Η νέα τάξη του Trump φέρνει τη Σουηδία πιο κοντά στο ευρώ

Αφότου η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οδήγησε σε στροφή 180 μοιρών σε ό,τι αφορά την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, η Σουηδία έχει αρχίσει να εξετάζει μία ακόμα ιστορική αλλαγή στάσης: την υιοθέτηση του ευρώ. 

Η συζήτηση βρίσκεται σε πρώιμα στάδια, όμως η αλλαγή νοοτροπίας είναι αισθητή. Το 2003, στο δημοψήφισμα όπου απορρίφθηκε το ευρώ, η προσοχή των Σουηδών εστίαζε στη δυνατότητα της σουηδικής κορόνας να λειτουργήσει ως οικονομικό «μαξιλάρι». Ωστόσο, οι γεωπολιτικές ανησυχίες έχουν αλλάξει πια το τοπίο. Πέραν των απειλών από Ρωσία και Κίνα, η εξωτερική πολιτική του Donald Trump σε συνδυασμό με τις απειλές για προσάρτηση της Γροιλανδίας, αναδεικνύουν τον κίνδυνο που διατρέχουν οι μικρότερες οικονομίες σε μία περίοδο αντιπαλότητας των μεγάλων δυνάμεων. 

Το επιχείρημα υπέρ της υιοθέτησης του ευρώ είναι ότι θα συσφίγξει του πολιτικούς δεσμούς και θα δώσει στους Σουηδούς λόγο σε πανευρωπαϊκά θέματα νομισματικής πολιτικής. Υπάρχει βέβαια και το θετικό της επέκτασης του εμπορίου και της διευκόλυνσης των άμεσων επενδύσεων. Αν πράγματι προχωρήσει η διαδικασία, τότε θα ενισχυθεί και η αξιοπιστία του ευρωπαϊκού νομίσματος, σε μία περίοδο που αμφισβητείται η παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου.

Τον Ιανουάριο, στο πλαίσιο μιας κοινοβουλευτικής συνεδρίασης, η Σουηδή υπουργός Οικονομικών Elisabeth Svantesson στήριξε τη διενέργεια έρευνας για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της υιοθέτησης του ευρώ, η οποία βέβαια μπορεί να ξεκινήσει μόνο μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου. «Ο κόσμος και η Ε.Ε. αλλάζουν. Πρέπει λοιπόν να τολμήσουμε να αξιολογήσουμε, να διερευνήσουμε και να αναλύσουμε προς το συμφέρον της Σουηδίας, των σουηδικών νοικοκυριών και των σουηδικών επιχειρήσεων», δήλωσε.

Στη στροφή αυτή συνέβαλε και σχετική έκθεση του επιδραστικού Σουηδού οικονομολόγου, Lars Calmfors. Μολονότι πριν το δημοψήφισμα του 2003 δήλωνε επιφυλακτικός, πλέον δηλώνει πιο θετικός. Οι γεωπολιτικές συνθήκες είναι «πολύ διαφορετικές σήμερα», αυξάνοντας την αξία της συμμετοχής στον «πυρήνα» της Ε.Ε., δήλωσε. Πλην της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συνεργασίας απέναντι στη Ρωσία, την Κίνα και τις ΗΠΑ επεσήμανε ότι τα θετικά αποτελέσματα του ευρώ στο εμπόριο και τις ξένες επενδύσεις είναι μεγαλύτερες απ’ όσο υπολόγιζε στο γύρισμα της χιλιετίας. Σημείωσε επίσης ότι ο οικονομικός κύκλος της Σουηδίας έχει συγχρονιστεί περισσότερο με την Ευρωζώνη, μειώνοντας την ανάγκη για ανεξάρτητη νομισματική πολιτική. Παράλληλα, λόγω χαμηλότερων επιπέδων χρέους, χώρα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί πιο δυναμικά τη δημοσιονομική πολιτική αν χρειαστεί. 

Οι επιχειρήσεις είναι επίσης θετικές στην υιοθέτηση του ευρώ, καθώς πολλοί επιχειρηματίες διαμαρτύρονται ότι η μεταβλητότητα της σουηδικής κορόνας εντείνει την αναταραχή στις αγορές. 

Για την οικονομία της Σουηδίας, η Ε.Ε. είναι κρίσιμη αγορά, καθώς τουλάχιστον 60% του εμπορίου αγαθών πραγματοποιείται με το μπλοκ. Μολονότι λίγες μεγάλες εξαγωγικές επιχειρήσεις έχουν λάβει σαφή θέση στο ζήτημα, ο κρατικός οργανισμός Business Sweden, βλέπει υπέρ και κατά. «Από οικονομική σκοπιά, το γεγονός ότι η Σουηδία διαθέτει δικό της νόμισμα και ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα βοήθησε πολύ για μεγάλο διάστημα τη χώρα και τον εξαγωγικό της τομέα», είπε η επικεφαλής οικονομολόγος του Business Sweden Lena Sellgren. «Ωστόσο, η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες, όπως την ξέραμε, δέχεται πίεση, συνεπώς σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα πρέπει να εξετάσουμε ποιες είναι οι καλύτερες επιλογές μας», τόνισε.

Εξακολουθούν βέβαια να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στην ένταξη στο ευρώ. Σχεδόν οι μισοί Σουηδοί είναι αρνητικοί και περίπου το ένα τρίτο τάσσεται υπέρ. Μολονότι το χάσμα έχει συρρικνωθεί τα τελευταία χρόνια, παραμένει αισθητό. Επίσης, δεν υπάρχει ευρεία πολιτική στήριξη. Μόνο οι Φιλελεύθεροι, με κοινοβουλευτικό ποσοστό περίπου 2%, τάσσονται ξεκάθαρα υπέρ του ευρώ, ενώ άλλα μεγάλα κόμματα έχουν στηρίξει απλώς την έρευνα των θετικών και αρνητικών της ένταξης.

Ακόμα κι αν υπήρχε στήριξη, η απομάκρυνση από την κορόνα εκτιμάται ότι απαιτεί τουλάχιστον τέσσερα χρόνια. Κάποιοι όμως βλέπουν περιθώριο επιτάχυνσης της συζήτησης. H Σουηδή βουλευτής Cecilia Rönn είπε αντίστοιχα ότι η εγκατάλειψη της ουδετερότητας θεωρείτο αδιανόητη μέχρι τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η ένταξη στο ΝΑΤΟ, είπε, ήταν επίσης ένα ζήτημα που είχαν προωθήσει κυρίως οι Φιλελεύθεροι και συχνά το υπερασπίζονταν μόνοι τους. «Για μένα, η υιοθέτηση του ευρώ δεν είναι ζήτημα του “αν”, αλλά ζήτημα του “πότε”», είπε.

 Bloomberg