Καναδάς: Αντίστροφη μέτρηση για τους δασμούς 50% του Τραμπ

Ο Καναδάς επιδίδεται σε αγώνα δρόμου για την επίτευξη εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ πριν από τις 19 Αυγούστου, όταν απειλείται να τεθεί σε ισχύ ο δασμός 50% που έχει ανακοινώσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε ευρύ φάσμα καναδικών προϊόντων.

Η Οτάβα προειδοποιεί ότι η εφαρμογή του μέτρου θα μπορούσε να οδηγήσει την εμπορική αντιπαράθεση των δύο χωρών σε μια νέα και ιδιαίτερα δύσκολη φάση.

Έπειτα από μήνες περιορισμένης προόδου, μια σειρά συναντήσεων υψηλού επιπέδου έχει ενισχύσει την αισιοδοξία ορισμένων Καναδών αξιωματούχων ότι μπορεί να επιτευχθεί μια προσωρινή συμφωνία για την αποκλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων στα σύνορα ΗΠΑ–Καναδά.

Στην πράξη, θα πρόκειται για μια ενδιάμεση συμφωνία πριν από τις ευρύτερες και πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις σχετικά με το μέλλον των εμπορικών σχέσεων στη Βόρεια Αμερική.

Ωστόσο, Καναδοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει τους Αμερικανούς ομολόγους τους ότι, εάν ο Τραμπ υλοποιήσει την απειλή για δασμούς 50% μέσα στον Αύγουστο, οι διμερείς σχέσεις θα υποστούν σοβαρό πλήγμα.

Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ θα βρεθεί τότε αντιμέτωπος με ισχυρές πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας για αντίποινα, γεγονός που θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν νέο κύκλο εμπορικής κλιμάκωσης, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες.

Οι ΗΠΑ έχουν απειλήσει με την επιβολή δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας σχεδόν 20 δισ. δολαρίων, μεταξύ των οποίων μπίρα, κόντρα πλακέ, γάλα και μπαστούνια χόκεϊ.

Η Ουάσιγκτον ζητά από την κυβέρνηση Κάρνεϊ να τερματίσει τους ανταποδοτικούς δασμούς στα αμερικανικής κατασκευής αυτοκίνητα, τους εμπορικούς περιορισμούς στα γαλακτοκομικά προϊόντα και τις απαγορεύσεις λιανικής πώλησης αμερικανικών αλκοολούχων ποτών που έχουν επιβάλει οι περισσότερες καναδικές επαρχίες.

Οι νέοι δασμοί θα βασιστούν σε μια πρωτοφανή χρήση του Άρθρου 338 του αμερικανικού Tariff Act, νομοθεσίας που ανάγεται στην εποχή της Μεγάλης Ύφεσης.

Σε αντίθεση με ορισμένους από τους άλλους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ πέρυσι, τα νέα μέτρα δεν θα προβλέπουν εξαιρέσεις για προϊόντα που διακινούνται βάσει της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά (USMCA), την οποία είχε υπογράψει ο ίδιος ο Τραμπ κατά την πρώτη προεδρική θητεία του.

Τι ζητά ο Καναδάς από την Ουάσιγκτον

Η κυβέρνηση Κάρνεϊ σκοπεύει να αξιοποιήσει τις επόμενες ημέρες προκειμένου να επιτύχει συμφωνία για τη μείωση των δασμών του Άρθρου 232 που έχει επιβάλει ο Τραμπ στον εισαγόμενο χάλυβα, το αλουμίνιο, τα αυτοκίνητα και την ξυλεία, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των διαπραγματεύσεων.

Οι Καναδοί αξιωματούχοι, με επικεφαλής τη βασική διαπραγματεύτρια Τζάνις Σαρέτ και τον υπουργό Εμπορίου Καναδά–ΗΠΑ Ντόμινικ ΛεΜπλαν, έχουν διαμηνύσει στον Αμερικανό εμπορικό αντιπρόσωπο Τζέιμισον Γκριρ και την ομάδα του ότι είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τα βασικά ζητήματα που θέτει η Ουάσιγκτον, εφόσον υπάρξει ουσιαστική ελάφρυνση από τους δασμούς του Άρθρου 232.

Παράλληλα, όμως, προειδοποίησαν ότι ο Κάρνεϊ θα βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη πολιτική θέση εάν ο Τραμπ προχωρήσει με τους δασμούς 50%, καθώς θα έχει περιορισμένες δυνατότητες να συγκρατήσει τις αντιδράσεις των επικεφαλής των επαρχιών και της καναδικής κοινής γνώμης.

Το 62% των Καναδών θέλει αντίποινα

Δημοσκόπηση του Angus Reid Institute που δημοσιεύθηκε στα τέλη Ιουλίου κατέγραψε ευρεία υποστήριξη για αντίποινα απέναντι στην αμερικανική εμπορική πολιτική. Συγκεκριμένα, το 62% των Καναδών δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να απαντήσει με δικούς της ανταποδοτικούς δασμούς.

Πολλοί Καναδοί έχουν ήδη περιορίσει τις αγορές αμερικανικών προϊόντων και τα ταξίδια στις ΗΠΑ μετά την εκλογική νίκη του Τραμπ το 2024, την επιβολή δασμών και τις επανειλημμένες αναφορές του Αμερικανού προέδρου στην πιθανότητα να γίνει ο Καναδάς η 51η Πολιτεία των ΗΠΑ.

Νέοι αμερικανικοί δασμοί θα μπορούσαν να καταστήσουν ακόμη δυσκολότερη πολιτικά οποιαδήποτε μελλοντική παραχώρηση της Οτάβας στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Το «κλειδί» των καναδικών επαρχιών

Παραμένει ασαφές εάν ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να προσφέρει αρκετά μεγάλη δασμολογική ελάφρυνση ώστε να ικανοποιήσει τους επικεφαλής των καναδικών επαρχιών.

Οι επαρχιακές κυβερνήσεις ελέγχουν τις απαγορεύσεις πώλησης αμερικανικών αλκοολούχων ποτών, καθώς και άλλα μέτρα, όπως τους κανόνες για τις δημόσιες προμήθειες που αποκλείουν αμερικανικές επιχειρήσεις από συγκεκριμένες κρατικές συμβάσεις.

Μεταξύ των βασικών πολιτικών παραγόντων βρίσκονται ο πρωθυπουργός του Οντάριο Νταγκ Φορντ, η πρωθυπουργός του Κεμπέκ Κριστίν Φρεσέτ και ο πρωθυπουργός της Βρετανικής Κολομβίας Ντέιβιντ Έμπι.

Αν και οι δασμοί του Άρθρου 232 εφαρμόζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, πλήττουν δυσανάλογα τον Καναδά, καθώς η οικονομία της χώρας είναι σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένη στο εμπόριο αυτών των προϊόντων και πρώτων υλών με τις ΗΠΑ.

Αισιοδοξία για προσωρινή συμφωνία

Η Σαρέτ, ο ΛεΜπλαν και ο πρεσβευτής του Καναδά στις ΗΠΑ Μαρκ Γουάισμαν ενημέρωσαν την Πέμπτη τους επικεφαλής των επαρχιών και εκπροσώπους των επιχειρήσεων για την πορεία των διαπραγματεύσεων, οι οποίες έχουν εντατικοποιηθεί μετά την ανακοίνωση των δασμών 50% στις 20 Ιουλίου.

«Το βασικό μήνυμα, και αυτό που μας έκανε ιδιαίτερα αισιόδοξους, είναι ότι έχει σημειωθεί πραγματικά καλή πρόοδος, η οποία δείχνει έναν δρόμο προς μια προσωρινή συμφωνία», δήλωσε η πρόεδρος του Καναδικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Κάντις Λέινγκ, η οποία συμμετείχε σε μία από τις ενημερώσεις.

Σύμφωνα με την ίδια, η καναδική διαπραγματευτική ομάδα δίνει προτεραιότητα στην επίτευξη συμφωνίας πριν από τις 19 Αυγούστου και όχι απλώς σε μια αναβολή της εφαρμογής των δασμών του Άρθρου 338.

«Υπάρχει ένα ικανοποιητικό επίπεδο εμπιστοσύνης ως προς τον δρόμο που οδηγεί σε μια προσωρινή συμφωνία, αλλά και κάποιος δισταγμός, επειδή η τελική έγκριση πρέπει να δοθεί από το Οβάλ Γραφείο», σημείωσε.

Η Λέινγκ προειδοποίησε ότι, εάν οι δασμοί του Άρθρου 338 τεθούν πράγματι σε ισχύ, «θα επανακαθορίσουν με σημαντικό τρόπο τις διαπραγματεύσεις για τις εμπορικές σχέσεις».

Ο Κάρνεϊ θέλει συνολική συμφωνία

Ο Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε δημοσίως αυτή την εβδομάδα ότι ενδιαφέρεται μόνο για μια ευρεία συμφωνία με τις ΗΠΑ που θα προβλέπει ελάφρυνση από όλους τους κλαδικούς δασμούς που έχει επιβάλει ο Τραμπ και όχι μόνο από έναν ή δύο.

Ο Καναδός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι υπάρχει περιθώριο για μια συμφωνία από την οποία θα κερδίσουν και οι δύο πλευρές, καθώς η αποκλιμάκωση των δασμών θα μπορούσε να μειώσει το κόστος για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το αλουμίνιο. Οι τιμές του για τους Αμερικανούς αγοραστές έχουν εκτιναχθεί περισσότερο από 50% από τότε που ο Τραμπ αύξησε τους δασμούς στο μέταλλο τον Ιούνιο του 2025, καθώς οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αλουμινίου από τον Καναδά.