Το νέο Χωροταξικό Τουρισμού σχεδιάζει επενδύσεις. Πώς σχεδιάζεται το μέλλον των ανθρώπων;

Το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία για τον σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας. Ωστόσο, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πού και με ποιους όρους θα αναπτυχθούν νέες τουριστικές επενδύσεις. Είναι αν ο σχεδιασμός αυτός εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο εθνικό αναπτυξιακό όραμα, σε συνέργεια και συνάφεια με τις πολιτικές για τον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση, τον πολιτισμό, το περιβάλλον, τη στέγαση, την κοινωνική συνοχή και, κυρίως, τη δημογραφική ανασυγκρότηση της χώρας.

Ένα χωροταξικό σχέδιο δεν είναι μόνο χάρτες και χρήσεις γης. Είναι σχέδιο για το πού θα ζουν, θα εργάζονται και θα δημιουργούν οι άνθρωποι τις επόμενες γενιές.

Ο χωροταξικός σχεδιασμός επηρεάζει την κατανομή της οικονομικής δραστηριότητας, τις αναπτυξιακές προοπτικές της περιφέρειας, τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών και τη φυσιογνωμία της ελληνικής υπαίθρου. Δεν αρκεί να σχεδιάζουμε πού θα αναπτυχθεί ο τουρισμός· οφείλουμε να σχεδιάζουμε και πώς θα παραμείνουν ζωντανές οι τοπικές κοινωνίες, πώς θα στηριχθεί η μικρή επιχειρηματικότητα και πώς ο τουρισμός θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με την τοπική παραγωγή και τον πολιτισμό.

Η Κρήτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάγκης σύνδεσης του χωροταξικού σχεδιασμού με την κοινωνική πραγματικότητα. Έγκυρα δεδομένα από τους Δορυφορικούς Λογαριασμούς Τουρισμού, τα Παρατηρητήρια Τουρισμού και τις επίσημες στατιστικές καταδεικνύουν ότι η περιφερειακή οικονομία του νησιού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό. Την ίδια στιγμή, διαθέσιμα κοινωνικά και αναπτυξιακά στοιχεία αναδεικνύουν ότι η οικονομική μεγέθυνση δεν αποτυπώνεται πάντοτε με την ίδια ένταση σε όλους τους δείκτες ευημερίας και σε όλες τις τοπικές κοινωνίες. Το γεγονός αυτό δεν αναιρεί τη σημασία του τουρισμού για την Κρήτη· αντίθετα, αναδεικνύει ένα κρίσιμο ερώτημα δημόσιας πολιτικής: πώς μπορεί μια τόσο ισχυρή τουριστική οικονομία να μεταφράζεται με ακόμη μεγαλύτερη συνέπεια σε ευρύτερη κοινωνική ευημερία, ανθεκτικές τοπικές κοινωνίες και ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν αφορά μόνο την Κρήτη, αλλά συνολικά το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας.

Ο τουριστικός χωροταξικός σχεδιασμός δεν είναι μόνο πολιτική για τον τουρισμό. Είναι πολιτική για την Ελλάδα που θέλουμε να κατοικείται, να παράγει και να αναπτύσσεται τις επόμενες δεκαετίες.

Η επιτυχία του δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος των επενδύσεων ή τον αριθμό των νέων τουριστικών κλινών. Θα κριθεί από το κατά πόσο θα συμβάλει στη βιώσιμη ανάπτυξη, στη δημογραφική ανθεκτικότητα, στη διατήρηση της ταυτότητας των τόπων και στη βελτίωση της καθημερινότητας των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται σε αυτούς.

Ελένη Μαραγκάκη

Πολιτισμολόγος – Ιστορικός

Μέλος Γραμματείας Τομέα Τουρισμού ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής