Η ελληνική οικονομία αντέχει το σοκ του πολέμου – Οι ανησυχίες ενόψει της ΔΕΘ

Αντοχές απέναντι στην αναταραχή που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν επιδεικνύει μέχρι στιγμής η ελληνική οικονομία, με την ανάπτυξη να παραμένει ανθεκτική και το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Ωστόσο, με τη νέα επιδείνωση του σκηνικού στη Μέση Ανατολή τις τελευταίες εβδομάδες αναδύονται ξανά ανησυχίες για αποσταθεροποίηση. Στο μεταξύ, άλλωστε, τα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζουν να δέχονται πίεση από τον επίμονο πληθωρισμό και την κρίση στο κόστος ζωής.

Τα στοιχεία για την ανάπτυξη της περιόδου Απριλίου – Ιουνίου πρόκειται να ανακοινωθούν από την ΕΛΣΤΑΤ στις αρχές Σεπτεμβρίου, εν μέσω μιας ΔΕΘ με βαρύ πολιτικό φορτίο και στο σβήσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης. Οικονομολόγοι που μίλησαν στην «Καθημερινη» κάνουν λόγο για ακόμη ένα δυναμικό τρίμηνο, με ενδείξεις γρήγορης απορρόφησης του σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος.

Οι επιχειρηματικοί δείκτες που αφορούν τη βιομηχανία, τις υπηρεσίες, το λιανεμπόριο και τις κατασκευές έδειξαν συνολικά μια τάση αποσύνδεσης από τους κινδύνους για τους οποίους προειδοποιούσαν οι διεθνείς και οι εγχώριοι φορείς στην έναρξη του πολέμου. Ενδεικτικά, ο δείκτης οικονομικού κλίματος ανήλθε και τους τρεις μήνες σε υψηλά επίπεδα, δηλαδή κατά μέσον όρο στις 107 μονάδες, κρατώντας αισθητή απόσταση από το ουδέτερο όριο των 100 μονάδων, παρά το αρκετά ταραχώδες γεωπολιτικό περιβάλλον.

Μεγαλύτερο σημείο προβληματισμού και πιθανή πηγή αστάθειας αποτελεί η συμπεριφορά των ελληνικών νοικοκυριών, τα οποία είναι πιο ευάλωτα στην κρίση και στην άνοδο του κόστους ενέργειας. Ηδη το πρώτο τρίμηνο τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είχαν δείξει επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης, η οποία τα τελευταία χρόνια αποτελούσε βασικό μοχλό των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας, σε χαμηλό πενταετίας (0,7%).

Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης το β΄ τρίμηνο ήταν σαφώς πιο αποδυναμωμένος, καθώς αποτέλεσε το βασικό «θύμα» της ενεργειακής αβεβαιότητας, αντανακλώντας την πίεση που δέχθηκαν τα νοικοκυριά από το κόστος ζωής.

Εξ ου και εκτιμάται ότι το πακέτο της ΔΕΘ θα προσανατολιστεί προς τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, με την κυβέρνηση να έχει εντοπίσει τις αδυναμίες και να προσπαθεί να εξαντλήσει τα δημοσιονομικά περιθώρια ελιγμού. Υπενθυμίζεται ότι ανάμεσα στα μέτρα που εξετάζονται είναι μια νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, η μείωση ή η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις και η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Πιο θολό είναι το τοπίο σε ό,τι αφορά το γ΄ τρίμηνο, καθώς η αναζωπύρωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή τον Ιούλιο ύστερα από μια σύντομη εξομάλυνση αναβιώνει τους φόβους για πλήγματα στην ανάπτυξη. Αν η αποσταθεροποίηση συνεχιστεί στη διάρκεια του καλοκαιριού, φέρνοντας το πετρέλαιο σταθερά πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι και υποχρεώσει την κυβέρνηση να απορροφήσει μέρος των κραδασμών, τότε ενδέχεται να επιβαρυνθεί και η τροχιά της οικονομίας.

Ο αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της αναζωπύρωσης του πολέμου. Ωστόσο, με τα μέχρι στιγμής στοιχεία οι δημοσιονομικές προοπτικές παραμένουν αμετάβλητες και κινούνται στις παρυφές του βασικού σεναρίου. Ενδεικτικά, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, ο ΟΟΣΑ και η Τράπεζα της Ελλάδος τοποθετούν τον πήχυ της ανάπτυξης στο 1,9% για φέτος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι θα ανέλθει ελαφρώς χαμηλότερα στο 1,8%, ενώ το υπουργείο Οικονομικών σύμφωνα με την έκθεση προόδου του Απριλίου αναμένει ανάπτυξη 2% το 2026.

Καθοριστική θα είναι επίσης η μετάβαση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο ολοκληρώνεται φέτος. Οικονομολόγοι που μίλησαν στην «Κ» δεν αναμένουν κατακρήμνιση των επενδύσεων, καθώς εκτιμάται ότι τα δάνεια που έχουν συμβασιοποιηθεί θα συνεχίσουν να έχουν αισθητή επίδραση στην οικονομία μέχρι τουλάχιστον το 2028. Συγκρατημένη αισιοδοξία επικρατεί και σχετικά με την προσέλκυση νέων επενδύσεων, καθώς η βελτιωμένη δημοσιονομική εικόνα της χώρας και η αυξημένη αξιοπιστία της στις διεθνείς αγορές, όπως αποτυπώνεται στις συγκριτικά χαμηλές αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, δημιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες τόσο για άμεσες ξένες επενδύσεις όσο και για επενδύσεις χαρτοφυλακίου. Τέλος δρομολογούνται προγράμματα ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια, τα οποία θα λειτουργήσουν ως «γέφυρες» μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και θα εστιάσουν μεταξύ άλλων σε θέματα υποδομών, καινοτομίας, ψηφιακού και πράσινου μετασχηματισμού.

moneyreviews.gr