Οι μεγάλες αυξήσεις σε καύσιμα, ρεύμα και αέριο εκτίναξαν τον πληθωρισμό

Σε 5,1% «εκτινάχθηκε» ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο, με κύρια αιτία τη ραγδαία αύξηση των τιμών στο πετρέλαιο, αύξηση που έχει συμπαρασύρει τις τιμές και στα λοιπά ενεργειακά προϊόντα, φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα. Σε αυτά τα επίπεδα είχε να βρεθεί ο πληθωρισμός από το 2023 (5,4% τον Μάρτιο του 2023), όταν ακόμη ήταν έντονες οι συνέπειες από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Μέσα σε ένα χρόνο οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί κατά 25,4%, ενώ μόνο μέσα σε ένα μήνα η αύξηση ήταν 5%, παρά τις εκπτώσεις από τα διυλιστήρια και την κρατική επιδότηση από την κυβέρνηση στα υγρά καύσιμα. Ο μεγαλύτερος ίσως φόβος για το επόμενο διάστημα είναι ότι η «ενεργειακή καταιγίδα» –σε συνδυασμό και με άλλους παράγοντες– θα πλήξει τις τιμές των τροφίμων και κατ’ επέκταση τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, φόβο που δεν κρύβει πλέον ούτε ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Ανάπτυξης. Ηδη, όπως είχε αποκαλύψει την προηγούμενη Κυριακή η «Κ», στις αρμόδιες υπηρεσίες έχουν κοινοποιηθεί τιμοκατάλογοι από μεγάλες εταιρείες για ανατιμήσεις σε επώνυμα προϊόντα σε βασικές κατηγορίες, όπως τυριά, γαλακτοκομικά και αρτοσκευάσματα, οι οποίες φτάνουν ακόμη και το 15% και αναμένεται να εφαρμοστούν μετά τον Οκτώβριο.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Eurostat, ο ετήσιος εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο σε 5,1%, από 3,7% τον Αύγουστο. Παρά τη σημαντική άνοδο του δείκτη και σε επίπεδο Ευρωζώνης, 3,8% τον Σεπτέμβριο από 3,2% τον Αύγουστο, για μια ακόμη φορά εμφανίζεται το φαινόμενο της σημαντικής απόκλισης του πληθωρισμού της Ελλάδας από τον αντίστοιχο της Ευρωζώνης (1,3 ποσοστιαίες μονάδες). «Η επιμονή αυτής της απόκλισης εξακολουθεί να αποτελεί πηγή προβληματισμού, καθώς διαβρώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών», σημείωσε προχθές το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, στην τριμηνιαία έκθεσή του. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είχε τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη.

Το πιο ανησυχητικό είναι ίσως ότι μόνο μέσα σε ένα μήνα, τον Σεπτέμβριο σε σύγκριση με τον Αύγουστο, ο δείκτης τιμών κατέγραψε αύξηση 1,8%, μακράν την υψηλότερη μηνιαία μεταβολή μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, κάτι που επιβεβαιώνει ότι τα όποια μέτρα ελήφθησαν για τη συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα είχαν εξαιρετικά περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Από τα επιμέρους στοιχεία της Eurostat προκύπτει ότι τον Σεπτέμβριο, σε σύγκριση με τον Αύγουστο, οι τιμές της ενέργειας ενισχύθηκαν στην Ελλάδα κατά 5% (η αντίστοιχη αύξηση στην Ευρωζώνη ήταν 3,9%), ενώ σε ετήσια βάση οι τιμές της ενέργειας στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 25,4% (18,8% το ίδιο διάστημα στην Ευρωζώνη), που αποτελεί την 4η μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Οι τιμές των υπηρεσιών ενισχύθηκαν κατά 6,3% σε ετήσια βάση στην Ελλάδα, έναντι αύξησης 3,2% στην Ευρωζώνη, φαινόμενο που σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την αυξημένη τουριστική κίνηση.

Στα τρόφιμα, από την άλλη, καταγράφηκε αρνητικός πληθωρισμός (-0,2% σε ετήσια βάση), απόρροια της εφαρμογής της «συμφωνίας κυρίων» για μειώσεις τιμών σε βασικούς κωδικούς (1.787 στην παρούσα φάση) και της διατήρησης σε σταθερά επίπεδα ή ακόμη και αποκλιμάκωσης των τιμών στα νωπά φρούτα και λαχανικά. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν θα διατηρηθεί η τάση αυτή και μετά τον Οκτώβριο.

«Ο λόγος που ρίχνουμε όλο το βάρος στο ντίζελ είναι διότι φοβόμαστε τη μετακύλιση των αυξήσεων του κόστους στις τιμές των τροφίμων. Ασφαλώς υπάρχει ανησυχία στην αγορά. Υπάρχουν δύο κίνδυνοι: ένας κίνδυνος από αυξήσεις που μπορεί να προκύψουν λόγω των καυσίμων, αλλά και ο κίνδυνος κάποιος, με πρόσχημα τα καύσιμα, να προβεί σε αυξήσεις τιμών που δεν δικαιολογούνται», δήλωσε χαρακτηριστικά την Πέμπτη στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ο Τάκης Θεοδωρικάκος, για να παραδεχθεί στη συνέχεια ότι «σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν αυξήσεις». Ο υπουργός Ανάπτυξης, επιχειρώντας να απαντήσει στη βιομηχανία, που διά του προέδρου του ΣΕΒ έχει τονίσει ότι η «συμφωνία κυρίων» διαρκεί μέχρι και τον Οκτώβριο και όχι μέχρι το τέλος του έτους, ανέφερε: «Εμείς φιλοδοξούμε να διατηρηθεί το μέτρο και θα πιέσουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Διότι η συμφωνία που είχε υπάρξει αφορούσε τέσσερις μήνες. Απλώς είχαμε πει ότι τέλη Οκτωβρίου είναι ένας σταθμός και εκεί θα δούμε ποιοι κωδικοί μπορούν να μπουν».