ΟΠΕΚΕΠΕ: Νέο σκάνδαλο με τις επιδοτήσεις στη βιολογική μελισσοκομία

Σοβαρές καταγγελίες για στρεβλώσεις και παρατυπίες στο πρόγραμμα επιδοτήσεων της βιολογικής μελισσοκομίας φέρνει στο φως της δημοσιότητας η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), μέσω επιστολής της προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Το νέο αυτό σκάνδαλο έρχεται να προστεθεί στις αποκαλύψεις που ήδη από την πρώτη στιγμή ανέδειξε το Documento για το δίκτυο διαφθοράς στον ΟΠΕΚΕΠΕ . Θυμίζουμε ότι η υπόθεση με τα βοσκοτόπια είχε φτάσει ως την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, προκαλώντας έρευνες και στην Ελλάδα για διασπάθιση κοινοτικών πόρων.

Σύμφωνα με την επιστολή, το πρόβλημα στη βιολογική μελισσοκομία είναι τόσο έντονο, που ξεπερνά ακόμα και τη γνωστή υπόθεση με τις επιδοτήσεις για βοσκοτόπια χωρίς ζώα. Το κονδύλι για τη βιολογική μελισσοκομία αγγίζει τα 18.858.824 ευρώ, και – όπως καταγγέλλει η ΕΘΕΑΣ – η διαχείριση και κατανομή του γίνεται με αδιαφανή και προβληματικό τρόπο.

Η Ένωση κάνει λόγο για «αθέμιτο ανταγωνισμό» και «έλλειψη παραγωγικών κριτηρίων» στις σχετικές αξιολογήσεις, με αποτέλεσμα να αποκλείονται ή να υπονομεύονται παραγωγοί που ασκούν πραγματική και ουσιαστική βιολογική δραστηριότητα. Επισημαίνεται, επίσης, η απουσία συνυπευθυνότητας των παρόχων πιστοποίησης και υποστήριξης, οι οποίοι – όπως σημειώνεται – λειτουργούν συχνά χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο.

Η επιστολή της ΕΘΕΑΣ:

«Κατά τη συνάντησή μας με την ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στις 5.6.2025, πληροφορηθήκαμε για πρώτη φορά για τα σοβαρά θέματα υπερβολών και παρατυπιών, που δυστυχώς επανήλθαν και σε αυτή την προκήρυξη της Βιολογικής Γεωργίας- Κτηνοτροφίας και Μελισσοκομίας.

Η ΕΘΕΑΣ ήδη, με το υπ’ αριθμ. 35/25.2.2025 έγγραφό της, είχε επισημάνει μια πτυχή της απαράδεκτης κατάστασης που ακολούθησε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αδικαιολόγητης κατάστασης, που θίγει αποκλειστικά και μόνο τους παραγωγικούς βιοκαλλιεργητές και το μέλλον των ενισχύσεων που πρέπει να λαμβάνουν για να παράγουν, αποτελεί η περίπτωση της βιολογικής μελισσοκομίας.

Η ευθύνη για την ευκολία με την οποία καταστρατηγήθηκαν οι προϋποθέσεις ένταξης, αφορά κυρίως τις διαδικασίες και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται κατά την υποβολή των αιτήσεων ένταξης, ενώ αφορά επίσης και μια σειρά παρόχων υπηρεσιών και φορέων πιστοποίησης, οι οποίοι συμβάλλουν στην αλλοίωση της πραγματικής κατάστασης των παραγωγών. Αποτέλεσμα της έλλειψης καθαρών ασφαλιστικών δικλείδων, ευνοεί την καταστρατήγηση και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, τόσο μεταξύ των παραγωγών, όσο και μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών και πιστοποιητικών. Τελικά, η κατάσταση αυτή ζημιώνει σοβαρά το μέλλον των ενισχύσεων στη χώρα.

Με βάση τα όσα έχουν μέχρι στιγμής δει τη δημοσιότητα, καθώς επίσημα στοιχεία δεν έχουν δοθεί, η στρέβλωση στη βιολογική μελισσοκομία ξεπερνάει και αυτή της αίτησης ενισχύσεων για βοσκότοπους χωρίς ζώα.

Η τυπική αντιμετώπιση των αιτήσεων ένταξης, αντί της αξιολόγησης με ουσιαστικά και κυρίως παραγωγικά κριτήρια, καταδεικνύει ότι οι υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση των όρων τέτοιων προκηρύξεων έχουν αποκλίνει από τον βασικό στόχο της παραγωγικής γεωργικής δραστηριότητας, που θα έπρεπε να αποτελεί την κύρια κατευθυντήρια γραμμή αξιοποίησής τους.

Ως εκ τούτου, η παράκαμψη ή και η παράβλεψή του κύριου κριτηρίου της γεωργικής παραγωγής -και στην βιολογική γεωργία, κτηνοτροφία και μελισσοκομία- για την αξιολόγηση της πραγματικής γεωργικής δραστηριότητας ενός δικαιούχου δίνει την δυνατότητα:

• στη δημιουργία επίπλαστων δικαιολογητικών για την υποβολή αίτησης ένταξης
• στην αδικαιολόγητη και αντιπαραγωγική από κάθε άποψη, μεταφορά πόρων και ενισχύσεων κρίσιμων για τους αγρότες σε τρίτους

Με βάση τα παραπάνω, πιστεύουμε ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για τις εντάξεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, προκειμένου να προστατευθούν οι ενισχύσεις για τους βιοκαλλιεργητές που τελικά θα ενταχθούν στο πρόγραμμα. Έτσι θα αποφευχθεί να ζητηθούν σε λίγο πάλι ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά από τους ίδιους τους βιοκαλλιεργητές, ενώ οι διάφοροι πάροχοι, θα έχουν ήδη λάβει, εκ του ασφαλούς τις αμοιβές τους. Τα μέτρα που θεωρούμε άμεσα αναγκαία είναι τρία:

Πλήρης δημοσιοποίηση των στοιχείων των αιτήσεων ανά δράση, περιφερειακή ενότητα και παράθεση των στοιχείων της προηγούμενης τριετίας πριν το 2024-25. Σύγκριση των στοιχείων των αιτήσεων με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό.

Πλήρης δημοσιοποίηση των στοιχείων των παρόχων υπηρεσιών και παρόχων πιστοποιητικών προς τους υποψήφιους αιτούντες δικαιούχους.

Για κάθε αίτηση που θα εγκριθεί τελικά προς ένταξη, να κληθούν οι παρέχοντες την υπηρεσία ή το πιστοποιητικό να δεσμευθούν με υπεύθυνες δηλώσεις, πριν την ένταξη, ότι τα στοιχεία παραγωγής και διαδικασιών είναι ακριβή. Στις αιτήσεις που θα κριθεί ότι περιέχουν παρατυπίες, οι πάροχοι να κληθούν να επιστρέψουν τις αμοιβές στους αγρότες, να υποστούν τις ποινικές συνέπειες της ψευδούς δήλωσης και να αρθεί η αδειοδότησή τους.

Ως ΕΘΕΑΣ, προσπαθώντας να προστατεύσουμε τους συνεταιρισμούς και τους παραγωγούς μέλη μας, από παράτυπες διαδικασίες που τους προτείνονται από διάφορους όλο και πιο εκτεταμένα τελευταία, ζητάμε την πλήρη αναμόρφωση του πλαισίου και οι πάροχοι να έχουν συνυπευθυνότητα με τον παραγωγό κατά το ανάλογο των λογιστών που υπογράφουν τις λογιστικές ή φορολογικές καταστάσεις. Πιστεύοντας ότι το γεγονός πως σήμερα η ευθύνη για τις παράτυπες διαδικασίες βαρύνει αποκλειστικά τον αιτούντα παραγωγό ευνοεί την εμφάνιση απαράδεκτων φαινομένων, όπως αυτό της βιολογικής μελισσοκομίας, θεωρούμε ότι αυτό το καθεστώς πρέπει να αλλάξει.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΘΕΑΣ ζητάει να υπάρχει συνυπευθυνότητα χωρίς καμία εξαίρεση για οποιοδήποτε πάροχο, συμπεριλαμβανομένων και των συνεταιρισμών, ώστε να υπάρξει ουσιαστικός περιορισμός των καταχρήσεων στην καταβολή ενισχύσεων για τους αγρότες.

Ευχαριστούμε εκ των προτέρων, αναμένοντας τη δημοσιοποίηση των στοιχείων και την υιοθέτηση των υπολοίπων προτάσεων μας, βρισκόμαστε πάντα στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση και στοιχεία σας είναι αναγκαία».