Πετρέλαιο θέρμανσης και ενεργειακό κόστος: Οι δύο «λογαριασμοί» που φοβούνται όλοι για τον χειμώνα

Σε τριπλό μέτωπο πίεσης εισέρχεται η οικονομία ενόψει του χειμώνα, καθώς η νέα ενεργειακή αναταραχή απειλεί ταυτόχρονα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών και τις αντοχές του κυβερνητικού σχεδιασμού.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, Τα βλέμματα όλων στρέφονται πλέον στον Οκτώβριο και στην έναρξη της περιόδου θέρμανσης, καθώς η πορεία των διεθνών τιμών της ενέργειας θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό το ύψος του λογαριασμού του φετινού χειμώνα. Το διεθνές ενεργειακό σοκ που πυροδότησε η αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή καθιστά πολυτέλεια τον σχεδιασμό της κυβέρνησης για μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε ορίζοντα τριετίας και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης από το 2027, και την υποχρεώνει να αναζητήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για άμεσα μέτρα στήριξης, προκειμένου να ελαφρύνει τα νοικοκυριά αλλά και να αποτρέψει τη διάχυση της ενεργειακής κρίσης στην πραγματική οικονομία.

Οι τιμές των καυσίμων κίνησης παραμένουν σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, χωρίς, μάλιστα, να έχουν περάσει ακόμη πλήρως στη λιανική οι τελευταίες ανατιμήσεις της διεθνούς αγοράς. Παρά τις επιδοτήσεις από κυβέρνηση και διυλιστήρια, οι καταναλωτές πληρώνουν σήμερα τη βενζίνη κατά 20,7% ακριβότερα σε σχέση με την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, ενώ στο ντίζελ κίνησης η αντίστοιχη αύξηση φθάνει το 32,3%.

Ακόμη βαρύτερος προδιαγράφεται ο λογαριασμός της  θέρμανσης. Με βάση τις τιμές που επικρατούν σήμερα διεθνώς, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε τώρα, η τιμή του θα διαμορφωνόταν περίπου στο 1,81 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,096 ευρώ στην έναρξη της περυσινής περιόδου. Πρόκειται για αύξηση της τάξεως του 65%. Σημαντικά υψηλότερο κόστος αναμένεται να αντιμετωπίσουν και τα νοικοκυριά που θερμαίνονται με φυσικό αέριο. Η επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα είναι τουλάχιστον 40% σε σχέση με πέρυσι, καθώς συνεχίζεται το ράλι τιμών στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF.

Οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου τροφοδοτούν παράλληλα ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στην ηλεκτρική ενέργεια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της μεγαβατώρας εκτοξεύθηκε το τελευταίο διήμερο πάνω από τα 182 ευρώ, ενώ η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται τις πρώτες ημέρες του μήνα στα 158,76 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από τα 133,4 ευρώ του Αυγούστου που ήταν κατά 21% υψηλότερη από τη μέση τιμή του Ιουλίου.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται στα 2,11 ευρώ το λίτρο, ενώ σε αρκετές περιοχές της χώρας κινείται αισθητά υψηλότερα. Η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης βρίσκεται στα 2,07 ευρώ το λίτρο.

Στα Δωδεκάνησα η μέση τιμή της αμόλυβδης φθάνει στα 2,229 ευρώ το λίτρο, στη Ζάκυνθο στα 2,132 ευρώ, στο Ηράκλειο και στην Κεφαλονιά στα 2,153 ευρώ, στην Κέρκυρα και στο Λασίθι στα 2,140 ευρώ και στη Λέσβο στα 2,162 ευρώ. Στο ντίζελ κίνησης, η υψηλότερη μέση τιμή καταγράφεται στις Κυκλάδες, στα 2,281 ευρώ το λίτρο. Το σκηνικό στις διεθνείς αγορές ενισχύει τους φόβους για έναν ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα. Η τιμή του Brent έχει επιστρέψει πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι και κινείται ανοδικά, ξεπερνώντας χθες τα 105 δολάρια, ενώ το φυσικό αέριο έχει αναρριχηθεί πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Οι προβλέψεις διεθνών αναλυτών συγκλίνουν σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν στην περιοχή των 120 έως και 150 δολαρίων το βαρέλι. Οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένονται στην αγορά του ντίζελ. Αξιωματούχοι της πετρελαϊκής βιομηχανίας, οι οποίοι συμμετείχαν αυτή την εβδομάδα στο συνέδριο APPEC στη Σιγκαπούρη, προειδοποίησαν ότι η αγορά ενδέχεται να μην έχει δει ακόμη τα χειρότερα από την κρίση στο ντίζελ.

Στο μέτωπο του φυσικού αερίου, η ανησυχία εντείνεται καθώς η Ευρώπη πλησιάζει στη χειμερινή περίοδο, με τις υψηλές καταναλώσεις για θέρμανση, με χαμηλά αποθέματα. Οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται μόλις στο 67% της χωρητικότητάς τους, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών για τη συγκεκριμένη εποχή και κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι.

Η αυξημένη εξάρτηση της Ευρώπης από ακριβά φορτία LNG σε συνδυασμό με τον ανταγωνισμό της Ασίας για την προσέλκυσή τους ασκεί πρόσθετη ανοδική πίεση στις τιμές του TTF, που κινούνται ήδη στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η δραστική μείωση των ρωσικών ροών φυσικού αερίου οδήγησαν την ευρωπαϊκή αγορά στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών.

Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν εάν το ενεργειακό μέτωπο θα εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς κινδύνους για την οικονομία κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Τα στοιχεία της EΛΣΤΑΤ για την πορεία του πληθωρισμού τον Αύγουστο ανέδειξαν τη δυναμική του κόστους ενέργειας στην οικονομία. Το υψηλό ενεργειακό κόστος βρίσκεται πίσω από τις νέες πληθωριστικές πιέσεις που καταγράφηκαν τον Αύγουστο, αυξάνοντας τον δείκτη τιμών καταναλωτή κατά 3,8% σε ετήσια βάση έναντι αύξησης 3,4% τον Ιούλιο.