Φοροελαφρύνσεις έως 1,6 δισ. ευρώ στο πακέτο της ΔΕΘ

Η αντίστροφη μέτρηση για τη ΔΕΘ έχει αρχίσει και η κυβέρνηση μπαίνει στην τελική ευθεία για ένα πακέτο παρεμβάσεων που, μόνο για το 2027, αναμένεται να κινηθεί στην περιοχή των 1,8-2 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, περίπου 1,4-1,6 δισ. ευρώ αναμένεται να κατευθυνθούν σε νέες φοροελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις, ενώ περίπου 400 εκατ. ευρώ προορίζονται για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, αξιοποιώντας τη νέα ευρωπαϊκή ρήτρα διαφυγής.

Ωστόσο, όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, ο λογαριασμός της φετινής ΔΕΘ δεν σταματά στα 2 δισ. ευρώ. Πέρα από τις παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα το 2027, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει έναν ευρύτερο οδικό χάρτη μέτρων για την επόμενη τετραετία, με ορίζοντα έως το 2030. Πρόκειται για παρεμβάσεις που θα ξεδιπλώνονται σταδιακά στους επόμενους προϋπολογισμούς, καθώς το δημοσιονομικό τους αποτύπωμα θα κατανέμεται σε περισσότερα έτη.

Ετσι λοιπόν από σήμερα ξεκινάει νέος κύκλος κυβερνητικών συσκέψεων, με τους αριθμούς να περνούν ξανά από το «μικροσκόπιο» και τις τελευταίες λεπτομέρειες να κλειδώνουν πριν από την ομιλία του πρωθυπουργού στο Βελλίδειο το βράδυ του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ελεύθεροι επαγγελματίες, εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, αγρότες, ιδιοκτήτες ακινήτων, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επενδυτές. Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, αλλαγές στην προκαταβολή φόρου, παρεμβάσεις στη φορολογία των ενοικίων και στον ΕΝΦΙΑ, αλλά και διορθώσεις στο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών.

Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις. Πρόκειται για επιβάρυνση που θεσπίστηκε το 2011, κατά την περίοδο των μνημονίων, και εξακολουθεί να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις ανεξάρτητα από το εάν εμφανίζουν κέρδη ή ζημίες. Το τέλος έχει ήδη καταργηθεί από το 2025 για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Για τις επιχειρήσεις, ωστόσο, παραμένει και κυμαίνεται από 800 έως 1.000 ευρώ ετησίως, ανάλογα με την έδρα και τα χαρακτηριστικά της επιχείρησης. Η πλήρης κατάργησή του εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 240 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που θα πρέπει να βρει χώρο στον κρατικό προϋπολογισμό.

Μείωση της προκαταβολής φόρου. Σήμερα, οι επιχειρήσεις προκαταβάλλουν φόρο που αντιστοιχεί στο 80% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από τα κέρδη της προηγούμενης χρήσης, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 55%.

Ενα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει τη μείωση της προκαταβολής για τους επαγγελματίες στο 40%, ενώ για τις μικρές επιχειρήσεις εξετάζεται η διαμόρφωσή της στο 50% ή 60%, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών. Η προκαταβολή φόρου αποφέρει σήμερα περίπου 3,54 δισ. ευρώ από τα νομικά πρόσωπα και περίπου 645 εκατ. ευρώ από τους ελεύθερους επαγγελματίες. Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρηματικών κερδών από το 22% στο 20%. Η συζήτηση εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση αποκλιμάκωσης της φορολογίας των επιχειρήσεων με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων και τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης.

Στο πακέτο των παρεμβάσεων περιλαμβάνεται και νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Με μία ακόμη μείωση, οι συνολικές εισφορές θα διαμορφωθούν στο 35,66%, προσεγγίζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 245 εκατ. ευρώ ετησίως.

Στο μέτωπο των νοικοκυριών, η κυβερνητική ατζέντα περιλαμβάνει νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, με στόχο να ξεπεράσει τα 950 ευρώ έως το 2027. Παράλληλα, εξετάζονται νέες παρεμβάσεις στον ΕΝΦΙΑ. Από το 2019 ο φόρος ακινήτων έχει μειωθεί συνολικά περίπου κατά 35%, ενώ από το 2026 εφαρμόζεται έκπτωση 50% για την πρώτη κατοικία σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους. Ο ΕΝΦΙΑ εξακολουθεί, ωστόσο, να αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για το Δημόσιο, με τις εισπράξεις να διαμορφώνονται περίπου στα 2,269 δισ. ευρώ.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας για τα εισοδήματα από ενοίκια. Η λογική της παρέμβασης είναι διπλή. Αφενός να περιοριστεί η φορολογική επιβάρυνση των ιδιοκτητών και ταυτόχρονα να δημιουργηθούν ισχυρότερα κίνητρα για τη δήλωση των πραγματικών εισοδημάτων από ακίνητα.

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών. Η κυβέρνηση αναζητά τρόπους για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης χωρίς να ακυρωθεί η προσπάθεια περιορισμού της φοροδιαφυγής. Στο επίκεντρο βρίσκεται το σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αγορά. Σχεδόν οι μισοί ελεύθεροι επαγγελματίες δηλώνουν ετήσια εισοδήματα κάτω από 5.000 ευρώ, γεγονός που αποτελεί βασικό επιχείρημα όσων ζητούν αλλαγές στο υφιστάμενο πλαίσιο. Ενα από τα σενάρια που έχουν τεθεί υπό εξέταση προβλέπει ακόμη και την κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος από το 2027, ώστε η αλλαγή να αποτυπωθεί για πρώτη φορά στις φορολογικές δηλώσεις του 2028. Ωστόσο, το δημοσιονομικό κόστος μιας τέτοιας απόφασης δεν είναι αμελητέο. Το σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού αποφέρει στο Δημόσιο περίπου 600 εκατ. ευρώ πρόσθετα έσοδα ετησίως.