CNN: Πιθανές οι ελλείψεις σε ντίζελ και βενζίνη εάν παραταθεί ο πόλεμος

Πριν από έξι εβδομάδες, ο κόσμος κυριολεκτικά "πνιγόταν" στο πετρέλαιο. Η αγορά παρουσίαζε πλεόνασμα προσφοράς και οι τιμές ήταν χαμηλές και σχετικά σταθερές. Τώρα, ορισμένοι μετέχοντες στην αγορά ενέργειας συμπεριφέρονται σαν να βρισκόμαστε στα πρόθυρα της εξάντλησης.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού πετρελαίου στην ιστορία - με περίπου 12 έως 15 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου να "χάνονται" κάθε ημέρα, σημειώνει το CNN.

Μια κρίση τέτοιας κλίμακας είναι απλά μη βιώσιμη, και ούτε η απελευθέρωση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα ούτε οι υποσχέσεις για αύξηση της παραγωγής από τον ΟΠΕΚ+ μπορούν να καλύψουν το κενό: Η αγορά χτυπά καμπανάκια σχετικά με τη φυσική προσφορά βαρελιών που απαιτείται για την κάλυψη της ζήτησης και την τροφοδοσία της παγκόσμιας οικονομίας.

"Όσο περισσότερο διαρκεί αυτό, τόσο πιο τρομακτικό γίνεται. Σήμερα μπορεί να μην έχουμε έλλειψη, αλλά κάποια στιγμή θα έχουμε", δηλώνει ο Andy Lipow, πρόεδρος της Lipow Oil Associates.

"Αν συνεχίσουμε σε αυτό το δρόμο, θα ξεμείνουμε από καύσιμα", προειδοποίησε.

Η αγορά των futures και του φυσικού πετρελαίου εκπέμπει σοβαρά προειδοποιητικά σήματα. Τα συμβόλαια για παράδοση στο τέλος του μήνα διαπραγματεύονται με σημαντικά premium σε σύγκριση με τα συμβόλαια των επόμενων μηνών. Πρόκειται για μια κατάσταση γνωστή ως "backwardation", η οποία υποδηλώνει ότι η αγορά εκτιμά ότι η προσφορά πετρελαίου διατρέχει κίνδυνο, ιδίως όσον αφορά στα μακροπρόθεσμα συμβόλαια. Δείχνει επίσης ότι οι μετέχοντες στην αγορά είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλότερη τιμή για φορτία με άμεση παράδοση.

Η συρρίκνωση της προσφοράς είναι ο κύριος παράγοντας που οδήγησε σχεδόν στο διπλασιασμό της τιμής των αμερικανικών futures για το πετρέλαιο, μέχρι στιγμής φέτος - και είμαστε μόλις στον Απρίλιο. Την ίδια στιγμή, το Brent έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι.

Ωστόσο, η τιμή των πραγματικών βαρελιών πετρελαίου αυξάνεται ακόμη πιο γρήγορα, ένα ακόμη προειδοποιητικό σήμα. Η τιμή άμεσης παράδοσης για τα βαρέλια αργού πετρελαίου Brent στην πραγματική αγορά εκτοξεύθηκε την Πέμπτη στα 141,36 δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από την οικονομική κρίση του 2008 και από τα ύψη του 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σύμφωνα με την S&P Global.

"Σαν το τελευταίο μπουκάλι νερό"

"Είναι σαν να πρόκειται για το τελευταίο μπουκάλι νερό: Είσαι πρόθυμος να πληρώσεις όσο-όσο για αυτό", δήλωσε ο Vikas Dwivedi, αναλυτής στην Macquarie Group. 

Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, φέρεται να χρεώνει τους πελάτες της με premium-ρεκόρ για το αργό της, στα 19,50 δολάρια ανά βαρέλι για τα διυλιστήρια στην Ασία, βάσει των νέων τιμών. To premium για τα φορτία του Απριλίου ήταν στα 2,50 δολάρια. Για την Ευρώπη, τα premium φτάνουν έως και τα 30 δολ. πάνω από την τιμή του Brent, σύμφωνα με τους Financial Times.

Οι Αμερικανοί πληρώνουν το τίμημα, κυριολεκτικά. Ο Lipow εκτιμά ότι ξοδεύουν -άμεσα και έμμεσα- περίπου 830 εκατομμύρια δολάρια περισσότερα την ημέρα για βενζίνη, καύσιμα αεροσκαφών και άλλα καύσιμα μεταφορών σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου.

Κρίση στα αεροπορικά καύσιμα

Αν και οι αγορές πετρελαίου μονοπωλούν το ενδιαφέρον, οι πιθανές ελλείψεις σε διυλισμένα προϊόντα, όπως το καύσιμο αεροσκαφών, το ντίζελ και η βενζίνη, θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα για την οικονομία.

Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών διπλασιάστηκαν τον τελευταίο μήνα, καθώς τα προβλήματα στην προμήθεια αργού μεταφράζονται σε περιορισμούς στην προσφορά καυσίμων.

Τα αεροδρόμια συνήθως αποθηκεύουν καύσιμα μόνο για λίγες ημέρες, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες έχουν σταματήσει σε μεγάλο βαθμό να εφαρμόζουν πρακτικές hedging και αποθήκευσης των δικών τους καυσίμων τα τελευταία χρόνια.

Ο Lipow δήλωσε ότι είναι "πολύ ανήσυχος για τα καύσιμα των αεροσκαφών". Ωστόσο, σημείωσε ότι πολύ πριν εξαντληθούν τα καύσιμα, οι αεροπορικές εταιρείες θα αρχίσουν να ακυρώνουν πτήσεις.

Αυτή η τάση είναι ήδη εμφανής, με ορισμένες αεροπορικές εταιρείες να μειώνουν τη χωρητικότητά τους. Για παράδειγμα, η United Airlines σχεδιάζει να μειώσει το πρόγραμμα πτήσεών της κατά 5% τους επόμενους έξι μήνες.

Άλλες αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνουν τις τιμές των εισιτηρίων. Ορισμένα αεροδρόμια στην Ιταλία έχουν επιβάλει περιορισμούς καυσίμων για τις πτήσεις, σύμφωνα με το Bloomberg.

Δελτίο στα καύσιμα 

Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί και τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για ακόμη έξι έως οκτώ εβδομάδες, ο Dwivendi προειδοποιεί ότι οι ελλείψεις στο ντίζελ είναι ορατές. Οι ελλείψεις αυτές μπορεί να πλήξουν και τη βενζίνη, εάν ο αποκλεισμός συνεχιστεί κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου αιχμής.

Σε αντίθεση με το αργό πετρέλαιο, που μπορεί να βρει εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς, το καύσιμο αεροσκαφών, το ντίζελ και η βενζίνη συνήθως μεταφέρονται μέσω αγωγών από τα διυλιστήρια στις αποθήκες, σημειώνει το αμερικανικό δίκτυο.

Ορισμένες χώρες, φοβούμενες τις ελλείψεις, άρχισαν να επιβάλλουν περιορισμούς σε μια προσπάθεια να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Για παράδειγμα, η Κίνα, η Ταϊλάνδη, το Πακιστάν και η Νότια Κορέα έχουν περιορίσει τις εξαγωγές τους, ενώ η Ρωσία έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές βενζίνης εν μέσω πολέμου με την Ουκρανία.

Για να περιορίσουν τη ζήτηση, χώρες της Ασίας όπως η Μιανμάρ και το Μπαγκλαντές έχουν αρχίσει να χορηγούν τα καύσιμα με δελτίο.

Οι ΗΠΑ, ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου παγκοσμίως και κορυφαίος διυλιστής, είναι πιο προστατευμένες από άλλες χώρες απέναντι στην κρίση προσφοράς. Ωστόσο, δεν έχουν "ανοσία".

"Είναι σαν να υπάρχει μια μεγάλη τρύπα στο κύτος ενός πλοίου", αναφέρει ο αναλυτής Tom Kloza. "Το πρόβλημα ξεκινά από την Ασία, μετά περνά στην Αφρική και την Ευρώπη. Κάποια στιγμή, θα φτάσει και σε εμάς στις Ηνωμένες Πολιτείες".