Χωριά και οικισμοί στην Κρήτη: Η απώλεια οικοδομησιμότητας ενδέχεται να επιταχύνει την εγκατάλειψη της Υπαίθρου

H δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων προκάλεσε αντιδράσεις από ιδιοκτήτες, παράγοντες της κτηματαγοράς και τον ευρύτερο κλάδο της οικοδομής. Οπως υποστηρίζουν, οι περιορισμοί που έθεσε το Συμβούλιο της Επικρατείας θα οδηγήσουν στον περιορισμό της οικοδομησιμότητας οικοπέδων που βρίσκονται σήμερα στα όρια των οικισμών. Οι διαμαρτυρίες, ωστόσο, παραγνωρίζουν το γεγονός ότι η επέκταση των οικισμών δεν απαγορεύεται, απλώς, σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ, πρέπει να αιτιολογείται επαρκώς.

Οπως συμβαίνει κάθε φορά που τίθεται ο παραμικρός περιορισμός στην άναρχη σημερινή κατάσταση, παράγοντες του τεχνικού κόσμου και του real estate ξεκίνησαν το προηγούμενο διάστημα να κατηγορούν το υπουργείο Περιβάλλοντος ότι με τις ρυθμίσεις για την οριοθέτηση των οικισμών θα απαξιωθούν χιλιάδες περιουσίες.

Μέσα από το newshub.gr ο κ. Μιχάλης Καραμαλάκης, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Ηράκλειο, η Πόλη μας» αναφέρθηκε στο ζήτημα, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως αν δεν ληφθούν μέτρα τότε τα χωριά κινδυνεύουν με ερήμωση. «Πραγματικά σε ένα βράδυ διαλύεται η Ελληνική Ύπαιθρος. Πραγματικά πολύς κόσμος κατείχε οικόπεδα και σε ένα βράδυ γίνονται αγροτεμάχια», λέει ο κ. Καραμαλάκης, ο οποίος αναμένει απάντηση από τη Δημοτική Αρχή, για το πότε θα υπαρξει η συγκεκριμένη συζήτηση του θέματος στο Δημοτικό Συμβούλιο, με τη συμμετοχή των Προέδρων των Κοινοτήτων, των αρμόδιων Αντιδημάρχων, των υπηρεσιακών παραγόντων, των εκπροσώπων των αρμόδιων υπηρεσιών, των μελετητών και κάθε άλλου αρμόδιου φορέα ή επιστημονικού συμβούλου, προκειμένου να υπάρξει πλήρης ενημέρωση και να παρουσιαστούν οι συγκεκριμένες ενέργειες που οφείλει να αναλάβει ο Δήμος.

«Πρόκειται για ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την περιουσία των πολιτών. Οι αλλαγές αυτές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στους δημότες», τονίζει και περιμένει από τη Δημοτική Αρχή να αντιδράσει περισσότερο, από την έκδοση ενός ψηφίσματος, αλλά και γενικά απο την Τοπική Αυτοδιοίκηση που ήδη έχει κινητοποιηθεί, να πιέσει ακόμη περισσότερο για να βρεθεί λύση απέναντι σε αυτό το πρόβλημα.

Στη Βουλή
Είναι ένα θέμα φυσικά που έχει φτάσει και στη Βουλή προς συζήτηση. Χαρακτηριστικό και τελευταίο χρονικα παράδειγμα αποτελεί η παρέμβαση της Βουλευτου Ηρακλείου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ελένης Βατσινά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
 
Οπως λέει από την πλευρά της η Βουλευτής, η εφαρμογή του Π.Δ. 194/2025 και των συναφών διατάξεων έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση σε χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι νέες οριοθετήσεις συρρικνώνουν δραστικά τα όρια των οικισμών, μετατρέποντας εκτάσεις που μέχρι σήμερα θεωρούνταν οικοδομήσιμες, σε αγροτεμάχια χωρίς δυνατότητα αξιοποίησης.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, σε αρκετούς οικισμούς η μείωση των ορίων μπορεί να φτάνει ακόμη και το 50%-60%, γεγονός που οδηγεί σε άμεση υποβάθμιση της αξίας των περιουσιών των πολιτών, δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και απειλεί την αναπτυξιακή προοπτική της ελληνικής υπαίθρου.

«Η κυβέρνηση προχώρησε σε μια εξαιρετικά σοβαρή παρέμβαση χωρίς να παρουσιάσει αναλυτικά στοιχεία για τις επιπτώσεις της, χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και χωρίς να προβλέψει επαρκή μέτρα προστασίας για τους πολίτες που επένδυσαν τις οικονομίες μιας ζωής με βάση το προηγούμενο πολεοδομικό καθεστώς», τονίζει η κ. Βατσινά στην ερώτησή της προς τον Υπουργός.

Η Βουλευτής επισημαίνει ότι ιδιαίτερα στην ενδοχώρα του Δήμου Ηρακλείου και συνολικά στην Κρήτη, όπου οι μικροί οικισμοί ήδη αντιμετωπίζουν δημογραφικές και αναπτυξιακές πιέσεις, η απώλεια οικοδομησιμότητας ενδέχεται να επιταχύνει την εγκατάλειψη της υπαίθρου και να διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ κέντρου και περιφέρειας.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επικαλείται ως αντισταθμιστικά εργαλεία τις Ζώνες Ανάπτυξης Οικισμού (ΖΑΟ) και τις Περιοχές Ειδικών Χρήσεων (ΠΕΧ), χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν παρουσιαστεί με σαφήνεια τα κριτήρια εφαρμογής τους, η έκταση κάλυψής τους και η πραγματική αποτελεσματικότητά τους στην προστασία των θιγόμενων ιδιοκτησιών.

Με την ερώτησή της προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η κ. Βατσινά ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για:

Τον αριθμό των οικισμών και των ιδιοκτησιών που επηρεάζονται στο Ηράκλειο και στην Κρήτη.
Την ύπαρξη ή μη μελέτης κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων.
Τα μέτρα που προτίθεται να λάβει το Υπουργείο για την προστασία των περιουσιών που χάνουν οικοδομησιμότητα.
Τα ακριβή κριτήρια δημιουργίας ΖΑΟ και ΠΕΧ.
Την επάρκεια των συγκεκριμένων εργαλείων για την άμβλυνση των επιπτώσεων.
Την πιθανότητα παράτασης του μεταβατικού διαστήματος μέχρι την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Την πρόθεση θέσπισης ειδικών ρυθμίσεων για τις μικρές ιδιοκτησίες που αποκτήθηκαν με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
«Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει τη μικρή ιδιοκτησία, να διασφαλίσει την ασφάλεια δικαίου και να μην επιτρέψει οι πολεοδομικές αλλαγές να μετατραπούν σε μηχανισμό απαξίωσης της περιουσίας των πολιτών και αναπτυξιακής υποβάθμισης της περιφέρειας. Οι τοπικές κοινωνίες απαιτούν ξεκάθαρες απαντήσεις και δίκαιες λύσεις» - υπογραμμίζει η Βουλευτής.
 

Διαβάστε επισης:

Μιχάλης Καραμαλάκης: Να δοθεί λύση στο πρόβλημα με την οριοθέτηση των οικισμών για να μη δούμε χωριά - φαντάσματα (podcast)