Η διάταξη για την ηλεκτρονική πληρωμή ενοικίων – Οι κυρώσεις για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες

Αλλάζει οριστικά το καθεστώς πληρωμής των ενοικίων, καθώς τίθεται σε ισχύ η υποχρέωση για ηλεκτρονική καταβολή των μισθωμάτων μέσω τραπεζικού λογαριασμού, με στόχο την πάταξη της αδήλωτης οικονομίας και την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές ακινήτων. Η σχετική διάταξη ενσωματώθηκε στον νέο Τελωνειακό Κώδικα που αναρτήθηκε πριν από λίγο για δημόσια διαβούλευση και επιφέρει σοβαρές συνέπειες σε όσους δεν συμμορφώνονται, τόσο από την πλευρά των ιδιοκτητών όσο και από την πλευρά των ενοικιαστών.

– Σε όλες τις περιπτώσεις εκμίσθωσης ή υπεκμίσθωσης ακινήτου, είτε σε φυσικό είτε σε νομικό πρόσωπο, η καταβολή του μισθώματος γίνεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού του εκμισθωτή.
– Ο λογαριασμός αυτός πρέπει να είναι δηλωμένος στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
– Η υποχρέωση αφορά τόσο κύριες όσο και δευτερεύουσες κατοικίες, αλλά και επαγγελματικούς χώρους.

Εάν ο εκμισθωτής δεν εισπράξει το μίσθωμα μέσω τραπεζικού λογαριασμό δεν μπορεί να εκπέσει τις σχετικές δαπάνες από το φορολογητέο εισόδημά του. Αυτό σημαίνει ότι αντί να φορολογείται για το 95% του μισθώματος (αυτό προβλέπεται σήμερα καθώς το ετήσιο εισόδημα από ενοίκιο μειώνεται κατά 5% λόγω αποσβέσεων) θα φορολογείται για το 100% και θα επιβαρύνεται με το 15% έως 45% επί της διαφοράς.

Για τον μισθωτή, οι συνέπειες είναι οι εξής:

– Δεν δικαιούται καμία κρατική ενίσχυση, επίδομα ή ευεργέτημα που σχετίζεται με τη μίσθωση αν δεν έχει καταβάλει το ενοίκιο ηλεκτρονικά. Δεν θα χορηγείται δηλαδή η επιστροφή ενοικίου που πρόκειται να ενεργοποιηθεί από Νοέμβριο ενώ η διάταξη αφήνει ανοικτό το περιθώριο για περικοπή και των κοινωνικών επιδομάτων όπως το επίδομα στέγασης. 
– Για επιχειρήσεις ή επαγγελματίες, τα μισθώματα που δεν πληρώνονται μέσω τραπεζικού συστήματος δεν αναγνωρίζονται ως εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένο φορολογικό βάρος.

Εξαιρέσεις και ειδικές ρυθμίσεις

Με υπουργική απόφαση θα καθορίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να μην επιβάλλονται οι παραπάνω κυρώσεις. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ θα θεσπίσει τη διαδικασία μέσω της οποίας θα αντλούνται τα απαραίτητα δεδομένα από τους παρόχους πληρωμών, προκειμένου να διασταυρώνεται η συμμόρφωση όλων των εμπλεκομένων.

Ολόκληρη η διάταξη έχει ως εξής: 
Άρθρο 210

Πληρωμή μισθωμάτων μέσω τραπεζικού λογαριασμού- Προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 39 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Στο άρθρο 39 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄167), προστίθεται παρ. 5 ως εξής:

«5. Σε περίπτωση εκμίσθωσης ή υπεκμίσθωσης ακινήτου σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η εξόφληση του μισθώματος πραγματοποιείται υποχρεωτικά σε τραπεζικό λογαριασμό του εκμισθωτή, ο οποίος γνωστοποιείται στην Α.Α.Δ.Ε.

Σε περίπτωση μη καταβολής του μισθώματος κατά τα οριζόμενα στο πρώτο εδάφιο: α) δεν εκπίπτουν οι δαπάνες για το εισόδημα που αποκτά ο εκμισθωτής, β) ο μισθωτής αποκλείεται για τη μίσθωση αυτή από ευεργέτημα, ενίσχυση ή επίδομα που παρέχεται από το κράτος για μισθώσεις και γ) το μίσθωμα που δεν έχει καταβληθεί ηλεκτρονικά από ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα δεν αποτελεί εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., δύναται να καθορίζονται εξαιρέσεις από την εφαρμογή των κυρώσεων της παρ. 2 και κάθε άλλη γενική λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας.

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζεται η διαδικασία συγκέντρωσης των απαραίτητων δεδομένων από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών.».