Τα 3 σενάρια που «καίνε»: Από τον πόλεμο 2 εβδομάδων έως το σοκ των ‘80s

Για την αγορά ενέργειας, δύο είναι οι κρίσιμες παράμετροι στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με την Capital Economics: Πρώτον, για πόσο καιρό θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και δεύτερον, πόσο σοβαρές θα είναι οι δυνητικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής και κατά πόσο θα περιορίσουν τις μελλοντικές εξαγωγές, ακόμα και εάν οι διελεύσεις των Στενών αποκατασταθούν. 

Ο οίκος αναλύσεων έχει καταρτίσει τρία διαφορετικά σενάρια για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, με το καλύτερο  δυνατό σενάριο να προβλέπει έναν πόλεμο δύο εβδομάδων και το πιο απαισιόδοξο μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. 

Σενάριο 1: Ένας σύντομος και έντονος πόλεμος 

Στο σενάριο αυτό, η σύγκρουση περιορίζεται σε δύο εβδομάδες, καθώς οι εσωτερικές πιέσεις εντός του Ιράν και/ή μια γρήγορη στρατιωτική ήττα οδηγούν το καθεστώς στην παράδοση, όπως συνέβη στον περσινό πόλεμο των 12 ημερών. Σε αυτό το ενδεχόμενο, οι ιρανικές επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου και στα Στενά του Ορμούζ σταματούν, επιτρέποντας την ομαλοποίηση του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού από τον Κόλπο.

Επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας: Η Capital Economics εκτιμά ότι κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε απώλεια περίπου 350 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, η οποία ισοδυναμεί με το 1,4% των ετήσιων παγκόσμιων εξαγωγών, και σε παρόμοιο ποσοστό των παγκόσμιων ροών LNG. Επομένως, η αγορά πετρελαίου θα παρέμενε πλεονασματική φέτος και οι τιμές θα υποχωρούσαν και πάλι σύντομα. 

Σενάριο 2: Ένας πόλεμος με μεγαλύτερη διάρκεια, αλλά με περιορισμένες ζημιές στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου 

Σε αυτό το σενάριο, η σκληροπυρηνική κυβέρνηση του  Ιράν αντιστέκεται στις πιέσεις (εσωτερικές ή από τις ΗΠΑ) να τερματίσει τις επιθέσεις της για πολύ περισσότερο καιρό. Συνεχίζει να χτυπά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία και πολιτικές υποδομές σε γειτονικές χώρες του Κόλπου. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές -τόσο στον Κόλπο όσο και στο Ιράν- είναι περιορισμένες και τυχόν ζημιές επισκευάζονται γρήγορα. Αυτό το σενάριο υποθέτει ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει περίπου τρεις μήνες. 

Επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας: Σε αυτό το σενάριο μπορεί να χαθεί περίπου το 5-6% των ετήσιων παγκόσμιων εξαγωγών αργού πετρελαίου και LNG, αλλά εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές, οι εξαγωγές θα μπορούσαν να ανακάμψουν το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Σενάριο 3: Ένας πόλεμος με μεγαλύτερη διάρκεια και σοβαρές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου 

Αυτό το σενάριο είναι παρόμοιο με το δεύτερο, αλλά υποθέτει ότι, παράλληλα με τη διατάραξη στις μεταφορές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ, θα υπάρξουν και επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε μακροχρόνιες ζημιές στην παραγωγική ικανότητα τόσο στον Κόλπο όσο και στο Ιράν (ιδιαίτερα στο νησί Kharg).

Επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας: Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια περίπου του 8% των ετήσιων παγκόσμιων εξαγωγών αργού πετρελαίου και LNG το 2026, με τον αντίκτυπο πιθανότατα να συνεχίζεται και το 2027. 

Σε αυτή την περίπτωση, το μόνο συγκρίσιμο σοκ θα ήταν από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1980, περίπου την εποχή της Ιρανικής Επανάστασης του 1979, του πολέμου Ιράν-Ιράκ και των περικοπών στην παραγωγή του ΟΠΕΚ, όπως σημειώνει η Capital Economics. Το κατώτατο σημείο στο οποίο έφτασαν οι παγκόσμιες εξαγωγές πετρελαίου τη δεκαετία του 1980, σε σύγκριση με το πιθανό πλήγμα σήμερα, ήταν λίγο μεγαλύτερο, εκτιμούν οι αναλυτές. Ωστόσο, η μείωση των εξαγωγών τότε έλαβε χώρα σε διάστημα αρκετών ετών, ενώ τώρα θα ερχόταν σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι οι τιμές του πετρελαίου πιθανότατα θα παραμείνουν σε τριψήφια επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.