Ηγεσίες είτε δεν επιθυμούν καθόλου να ακούσουν γι’ αυτά, είτε ομφαλοσκοπούνται για τεράστια χρονικά διαστήματα ασχολούμενες με ζητήματα ήσσονος σημασίας εν σχέσει με τα Μείζονα Εθνικά Ζητήματα, αλλά με μεγάλο πάθος ή τέλος αφήνουν το θέμα να επιλυθεί δια της μεθόδου της σήψεως ή να παραπαίει επί δεκαετίες αποφεύγοντας να πάρουν σοβαρές αποφάσεις για τον φόβο του Πολιτικού Κόστους. 

Και τούτο γιατί η ενασχόληση με τα Μείζονα Εθνικά Ζητήματα θέλει «κότσια» και πολύ σοβαρή και εργώδη προσπάθεια, ενώ η ενασχόληση με τα ήσσονος σημασίας Ζητήματα είναι εύκολη υπόθεση, γιατί είναι ευκολόπεπτη από το φανατισμένο Κομματικό ακροατήριό τους, που τους εξασφαλίζει επανεκλογή, επιβεβαιώνοντας πλήρως την Θουκιδίδια ρήση «των οικιών ημών εμπιπραμένων ημείς άδομεν».

β. Πολιτική Εθνικής Άμυνας. Σήμερα υφίσταται κείμενο της Πολιτικής Εθνικής Άμυνας (ΠΕΑ) το οποίο είναι καθαρά Κυβερνητικής επιλογής και παρέχει κατευθύνσεις και όχι ΟΡΑΜΑ, αλλά είναι ενδεχόμενο να αλλάξει μόλις αλλάξει η Κυβέρνηση. Το κείμενο αυτό είναι ένα εργαλείο κατευθύνσεων προς τις Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ) για να καθορίσουν βάσει αυτού το επιχειρησιακό έργο τους, δηλ. την Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική (ΕΘΣΣ) η οποία επίσης υφίσταται. Ευχής έργο θα ήταν και η ΠΕΑ να ήταν δημιούργημα Διακομματικό και εγκεκριμμένο με τον ιδιο τρόπο όπως η και η προτεινομένη ΕΣ ώστε να μην αλλάζει κάθε φορά που αλλάζει η Κυβέρνηση, αλλά να αναθεωρείται (Διακομματικά όπως προείπαμε), μόνο όταν οι γεωπολιτικές συνθήκες και το στενότερο επιχειρησιακό περιβάλλον μεταλλάσσονται. 

Τον Ιαν 2017 με πρωτοβουλία της ΓΔΑΕΕ και με την αντίστροφη διαδικασία (BOTTOM UP APPROACH) αφού κανείς άλλος Φορέας υψηλότερα ιστάμενος δεν ενδιαφέρθηκε σοβαρά γι’ αυτό, δημιουργήθηκε η Εθνική Αμυντική Βιομηχανική Στρατηγική  (ΕΑΒΣ). Το κείμενο της ΕΑΒΣ εγκρίθηκε αρχικά σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, από την Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της ΒτΕ. Έγιναν μάλιστα κάποιες διορθώσεις στο κείμενο - πριν υποβληθεί στο ΚΥΣΕΑ για τελική έγκριση - κατόπιν υποδείξεων και παρεμβάσεων της μείζονος αντιπολίτευσης αλλά έκτοτε αγνοούνται τα ίχνη του  . Το θεσμικό αυτό κείμενο μολονότι δεν μπορεί να θεωρηθεί τέλειο (αφού βασίζεται σε βεβλαμένο Θεσμικό Πλαίσιο Προμηθειών των ΕΔ όπως είναι ο Ν. 3978/2011, αλλά και αποφεύγει να πάρει θέση σε κρίσιμα Εθνικά Ζητήματα Ανάταξης της Κρατικής Αμυντικής Βιομηχανίας εφαρμόζοντας πιστά το γράμμα της Ευρωπαικής Οδηγίας 81/2009 και όχι το πνεύμα της), είναι επιτέλους μια αρχή που μέχρι τώρα δεν επιχειρήθηκε σοβαρά από κανέναν όπως και θα έπρεπε. 

Αλλά και πάλι η ΓΔΑΕΕ, παρά τα σοβαρά προβλήματα επάνδρωσης και έλλειψης Αρμοδιοτήτων που έχει, με δική της πρωτοβουλία κατήρτισε από τον Νοέμβριο του 2019 ένα νέο Σχέδιο Θεσμικού Κειμένου για τις Προμήθειες των ΕΔ για να αντικαταστήσει τον Ν.3978 που στην πράξη δεν λειτουργεί, τα ίχνη του οποίου επίσης αγνούνται, ενώ όλοι κόπτονται ότι έχουμε σοβαρά προβλήματα και ΒΙΑΖΟΜΑΣΤΕ! Αυτά τα δύο παραδείγματα πρωτοβουλιών της ΓΔΑΕΕ επισημαίνονται για να καταδείξουν ότι αν δεν υπάρξει διάθεση επίλυσης των Μειζόνων Εθνικών Ζητημάτων με TOP DOWN APPROACH, όλη η επένδυση στην σοβαρότατατη δουλειά που έγινε, καθυστερεί αδικαιολόγητα να μελετηθεί και αν χρειάζεται να αναβαθμισθεί, ώστε να αποτελέσει εγκεκριμένο Θεσμικό Κείμενο, αν δεν πάει συνήθως χαμένη!  
 
ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

α. Διακομματικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ δεν υφίσταται)

β. Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΣΕΠ). Υφίσταται με βάση τον Νόμο 3132/2003   σε εφαρμογή του αναθεωρημένου άρθρου 82 του Συντάγματος και προεδρεύεται από τον ΥΠΕΞ.  Είναι Όργανο Διακομματικό πλην όμως συνεδριάζει προγραμματισμένα μόνον 3 φορές το χρόνο και εκτάκτως άλλες 2 φορές εφόσον ζητηθεί από τουλάχιστον δύο Κόμματα της Βουλής, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κενό στην ταχεία απόφαση χειρισμού Μειζόνων Εθνικών Θεμάτων που δυστυχώς πολλαπλασιάζονται με πολύ γοργους ρυθμούς ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό με την αυξανόμενη προκλητικότητα της Τουρκίας. 

γ. Διακομματική Επιτροπή Εξωτερικών & ‘Αμυνας της Βουλής   (υπάρχει αλλά είναι εξαιρετικά δισκίνητη λόγω των 54 Μελών της), ελάχιστα των οποίων διαθέτουν ικανές προσλαμβάνουσες παραστάσεις και ουσιαστικά δεν προσφέρει το έργο που απαιτείται στον χρόνο που πρέπει όπως θα δείξουμε στην ανάλυση κατωτέρω. 
Αλλά και η Διακομματική Eπιτροπή των Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων που θα μπορούσε κατά μίαν ευρεία έννοια να είναι το ζητούμενο Θεσμικό Όργανο καθοδήγησης για τη Ανάταξη της Κρατικής Αμυντικής Βιομηχανίας, ενώ στον αντίστοιχο ιστότοπο της Βουλης των Ελλήνων (ΒτΕ) αναφέρεται ως 15μελής, τα ονόματα των Μελών που την απαρτίζουν από όλα τα Κόμματα είναι 19. Αυτό και μόνον είναι απόδειξη ΜΗ ΣΟΒΑΡΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ενός τόσο σοβαρού ζητήματος όπως τα Εξοπλιστικά Προγράμματα και οι Συμβάσεις τους, ή η καθοδήγηση για την Ανάταξη της Κρατικής Αμυντικής Βιομηχανίας. 

δ. Διοικούσα Επιτροπή (STEERING COMMITTEE) Αμυντικών Βιομηχανιών με Υποεπιτροπές ανά Κλάδο ΕΔ  από Τεχνοκράτες εγνωσμένου κύρους που θα διορίζονται απο τα συναρμόδια υπουργεία ΥΠΕΘΑ, ΥΠΑΝ & ΥΠΟΙΚ. Χρησιμοποιούμε τον διεθνή όρο Διοικούσα Επιτροπή (STEERING COMMITTEE) όχι από ξενομανία αλλά επειδή αυτός χρησιμοποιείται ευρύτατα από όλες της Χώρες του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στο χειρισμό σοβαρών Εξοπλιστικών Προγραμμάτων που συναρτώνται άμεσα με την εμπλοκή της Αμυντικής Βιομηχανίας και επειδή με τον όρο αυτό γίνεται αμέσως φανερός ο ρόλος του Οργάνου και όχι με τι ασχολείται. Όμως πολύ μικρή σημασία έχει ο τίτλος του Οργάνου. Μπορεί κάλλιστα να είναι το Επιστημονικό Συμβούλιο Αμυντικής Έρευνας & Τεχνολογίας (ΕΣΑΕΤ) του Ν.2919/2001 ή το Συμβούλιο Αμυντικής ‘Ερευνας Τεχνολογίας & Βιομηχανίας (ΣΑΕΤΒ) του Ν.4909/2019, αρκεί να έχει συγκροτηθεί και να λειτουργεί. Απολαύστε το τέρας της γραφειοκρατίας και της αναβλητικότητας  της Νομοθετικής μας Εξουσίας  για ένα τόσο σοβαρό θέμα. 

ε. Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών & Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ). Υπάρχει αλλά πάσχει από κατάλληλη και πλημμελή στελέχωση και Αρμοδιότητες) αλλά ευτυχώς είναι ένας Θεσμός που παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει προσπαθεί να αρθεί στο ύψος της αποστολής του.

στ. Διοικητικά Συμβούλια για κάθε Κρατική Αμυντική Βιομηχανία. Υπάρχουν αλλά δεν έχουν ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα διαφοράς των υφισταμένων και απαιτουμένων ‘Αμεσων & ‘Εμμεσων Εργατοωρών ή αν έχουν, οι Κυβερνήσεις κωφεύουν.

Συνεχίζεται...

*Ο Δημήτρης Πετρίδης είναι Υπτχος (ΜΑ) ε.α.  της 22ας Σειράς Μηχανικών (ΣΜΑ) της Σ.Ι., Τάξεως 1974