Ευρωζώνη: Η οικονομία πληρώνει το τίμημα του πολέμου στο Ιράν

Ηδη γίνεται αισθητή στην Ευρώπη η οικονομική επιβάρυνση από τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς η βραδύτερη ανάπτυξη και ο υψηλότερος πληθωρισμός απειλούν με εντονότερες βιομηχανικές δημοσιονομικές και πολιτικές πιέσεις. Η μία χώρα μετά την άλλη μειώνει τις προσδοκίες της για την ανάπτυξη και ταυτόχρονα ετοιμάζεται για άνοδο των τιμών λόγω του ενεργειακού σοκ.

Το αποτέλεσμα στην Ευρώπη, η οποία είχε μόλις αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της προηγούμενης κρίσης του 2022 με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, φαίνεται να είναι εν μέρει η επιστροφή στα μέτρα εκείνης της περιόδου, με στήριξη των νοικοκυριών και νομισματική σύσφιγξη.

Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες αισθάνονται ήδη την επιβάρυνση, αλλά οι κίνδυνοι είναι ακόμα μεγαλύτεροι, καθώς η επιτάχυνση του πληθωρισμού αναμένεται να μειώσει τα εισοδήματα. «Είναι ξεκάθαρο ότι πλήττονται κυρίως οι ενεργοβόροι κλάδοι. Οσο περισσότερο κρατά όμως ο πόλεμος, θα επηρεάζει κάθε κλάδο και κάθε κόστος εισροών», είπε ο Christian Keller της Barclays.

Καθώς οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ανεβαίνουν και οι δείκτες εμπιστοσύνης υποχωρούν, οι ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν το ενδεχόμενο αναθεώρησης των επίσημων προβλέψεων ανάπτυξης. Αλλωστε, την περασμένη εβδομάδα και η ΕΚΤ έκανε πιο απαισιόδοξη εκτίμηση. Το τρέχον σοκ «είναι πιθανό να ξεπερνά αυτό που μπορούμε να φανταστούμε αυτή τη στιγμή», είπε η επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας, Christine Lagarde, σε podcast του Economist. Αυτό «οδηγεί σε μια καθυστερημένη εκτίμηση της σοβαρότητας της κρίσης», τόνισε.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της γερμανικής χημικής βιομηχανίας που είχε πληγεί έντονα από την ενεργειακή κρίση του 2022 και τώρα προειδοποιεί για μειώσεις παραγωγής. «Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να υπολογιστούν ακριβώς οι συνέπειες. Ωστόσο, η Evonik δεν θα μπορέσει να αποφύγει τις έμμεσες επιπτώσεις των εχθροπραξιών», είπε ο Christian Kullmann, διευθύνων σύμβουλος του μεγαλύτερου εργοστασίου αμμωνίας της χώρας.

Η εταιρεία ναυτιλιακών μεταφορών εμπορευματοκιβωτίων Hapag-Lloyd «σηκώνει» επιπλέον κόστος της τάξης των 40–50 εκατ. δολαρίων κάθε εβδομάδα λόγω καυσίμων, ασφάλισης και αποθήκευσης, το οποίο προσπαθεί να μετακυλίσει μέσω «έκτακτων χρεώσεων», σύμφωνα με τον CEO Rolf Habben Jansen. Τα κόστη αυτά απειλούν να διαχυθούν σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και οι ίδιοι οι καταναλωτές το αντιλαμβάνονται ήδη. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τη γαλλική στατιστική υπηρεσία, το ποσοστό των νοικοκυριών που αναμένουν ταχύτερη άνοδο τιμών τον επόμενο χρόνο αυξήθηκε «πολύ έντονα».

Επίσης, η Next προειδοποίησε ότι ενδέχεται να αυξήσει τις τιμές κατά 1,5–2% αν ο πόλεμος διαρκέσει πάνω από τρεις μήνες και η H&M εκτιμά ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση.

Η ανατροπή των προσδοκιών σε μια ήπειρο που μέχρι πρόσφατα ανέμενε οικονομική ανάκαμψη και ήπιο πληθωρισμό ενδέχεται να έχει σημαντικές συνέπειες. Βασικό ερώτημα είναι αν ο πόλεμος θα λειτουργήσει ως καταλύτης ή ως εμπόδιο για μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν μεγαλύτερη αυτονομία σε ένα περιβάλλον μειωμένης στήριξης από τις ΗΠΑ και εντονότερου ανταγωνισμού από την Κίνα. Βέβαια, η χρηματοδότηση έκτακτων μέτρων στήριξης αποτελεί πρόκληση για πολλές χώρες και ουσιαστικά μόνο τη Γερμανία διαθέτει μεγάλο δημοσιονομικό χώρο.

Μία πρώτη ένδειξη για το πόσο «επιθετικά» θα κινηθούν τα μέτρα αναμένεται τη Δευτέρα, όταν υπουργοί Ενέργειας και Οικονομικών της G7 θα συνεδριάσουν μέσω τηλεδιάσκεψης. Ο Γάλλος υφυπουργός Οικονομικών Roland Lescure περιέγραψε το μέγεθος της πρόκλησης, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Βρισκόμαστε στο σημείο τομής οικονομικών, ενεργειακών ζητημάτων, πληθωρισμού και κεντρικών τραπεζών».

moneyreview.gr με πληροφορίες από Bloomberg