Προχωρούν τα μεγάλα έργα υποδομών στην Κρήτη: Τα επόμενα βήματα για ΒΟΑΚ, ΝΟΑΚ και αεροδρόμιο Καστελλίου

Νέα δεδομένα για την πορεία των μεγάλων έργων υποδομών της Κρήτης παρουσιάστηκαν στη Βουλή, με τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), τον Νότιο Οδικό Άξονα (ΝΟΑΚ) και τη σύνδεσή τους με το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλλι να βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης.

Κατά τη διάρκεια των δύο Επίκαιρων Ερωτήσεων του πρώην υπουργού και βουλευτή Ηρακλείου Λευτέρη Αυγενάκη, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας παρουσίασε στοιχεία για την πρόοδο των εργασιών στον ΒΟΑΚ, τη λύση της δίδυμης σήραγγας στο Κακό Όρος, αλλά και την πορεία των μελετών για τον ΝΟΑΚ.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης αναγνώρισε τη μεγάλη προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη και τη σημασία των έργων που υλοποιεί στην Κρήτη η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Παράλληλα, κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για την επιτάχυνση των εργασιών, την πληρέστερη ενημέρωση των πολιτών και την ενίσχυση της συνεργασίας με τους παραγωγικούς και επαγγελματικούς φορείς του νησιού.

Όπως υπογράμμισε, ο ΒΟΑΚ, ο ΝΟΑΚ και το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι δεν είναι ανταγωνιστικά έργα, αλλά αλληλοεξαρτώμενες υποδομές, οι οποίες πρέπει να ενταχθούν σε έναν κοινό σχεδιασμό, ώστε η αναπτυξιακή δυναμική τους να φτάσει τόσο στη βόρεια όσο και στη νότια Κρήτη.

Αναγνώριση της υποδειγματικής παρουσίας των κατασκευαστικών εταιρειών

Κατά τη συζήτηση για τον ΒΟΑΚ, ο Λευτέρης Αυγενάκης αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών που έχουν αναλάβει την υλοποίηση των έργων στην Κρήτη. Τόνισε ότι από τη μία άκρη του νησιού έως την άλλη λειτουργούν πλέον οργανωμένα εργοτάξια, με σύγχρονο εξοπλισμό, εξειδικευμένο προσωπικό και συγκροτημένα συνεργεία, τα οποία εργάζονται με επαγγελματισμό ακόμη και στα δυσκολότερα σημεία του έργου.

Η εικόνα αυτή, όπως σημείωσε, αποδεικνύει ότι ο ΒΟΑΚ έχει περάσει από τον σχεδιασμό στην πράξη. Ταυτόχρονα, δημιουργεί την εύλογη προσδοκία ότι αυτή η ισχυρή κατασκευαστική παρουσία θα αξιοποιηθεί πλήρως, με αποτελεσματικό συντονισμό, εντατικούς ρυθμούς και προσήλωση στα χρονοδιαγράμματα.

Χερσόνησος–Νεάπολη: Πρόοδος άνω του 40% – Παράδοση το 2028

Για το τμήμα Χερσόνησος–Νεάπολη, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών ενημέρωσε ότι η πραγματική πρόοδος του έργου βρίσκεται λίγο πάνω από το 40% και ότι οι εργασίες εξελίσσονται κανονικά. Ως Προγραμματισμένη Ημερομηνία Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών προσδιορίστηκε η 11η Ιουλίου 2028, ενώ η 11η Ιουλίου 2029 αποτελεί τη συμβατικά προβλεπόμενη απώτερη ημερομηνία.

Ο Χρίστος Δήμας επισήμανε ακόμη ότι οι εργασίες προχωρούν με πολύ καλό ρυθμό στις τρεις παρακάμψεις πόλεων, ενώ προανήγγειλε ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα παραδοθούν στην κυκλοφορία τα πρώτα περίπου 10 χιλιόμετρα του τμήματος Νεάπολη–Άγιος Νικόλαος.
Ο Λευτέρης Αυγενάκης επανέφερε την πρότασή του να εξεταστεί, όπου αυτό είναι τεχνικά και επιχειρησιακά εφικτό, η ανάπτυξη περισσότερων συνεργείων, η διεύρυνση των ωραρίων και η εφαρμογή πρόσθετων βαρδιών, προκειμένου να ανακτηθεί μέρος του χρόνου που έχει χαθεί.

Ο υπουργός διευκρίνισε ότι δεν προβλέπεται επί του παρόντος η λήψη πρόσθετων μέτρων επιτάχυνσης, επισημαίνοντας ότι οι περισσότερες βάρδιες θα συνεπάγονταν περισσότερες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις σε ένα έργο που κατασκευάζεται σε μεγάλο βαθμό πάνω στην υφιστάμενη χάραξη. Τόνισε, παράλληλα, ότι απόλυτη προτεραιότητα του Υπουργείου παραμένει η οδική ασφάλεια και η ομαλή λειτουργία του υφιστάμενου δικτύου.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης επισήμανε ότι οι τεχνικές δυσκολίες είναι υπαρκτές και πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, ωστόσο υπογράμμισε ότι πρέπει να εξετάζεται κάθε ρεαλιστική δυνατότητα επιτάχυνσης και να υπάρχουν συγκεκριμένα και μετρήσιμα ορόσημα προόδου ανά τμήμα.

Στη Βουλή η ανακοίνωση των 27 φορέων της Κρήτης

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Λευτέρης Αυγενάκης στην κοινή ανακοίνωση των 27 τουριστικών, επαγγελματικών και συνδικαλιστικών φορέων της Κρήτης, την οποία κατέθεσε στα πρακτικά της Βουλής.

Στους φορείς περιλαμβάνονται ενώσεις ξενοδόχων, τουριστικών και ταξιδιωτικών γραφείων, επιχειρήσεων ενοικίασης οχημάτων και τουριστικών καταλυμάτων, ιδιοκτητών και οδηγών τουριστικών λεωφορείων, εμπορικών συλλόγων, επιχειρήσεων εστίασης, επαγγελματιών, εργαζομένων και άλλων παραγωγικών δυνάμεων του νησιού.

Ο Βουλευτής Ηρακλείου αναφέρθηκε δύο φορές στην παρέμβασή τους, υπογραμμίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι φορείς:

- στηρίζουν την κατασκευή του ΒΟΑΚ,
-έχουν αποστείλει τρεις επιστολές από τον Μάιο του 2026,
-ζητούν έγκαιρη ενημέρωση και καλύτερο συντονισμό των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων,
-και επιμένουν στην πραγματοποίηση κοινής συνάντησης με το Υπουργείο και όλους τους εμπλεκόμενους.

Ο Χρίστος Δήμας απάντησε ότι επισκέπτεται συχνά την Κρήτη και πραγματοποιεί συναντήσεις με εκπροσώπους φορέων. Η απάντηση αυτή, ωστόσο, δεν κάλυψε πλήρως το συγκεκριμένο αίτημα των 27 οργανώσεων για οργανωμένο διάλογο και κοινή σύσκεψη.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης ξεκαθάρισε ότι η στήριξη στο μεγάλο έργο του ΒΟΑΚ είναι δεδομένη, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από συνεννόηση, συνεργασία και έμπρακτο σεβασμό στην καθημερινότητα των κατοίκων, των εργαζομένων, των επαγγελματιών και των επισκεπτών της Κρήτης.

Πρόταση για ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Λευτέρης Αυγενάκης στην ανάγκη δημιουργίας μιας επίσημης, ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας για τον ΒΟΑΚ, ώστε πολίτες, επαγγελματίες και επισκέπτες να ενημερώνονται έγκαιρα και αξιόπιστα από μία κεντρική πηγή.

Πρόκειται για πρόταση που έχει διατυπωθεί από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης και την οποία ο Λευτέρης Αυγενάκης μετέφερε σήμερα στη Βουλή ως μία συγκεκριμένη και εφαρμόσιμη λύση για το σοβαρό πρόβλημα της αποσπασματικής ενημέρωσης.

Στην πλατφόρμα θα μπορούν να αναρτώνται σε πραγματικό χρόνο:
-οι ισχύουσες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και οι προσωρινές διακοπές,
-τα σημεία και η διάρκεια των εκτροπών,
-οι διαθέσιμες εναλλακτικές διαδρομές,
-οι προγραμματισμένες εργασίες,
καθώς και η πρόοδος του έργου ανά τμήμα.

Ο υπουργός ανέφερε ότι κάθε προγραμματισμένη κυκλοφοριακή ρύθμιση εξετάζεται από το αρμόδιο Τμήμα Τροχαίας ΒΟΑΚ και ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία για την έκδοση της σχετικής αστυνομικής απόφασης. Παράλληλα, εκδίδονται και διακινούνται ανακοινώσεις προς τα αστικά και υπεραστικά λεωφορεία, τους συνδέσμους ιδιοκτητών λεωφορείων Κρήτης και τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, ενώ για τις ρυθμίσεις από την Κίσσαμο μέχρι τη Χερσόνησο παρέχεται και διαδικτυακή ενημέρωση.

Η απάντηση, ωστόσο, δεν περιλάμβανε συγκεκριμένη δέσμευση για τη δημιουργία της προτεινόμενης ενιαίας πλατφόρμας. Ο Λευτέρης Αυγενάκης επέμεινε ότι οι επιμέρους ανακοινώσεις δεν αρκούν και ότι η Κρήτη χρειάζεται ένα σύγχρονο, κεντρικό και διαρκώς επικαιροποιημένο εργαλείο ενημέρωσης για ολόκληρο τον ΒΟΑΚ.

Κακό Όρος: Επιβεβαιώθηκε η κατασκευή δίδυμης σήραγγας περίπου 500 μέτρων

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η απάντηση του υπουργού για το Κακό Όρος.
Ο Χρίστος Δήμας επιβεβαίωσε ότι η κατασκευή δίδυμης σήραγγας μήκους περίπου 500 μέτρων προβλέπεται στον σχεδιασμό του έργου. Όπως ανέφερε, κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης των παρακάμψεων εξετάστηκαν τέσσερις εναλλακτικές λύσεις, όλες με κοινό στοιχείο την κατασκευή σήραγγας.

Τελικά προκρίθηκε η λύση Β, η οποία περιλαμβάνει τη δίδυμη σήραγγα και έχει ενταχθεί στην περιβαλλοντική αδειοδότηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Προβλέπεται, επίσης, η αξιοποίηση των κατάλληλων προϊόντων εκσκαφής για τις ανάγκες κατασκευής του έργου.

Η απάντηση αυτή αποτελεί μία σημαντική και θετική αποσαφήνιση για ένα από τα δυσκολότερα και πιο επικίνδυνα σημεία του σημερινού οδικού δικτύου.

ΝΟΑΚ: Οι μελέτες Πραιτώρια–Στόλοι–Άγιοι Δέκα ολοκληρώνονται έως το τέλος του 2026

Στη συζήτηση για τον ΝΟΑΚ, ο Λευτέρης Αυγενάκης τόνισε ότι η Κρήτη δεν πρέπει να εξελιχθεί σε νησί δύο ταχυτήτων, με τη βόρεια πλευρά να συνδέεται μέσω σύγχρονων αυτοκινητοδρόμων και τη νότια ενδοχώρα να εξακολουθεί να εξυπηρετείται από ένα παλαιό, αποσπασματικό και σε αρκετά σημεία επικίνδυνο δίκτυο.

Όπως υπογράμμισε: «Ο ΝΟΑΚ δεν ανταγωνίζεται ούτε τον ΒΟΑΚ ούτε το νέο αεροδρόμιο. Τα έργα αυτά είναι αλληλοεξαρτώμενα. Ο ΝΟΑΚ συμπληρώνει τις μεγάλες υποδομές και πολλαπλασιάζει την αναπτυξιακή τους αξία για ολόκληρη την Κρήτη».

Από την πλευρά του, ο Χρίστος Δήμας σημείωσε ότι είναι απαραίτητη η ιεράρχηση των έργων, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι του Υπουργείου είναι συγκεκριμένοι. Τόνισε, ωστόσο, ότι σήμερα σημαντικό μέρος των πόρων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών κατευθύνεται στην Κρήτη και ότι ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών δεν είναι αποσπασματικός.

Για τον άξονα Πραιτώρια–Άγιοι Δέκα, συνολικού μήκους περίπου 23 χιλιομέτρων, ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι:

-έχει εγκριθεί το σύνολο των μελετών του πρώτου, του δεύτερου και του τρίτου σταδίου,
-έχει ήδη δοθεί εντολή για την εκπόνηση των μελετών του τέταρτου σταδίου,
-το τέταρτο στάδιο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του επόμενου μήνα,
και οι μελέτες για τα τμήματα Πραιτώρια–Στόλοι και Στόλοι–Άγιοι Δέκα αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026.

Πρόκειται για ουσιαστική πρόοδο, καθώς τα δύο συγκεκριμένα τμήματα, εκτιμώμενου κατασκευαστικού κόστους περίπου 43 εκατ. ευρώ, εισέρχονται πλέον στην τελική φάση της μελετητικής τους ωρίμανσης.

Θετική δέσμευση για την ολοκληρωμένη σύνδεση του ΝΟΑΚ με το νέο αεροδρόμιο

Ιδιαίτερα θετική χαρακτηρίζεται η αναφορά του υπουργού ότι ο σχεδιασμός δεν εξαντλείται στα δύο παραπάνω τμήματα.

Ο Χρίστος Δήμας δήλωσε ότι στόχος του υπουργείου είναι να εξεταστεί η χρηματοδότηση για τη μελετητική ωρίμανση και των υπόλοιπων τμημάτων, ώστε να διαμορφωθεί μία ολοκληρωμένη σύνδεση του ΝΟΑΚ με το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι.

Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί ένα θετικό βήμα για τη Μεσαρά, τη Βιάννο, την Ιεράπετρα και συνολικά τη νότια Κρήτη. Απομένει, ωστόσο, η εξειδίκευσή της με:
-τον ορισμό του αρμόδιου φορέα,
-την εξασφάλιση της αναγκαίας χρηματοδότησης,
-την ανάθεση των μελετών για τα τμήματα που υπολείπονται,
και ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης και δημοπράτησης.

Μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης, ο Λευτέρης Αυγενάκης δήλωσε: «Στηρίζουμε έμπρακτα τα μεγάλα έργα που αλλάζουν την Κρήτη και αναγνωρίζουμε τη σημαντική προσπάθεια της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Υπουργείου, των εργαζομένων και των κατασκευαστικών εταιρειών που βρίσκονται καθημερινά στα εργοτάξια.

Από τη σημερινή συζήτηση προέκυψαν σημαντικές και θετικές απαντήσεις: η πρόοδος άνω του 40% στο Χερσόνησος–Νεάπολη, η επικείμενη παράδοση των πρώτων χιλιομέτρων στο Νεάπολη–Άγιος Νικόλαος, η επιβεβαίωση της δίδυμης σήραγγας στο Κακό Όρος και η ολοκλήρωση των μελετών Πραιτώρια–Στόλοι–Άγιοι Δέκα έως το τέλος του 2026.
Υπάρχουν, όμως, ζητήματα στα οποία χρειάζονται πιο συγκεκριμένες απαντήσεις και ταχύτερες αποφάσεις. Επιμένουμε στην ουσιαστική συνάντηση με τους 27 φορείς της Κρήτης, στη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής ενημέρωσης για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και στην εξέταση κάθε ρεαλιστικής δυνατότητας επιτάχυνσης των εργασιών.

Κυρίως, επιμένουμε σε έναν ενιαίο σχεδιασμό. Ο ΒΟΑΚ, ο ΝΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι δεν είναι τρία ξεχωριστά έργα.
Είναι ένα κοινό αναπτυξιακό δίκτυο για ολόκληρη την Κρήτη. Η βόρεια και η νότια πλευρά του νησιού πρέπει να προχωρήσουν μαζί, με ασφάλεια, σύγχρονες υποδομές και ίσες αναπτυξιακές δυνατότητες».