Καμπανάκι για τις τράπεζες

Καμπανάκι για τις επιπτώσεις που θα έχει η ενεργειακή κρίση στην ικανότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων να συνεχίσουν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους, αποτελούν τα νέα κόκκινα δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ περίπου που δημιουργήθηκαν το 2021, προκαλώντας εγρήγορση στις εποπτικές αρχές για τις συνέπειες της κρίσης στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια. 

Πρόκειται για εισροές νέων κόκκινων δανείων που υπήρξαν παρά την μείωση του συνολικού αποθέματος μη εξυπηρετούμενων δανείων που κατέγραψαν οι τράπεζες, προκαλώντας ανησυχία για το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας νέας γενιάς αθετήσεων ενόψει της  οριστικής απόσυρσης εντός του 2022 των μέτρων στήριξης των δανειοληπτών που είχαν ληφθεί για την προστασία από την πανδημία.

Την ανησυχία αυτή εξέφρασε η Υποδιοικήτρια της ΤτΕ κ. Χριστίνα Παπακωνσταντίνου μιλώντας στο NPL Summit που διοργάνωσε η ethosEvents, σημειώνοντας ότι «η επίπτωση δεν μπορεί να εκτιμηθεί με ακρίβεια, αποτελεί όμως μια βάσιμη πηγή ανησυχίας ειδικά αν η γεωπολιτική κρίση διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα ή κλιμακωθεί περαιτέρω».

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΤτΕ το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) υποχώρησε στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς στα 18,4 δισ. ευρώ (για όλο το τραπεζικό σύστημα και όχι μόνο για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες) από 47,2 δισ. ευρώ που ήταν στις αρχές του 2021 και σε αυτό συνετέλεσαν κυρίως οι πωλήσεις δανείων ύψους 14,5 δισ. ευρώ και οι τιτλοποιήσεις ύψους 12,6 δισ. ευρώ. Κατά 3,4 δισ. ευρώ συνέβαλε επίσης η θεραπεία και η αναταξινόμηση κόκκινων δανείων, κατά 1,9 δισ. ευρώ οι διαγραφές, κατά 1,6 δισ. ευρώ οι εισπράξεις και κατά 200 εκατ. ευρώ οι ρευστοποιήσεις. Παράλληλα ωστόσο με αυτές τις ενέργειες καταγράφηκε αύξηση των ΜΕΔ κατά 4,2 δισ. ευρώ, ποσό που αυξάνεται στα 5,3 δισ. ευρώ μαζί με τις κεφαλαιοποιήσεις τόκων.

Όπως παρατηρεί η ΤτΕ «κατά τη διάρκεια του 2021 τα δάνεια τα οποία κινήθηκαν από τα εξυπηρετούμενα προς τα μη εξυπηρετούμενα ήταν περισσότερα κατά 823 εκατ. ευρώ από τα δάνεια που κινήθηκαν από τα μη εξυπηρετούμενα προς τα εξυπηρετούμενα». Την ίδια στιγμή επιδείνωση δείχνουν και ορισμένοι δείκτες όπως ο δείκτης αβέβαιης είσπραξης που ανήλθε στα τέλη του 2021 στο 35,5% από 29,4% το 2020 και ο δείκτης δανείων σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών που ανήλθε στα 31,1% από 23,3% αντίστοιχα. 

Η ανησυχία  για τη δημιουργία μιας νέας γενιάς κόκκινων δανείων λόγω της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και αύξησης του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων, επικεντρώνεται στα δάνεια ύψους 7 δισ. ευρώ, που έχουν ρυθμιστεί ήδη μία ή περισσότερες φορές και τα οποία είναι ενήμερα, χωρίς όμως να έχουν διαφύγει τον κίνδυνο με βάση τους εποπτικούς κανόνες, δηλαδή την υποχρέωση να παραμείνουν ενήμερα για 2 συνεχή χρόνια. Πηγή ανησυχίας αποτελούν επίσης δάνεια ύψους 6 δισ. ευρώ, που ενώ έχουν ρυθμιστεί, εξακολουθούν να μην εξυπηρετούνται και παραμένουν ως μη εξυπηρετούμενα. Συνολικά πρόκειται για δάνεια ύψους 13 δισ. ευρώ, τα οποία παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών, ανεξάρτητα από τη σημαντική μείωση του στοκ των κόκκινων δανείων που έχει πραγματοποιηθεί τον τελευταίο χρόνο. 

Οι Εταιρείες Διαχείρισης

Εγρήγορση συνέστησε μιλώντας στο ίδιο συνέδριο και ο διευθύνων σύμβουλος της doValue Greece και πρόεδρος της Ένωσης Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις κ. Τάσος Πανούσης, σημειώνοντας ότι «η κρίση απαιτεί να δράσουμε πριν μας προλάβουν τα γεγονότα και δούμε νέες αθετήσεις», συμπληρώνοντας ότι «οι εταιρείες που διαχειρίζονται δάνεια ύψους 123 δισ. ευρώ πρέπει να διπλασιάσουν τις προσπάθειες για να μην εκτροχιαστούν και τα πλάνα των τιτλοποιήσεων».

Για ετοιμότητα των εταιρειών διαχείρισης να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που προκύπτουν από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ακόμη και στην τρέχουσα γεωπολιτική και οικονομική συγκυρία, μίλησε η Αλεξάνδρα Φατσέα, General Manager, Retail, SB & Agri Recovery της Ιntrum Hellas, Όπως επισήμανε, «στην Intrum Hellas λειτουργούμε με βάση το βασικό σενάριο που σχεδιάσαμε στις αρχές της χρονιάς, βλέπουμε το αισιόδοξο για το μέλλον και είμαστε προετοιμασμένοι και για το δυσμενές σενάριο». Η κυρία Φατσέα τόνισε ότι είναι σημαντικό το γεγονός ότι, για πρώτη φορά, με το νόμο 4738/20, υπάρχει ένα πλαίσιο που μπορεί να λειτουργήσει πολύ αποτελεσματικά ενώ ειδικά ο πυλώνας του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι σε πλήρη ετοιμότητα και παράγει ήδη βιώσιμες λύσεις.

Στην τοποθέτησή του στο ίδιο συνέδριο ο κ. Άγγελος Αγγελίδης πρόεδρος της Melfin και της EDS, καθώς και του Ελληνικού Συνδέσμου Εταιρειών Ενημέρωσης και Διαπραγμάτευσης Απαιτήσεων (ΕΣΕΔΑ) υπογράμμισε ότι «δεν μπορεί να αποφευχθεί νέο κύμα κόκκινων δανείων». Στην επικοινωνία τους με τους πελάτες οι εταιρείες του Συνδέσμου, όπως εξήγησε διαπιστώνουν ότι «έχει αυξηθεί η πίεση στα νοικοκυριά, ειδικά τώρα που βγαίνουν από το πρόγραμμα Γέφυρα 1 και 2 και μπαίνουν στην περίοδο των υποχρεωτικών δόσεων». Ο κ. Αγγελίδης υπογράμμισε ότι «οι δόσεις για την επιστρεπτέα προκαταβολή που θα πρέπει να αποπληρωθεί στα επόμενα 8 χρόνια, θα διπλώσει με τις δόσεις για ρυθμίσεις του ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά και την υποχρέωση καταβολής του φόρου εισοδήματος, για τον οποίο θα αρχίσουν να έρχονται σύντομα τα ειδοποιητήρια».