Ξενοδόχοι Κρήτης: Επισφαλής ο δείκτης «κλίνες ανά κάτοικο» στο νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό

Με τεκμηριωμένη παρέμβαση του ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Κρήτης έχει θέσει επί τάπητος κρίσιμες παρατηρήσεις επί του σχεδίου του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό,  αναδεικνύοντας σειρά σοβαρών αδυναμιών που, όπως υποστηρίζει, αλλοιώνουν την πραγματική εικόνα της τουριστικής ανάπτυξης στο νησί.

Στην χθεσινή παρουσίαση ειδικά για την Κρήτη, η χωρική διάταξη δεν άλλαξε και οι περιοχές παρέμειναν στην χωρική διάρθρωσή τους, με βάση τις 5 κατηγορίες:

(α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης όπου η Αρτιότητα Δόμησης είναι 16 στρέμματα και η μέγιστη  δυναμικότητα των μονάδων στις (100) κλίνες. Εδώ παρά το γεγονός ότι στην αρχική διάρθρωση η Κρήτη είχε (2) περιοχές, Νέα Κυδωνία και Μάλια, στην ανακοίνωση του Υπουργού αναφέρθηκε στην Κρήτη με (3) περιοχές οπότε ενδεχομένως, είναι και η Χερσόνησος μέσα.

(β) Αναπτυγμένες Περιοχές όπου η αρτιότητα είναι 12 στρέμματα και η μέγιστη δυναμικότητα (350) κλίνες και εκεί περιλαμβάνονται όλοι οι μητροπολιτικοί δήμοι της Κρήτης, Πλατανιά, Γεωργιούπολη, το βόρειο μέτωπο του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου.

 (γ) – (ε) Αναπτυσσόμενες Περιοχές, Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης & Περιοχές ενίσχυσης Ανάπτυξης όπου η αρτιότητα είναι 8 στρέμματα και δεν υπάρχει περιορισμός σε ότι αφορά στην δυναμικότητα.

Επιπρόσθετα τα νησιά κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το εμβαδόν τους με την Κρήτη να βρίσκεται στην Ομάδα (Ι) νησιών πάνω από 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Σε περιπτώσεις χωρικής ταύτισης με άλλα περιβαλλοντικά κριτήρια ή Ειδικές Περιβαλλοντικές  Μελέτες, ή περιοχές ειδικού καθεστώτος, υπερισχύουν οι πλέον προστατευτικές διατάξεις για το περιβάλλον. Στο θέμα της ακτογραμμής απαγορεύεται κάθε κατασκευή παντού, έως τα 25 μέτρα από την ακτή.

Η πρόταση

Η πρόταση που προέκυψε από μελέτη που ανατέθηκε σε εξειδικευμένο γραφείο, σύμφωνα με πληροφορίες θα αναδιατυπωθεί με τα νέα δεδομένα και θα κατατεθεί ξανά, με την ελπίδα των τουριστικών φορέων του νησιού και της Περιφέρειας, να ληφθεί σοβαρά υπόψη από την κυβέρνηση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η επισήμανση ότι λαμβάνεται λανθασμένα, έστω και επικουρικά, ως δείκτης ο αριθμός «κλίνες ανά κάτοικο».

Πρόκειται, σύμφωνα με την παρέμβαση, για έναν επισφαλή δείκτη, ο οποίος δεν αποτυπώνει την εν τοις πράγμασι κατάσταση. Και αυτό διότι, αφενός, η πληθυσμιακή καταγραφή της ΕΛΣΤΑΤ γίνεται τους χειμερινούς μήνες, όταν μεγάλο μέρος των εργαζομένων στον τουρισμό απουσιάζει ή δεν βρίσκεται στις τουριστικές περιοχές, και αφετέρου, ο μόνιμος πληθυσμός δεν συγκεντρώνεται σημειακά σε μία Δημοτική Ενότητα, αλλά διαχέεται σε ευρύτερες μητροπολιτικές ζώνες, όπως από τα Λινοπεράματα έως το Σίσι στο Ηράκλειο και από το Ακρωτήρι έως τον Πλατανιά στα Χανιά.Χωροταξικό 

Η παρατήρηση αυτή είναι καίρια, καθώς αναδεικνύει τον κίνδυνο να ληφθούν αποφάσεις χωροταξικού χαρακτήρα με βάση αριθμητικά δεδομένα που δεν αποδίδουν την πραγματική λειτουργία της τουριστικής οικονομίας και της καθημερινής μετακίνησης εργαζομένων, κατοίκων και επισκεπτών.

Ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει ότι η Κρήτη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με οριζόντιες προσεγγίσεις. Είναι ένας προορισμός με πολυμορφία, ισχυρές υποδομές, διαφορετικές ζώνες τουριστικού προϊόντος και δυνατότητα λειτουργίας πέραν της στενής θερινής περιόδου.

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται και το γεγονός ότι στο υπό διαβούλευση κείμενο δεν έχει ληφθεί υπόψη η λειτουργία του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου, το οποίο χαρακτηρίζεται ως το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο των τελευταίων ετών στη χώρα. Το νέο αεροδρόμιο, μαζί με τα συνοδά έργα υποδομής και τη σύνδεση Βορρά – Νότου της Κρήτης, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει καθοριστικά την προσβασιμότητα, την ασφάλεια των μεταφορών, την απασχόληση και τη δυνατότητα προσέλκυσης επισκεπτών από νέες αγορές.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη ούτε η επισκεψιμότητα των λιμένων της Κρήτης και η δυναμική της κρουαζιέρας, ούτε οι νέες κλιματολογικές συνθήκες, που ευνοούν την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η αύξηση της θερμοκρασίας τους καλοκαιρινούς μήνες και οι ηπιότεροι χειμώνες δημιουργούν, σύμφωνα με το κείμενο, μια νέα πραγματικότητα για την Κρήτη ως προορισμό 12μηνης λειτουργίας.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η κριτική για τη φέρουσα ικανότητα. Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι δεν μπορεί να γίνεται συζήτηση για φέρουσα ικανότητα χωρίς να συνυπολογίζονται οι υφιστάμενες υποδομές κάθε περιοχής. Όπως αναφέρεται, περιοχές όπως η Χερσόνησος, τα Μάλια και η Νέα Κυδωνία διαθέτουν σύγχρονα και επαρκή συστήματα προσβασιμότητας, ύδρευσης, αποχέτευσης, επεξεργασίας λυμάτων και αποκομιδής απορριμμάτων, στοιχεία που δεν φαίνεται να έχουν αποτυπωθεί επαρκώς στους δείκτες της ΣΜΠΕ.

Το κείμενο ασκεί επίσης κριτική στην απουσία σαφών κατευθύνσεων για τους τουριστικούς λιμένες, για τις συγκρούσεις χρήσεων γης, για περιοχές με ειδικό καθεστώς, όπως δάση, δασικές εκτάσεις και αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, καθώς και για τη μη αξιοποίηση του ισχύοντος Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Κρήτης.

Σημαντικό σημείο αποτελεί και η πρόταση για εισαγωγή νέων συντελεστών στον αλγόριθμο αξιολόγησης των περιοχών. Ο Σύνδεσμος προτείνει την εισαγωγή ενός «coefficient f», που θα αποτυπώνει τη συνεισφορά των υφιστάμενων υποδομών, καθώς και ενός «coefficient j», που θα λαμβάνει υπόψη την πολυμορφία εντός της ίδιας Δημοτικής Ενότητας. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζεται, μπορεί να αποδοθεί πιο πιστά η πραγματική εικόνα περιοχών όπου συνυπάρχουν παράκτιες τουριστικές ζώνες, ημιορεινές περιοχές, ορεινές ζώνες και μη τουριστικές καλλιεργούμενες εκτάσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάγκη προστασίας των υφιστάμενων νόμιμων τουριστικών επιχειρήσεων. Ο Σύνδεσμος ζητεί σαφείς μεταβατικές διατάξεις, ώστε να μη δημιουργούνται αγκυλώσεις σε ξενοδοχεία που έχουν αναπτυχθεί με βάση παλαιότερα καθεστώτα και διαθέτουν όλες τις νόμιμες εγκρίσεις. Τονίζεται μάλιστα ότι είναι προβληματικό να ζητείται από υφιστάμενες μονάδες να προσαρμοστούν εκ των υστέρων σε όρια πυκνότητας κλινών που θεσπίστηκαν μεταγενέστερα.

Παράλληλα, διατυπώνεται έντονη ανησυχία για την εξαίρεση περιοχών από καθεστώτα ενισχύσεων ιδιωτικών επενδύσεων. Όπως επισημαίνεται, χωρίς αναπτυξιακά και οικονομικά κίνητρα δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος. Αντιθέτως, υπάρχει ο κίνδυνος υποβάθμισης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και ενίσχυσης του αθέμιτου ανταγωνισμού υπέρ μεγάλων εξωτερικών επενδυτών ή funds.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύνδεσμος τονίζει ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να ταυτίζεται με την οριζοντιοποίηση των καταλυμάτων. Η πολυμορφία του τουριστικού προϊόντος, η αναβάθμιση των ξενοδοχείων 3, 4 και 5 αστέρων, η ποιότητα των υπηρεσιών και η ενίσχυση των γηγενών επιχειρηματιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης.

Συνοψίζοντας, η παρέμβαση του Συνδέσμου Ξενοδόχων Κρήτης αποτελεί μια σοβαρή, αναλυτική και ιδιαίτερα χρήσιμη συμβολή στον διάλογο για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Δεν περιορίζεται σε γενικές διαπιστώσεις, αλλά καταθέτει συγκεκριμένες παρατηρήσεις και προτάσεις, ζητώντας την τροποποίηση της κατάταξης των Δημοτικών Ενοτήτων, τη θωράκιση των επενδύσεων, την πρόβλεψη αναπτυξιακών κινήτρων και την αναβάθμιση των υποδομών στο σύνολο της Περιφέρειας Κρήτης.

Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η Κρήτη, ως ναυαρχίδα του ελληνικού τουρισμού, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με δείκτες που δεν αποτυπώνουν την πραγματική της δυναμική. Χρειάζεται ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο με αναπτυξιακό χαρακτήρα, τεκμηρίωση, σαφείς κανόνες και σεβασμό στην πραγματική οικονομία των τουριστικών περιοχών.

Δείτε εδώ όλο το κείμενο της πρότασης

Πηγή money-tourism.gr