Έρχεται νέος γύρος αυξήσεων τιμών στα τρόφιμα

Τη μείωση του μεσοσταθμικού κέρδους τους, πέραν των μέτρων που ήδη εφαρμόζονται για το πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους, ζήτησε από προμηθευτές και λιανεμπόρους ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος. Επί της ουσίας, αυτό που ζήτησε ο υπουργός στη συνάντηση που είχε με τους εκπροσώπους της αγοράς ήταν αφενός να απορροφήσουν σημαντικό μέρος των αναπόφευκτων, όπως φαίνεται, ανατιμήσεων στον καφέ, στα σοκολατοειδή, στους χυμούς, στο μοσχαρίσιο κρέας, και αφετέρου να μην αντισταθμίσουν τις απώλειες που θα έχουν από αυτή την κίνηση με ανατιμήσεις σε άλλα είδη.

Αίτημα το οποίο υποδέχθηκαν με εμφανή δυσαρέσκεια προμηθευτές και λιανέμποροι, ειδικά μάλιστα καθώς δεν φαίνεται να συνοδεύθηκε με κάποιο «αντισταθμιστικό όφελος», όπως για παράδειγμα η άρση του μέτρου του πλαφόν. Τουναντίον, ο υπουργός Ανάπτυξης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του εν λόγω μέτρου και μετά τις 30 Απριλίου 2025, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «ισχύει κατ’ αρχήν μέχρι τις 30 Απριλίου» και προειδοποίησε για ακόμη μία φορά με χρήση του «οπλοστασίου», το οποίο περιλαμβάνει ελέγχους και επιβολή προστίμων.

«Η βιομηχανία τροφίμων περνάει τη χειρότερη περίοδο της ζωής της», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Ιωάννης Γιώτης, επικεφαλής της «Γιώτης» και πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ), για να τονίσει με έμφαση στη συνέχεια, ερωτηθείς για το πώς θα συμμορφωθεί ο κλάδος με τις υποδείξεις του υπουργού: «Τρώμε τις σάρκες μας».

Από την πλευρά τους οι εκπρόσωποι των σούπερ μάρκετ επισήμαναν ότι με δεδομένο ότι το καθαρό περιθώριο κέρδους του κλάδου είναι ήδη πολύ χαμηλό, 1,8%, είναι εξαιρετικά δύσκολη η ακόμη μεγαλύτερη συμπίεση των κερδών και θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα επιχειρήσεων και φυσικά των θέσεων εργασίας. «Να βάλουμε πλάτη, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα έρθει τσουνάμι αυξήσεων του κόστους», ήταν η απάντηση που έδωσαν στον κ. Θεοδωρικάκο.

Τι φοβίζει την κυβέρνηση και το υπουργείο Ανάπτυξης; Κατ’ αρχάς, τιμοκατάλογοι με ανατιμήσεις που έφθασαν τις τελευταίες ημέρες στα σούπερ μάρκετ και αφορούν σε ευρύ φάσμα προϊόντων που περιέχουν κακάο (σοκολάτες, σνακ, ροφήματα κ.ά.), σε καφέ, κρέας κ.λπ. Υπενθυμίζεται ότι η διεθνής τιμή του κακάο έφθασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τον περασμένο Δεκέμβριο λόγω της ξηρασίας στη Δυτική Αφρική, εκεί όπου βρίσκονται οι δύο μεγαλύτερες χώρες παραγωγής (Ακτή Ελεφαντοστού και Γκάνα), ενώ εκτιμάται ότι μέχρι τα τέλη του έτους θα υπάρξει αποκλιμάκωση της τάξης του 30%.

Στον καφέ έρχονται επίσης ανατιμήσεις, με την τιμή του να σημειώνει ιστορικό υψηλό μέσα στον Φεβρουάριο. Σε ό,τι αφορά το μοσχαρίσιο κρέας, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ έδειξαν αύξηση τιμής τον Ιανουάριο του 2025 σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν 5,7% και σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024 1,5%.

Τα πρώτα «καμπανάκια» χτύπησαν τον Ιανουάριο και όχι μόνο για το μοσχαρίσιο κρέας, καθώς σύμφωνα και με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) από 23 κατηγορίες προϊόντων που εξετάζει, καταγράφηκαν αυξήσεις τιμών σε 13 από αυτές, όλες στα τρόφιμα, οι οποίες κυμαίνονται από 0,40% έως 8,89%.

Εντονη επίσης είναι η ανησυχία για την αύξηση που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στην τιμή του φυσικού αερίου, καθώς εκτιμάται ότι θα προκαλέσει αύξηση του λειτουργικού κόστους βιομηχανίας και λιανεμπορίου, αλλά και ανατιμήσεις σε αγροτικά προϊόντα και προϊόντα ζωικής παραγωγής, απόρροια της αύξησης της τιμής λιπασμάτων και ζωοτροφών. Υπενθυμίζεται ότι το φυσικό αέριο αποτελεί τη βασική πρώτη ύλη για τα αζωτούχα λιπάσματα.

Με δεδομένο ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξάνεται με χρονοκαθυστέρηση, η έστω και οριακή αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή σε Ευρωζώνη και ΗΠΑ τον Ιανουάριο αποτελεί επίσης πηγή ανησυχίας για την κυβέρνηση που επιθυμεί ο πληθωρισμός, ειδικά στα τρόφιμα, να διατηρηθεί στη ζώνη του μηδενός.

Η διατήρηση, τέλος, της ακρίβειας ως βασικού λόγου ανησυχίας των νοικοκυριών επίσης αποτελεί αιτία της κινητικότητας των τελευταίων ημερών. Η κυβέρνηση, μάλιστα, δεν επιθυμεί να έχει, στο τεταμένο κλίμα των ημερών, ακόμη ένα μέτωπο ανοιχτό, αυτό των ανατιμήσεων.

Ο Κώδικας Δεοντολογίας

Εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Μαρτίου αναμένεται η εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας για τις εκπτώσεις, προσφορές και προωθητικές ενέργειες. Σε αυτή τη φάση αναμένεται να αφορά στο 85% των προϊόντων, καθώς η αγορά έχει ζητήσει να υπάρξει μεταβατική περίοδος μέχρι τον Ιούνιο για τη διάθεση των αποθεμάτων που υπάρχουν και φέρουν τις παλιές ενδείξεις για τις προσφορές. Για δύο κατηγορίες προϊόντων, τα αντικουνουπικά και τα αντιηλιακά, έχει ζητηθεί μεταβατική περίοδος μέχρι τον Αύγουστο.