Οι ανατιμήσεις «πάγωσαν» την αγορά ακινήτων

Στασιμότητα καταγράφεται ευρύτερα στην οικονομική δραστηριότητα και κατ’ επέκταση στην αγορά ακινήτων λόγω των νέων δεδομένων που έχει δημιουργήσει η ρωσο-ουκρανική σύρραξη, όπως αναφέρει το Μέλος ΔΣ Ομοσπονδίας Μεσιτών Ελλάδας και Π. Πρόεδρος Ομοσπονδίας Μεσιτών Ελλάδας Γ. Ρεβύθης. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, παρά τις αναταράξεις, η ύπαρξη πληθωριστικών τάσεων, σε συνδυασμό με την περιορισμένη προσφορά κατοικιών, διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τη ζήτηση.

Ειδικότερα, ο κ. Ρεβύθης σημειώνει τα εξής: «Παρατηρείται μια ευρύτερη στασιμότητα στην οικονομική δραστηριότητα καθώς και στην αγοραπωλησία ακινήτων. Γεγονός που οφείλεται στην εκτόξευση των τιμών πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του ηλεκτρικού ρεύματος και του ενεργειακού κόστους. Αυτό είναι κάτι το οποίο περιορίζει την αγοραστική δύναμη των πιθανών ενδιαφερόμενων, προκαλώντας λοιπόν επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων, αλλά κυρίως στον τομέα της επενδυτικής εκμετάλλευσης των ιδιοκτησιών. Έτσι, η βασική ανησυχία για την αγορά ακινήτων αφορά κατά βάση το ενεργειακό κόστος, το οποίο, ίσως, αναγκάσει ορισμένους είτε να επιβραδύνουν είτε να αναβάλλουν την πραγματοποίηση  των έργων ανάπτυξης ακινήτων που διαθέτουν σε εξέλιξη και των οποίων η συνέχιση θα ήταν ασύμφορη και ζημιογόνα.

Κυριαρχεί επομένως μια στάση αναμονής για τους ενδιαφερόμενους, όπως επίσης και για τους πωλητές, είτε ιδιώτες (φοβούμενοι την τραπεζική αβεβαιότητα) είτε κατασκευαστές. Οι τελευταίοι κρατούν στάση αναμονής που αφορά τις πωλήσεις κατοικιών, όπως επίσης και τις συμφωνίες περί αντιπαροχής, διότι τα κόστη των οικοδομικών υλικών έχουν εκτοξευθεί από 20% έως 100%, λόγω των γεγονότων, της αύξησης του πετρελαίου αλλά και της αύξησης των ναύλων της ναυσιπλοΐας. Διότι, με ένα αβέβαιο τελικό κόστος κατασκευής, δεν μπορούν να δεσμευτούν είτε με προσύμφωνο, είτε με οριστικό συμβόλαιο για ακίνητα που δεν έχουν ολοκληρωθεί κατασκευαστικά.

Από τη μία η ακρίβεια που έχει περιορίσει την αγοραστική δύναμη των ενδιαφερόμενων, σε συνδυασμό με την ανησυχία και ανασφάλεια που δημιουργεί η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και από την άλλη η αύξηση των τιμών των οικοδομικών υλικών, έχουν παγώσει τις νέες επενδύσεις και έχουν περιορίσει το αγοραστικό ενδιαφέρον. Σε όλα αυτά, προστίθενται και οι τιμές των ενοικίων, οι οποίες βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα δεκαετίας κυρίως στα νεόδμητα, έως 10 ετων διαμερίσματα – μεζονέτες. Και αυτό επειδή η δεκαετής ύφεση της κτηματαγοράς – κατασκευών δεν μπορεί να «προλάβει» με καινούργιες κατασκευές, την υπάρχουσα ζήτηση. Οι περισσότεροι ενοικιαστές δεν αλλάζουν τις σε καλή κατάσταση κατοικίες τους, οι κατασκευαστές προτιμούν να πουλήσουν τα νεόδμητα ακίνητα και όχι να τα μισθώσουν. Να σημειωθεί ότι η φορολογία στους ιδιοκτήτες που αφορά τις μισθώσεις είναι σε εξωπραγματικά επίπεδα.

Σε κάθε περίπτωση, η αγορά ακινήτων αναμένεται να ξεκαθαρίσει μέσα στους επόμενους μήνες, αφού αφομοιώνει τις επιπτώσεις στην ευρύτερη οικονομία με σημαντική καθυστέρηση από 8 έως 10 μήνες.

Παρ’ όλ’ αυτά, η ύπαρξη πληθωριστικών τάσεων, σε συνδυασμό με την περιορισμένη προσφορά κατοικιών, διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τη ζήτηση. Η έρευνα στην ελληνική αγορά ακινήτων δείχνει ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για ακίνητα στα αστικά κέντρα, ενώ σχεδόν έξι στους δέκα υποψήφιους αγοραστές ενδιαφέρονται ολοένα και περισσότερο για διαμερίσματα αντί για μονοκατοικίες. Πρέπει να σημειωθεί επίσης, ότι τμήμα των προσφύγων της Ουκρανίας που υπολογίζεται ότι θα απορροφήσει η Ελλάδα, θα ενισχύσει τη ζήτηση για διαμερίσματα. 

Εάν η Ρωσία με την Ουκρανία καταλήξουν σε συμφωνία σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι δείκτες αγοράς και μίσθωσης θα είναι ανοδικοί στο κέντρο της Αθήνας, όπου έχουμε υψηλό συγκοινωνιακό δίκτυο κοντά σε πλατείες και περιοχές περισσότερο οικιστικές από ότι εμπορικές. Για άλλη μια φορά, αυτά τα στοιχεία ευθυγραμμίζονται με τη μετατόπιση των προτιμήσεων προς τα κέντρα των πόλεων και τους επιχειρηματικούς κόμβους, καθώς η οικονομία της Ελλάδας αλλάζει και οι νέοι επαγγελματίες που επιστρέφουν στην Ελλάδα και εργάζονται σε σταθερές θέσεις εργασίας στην τεχνολογία προτιμούν κατοικίες που βρίσκονται κοντά σε μέσα μεταφοράς (π.χ. μετρό, προαστιακός) και στους επιχειρηματικούς κόμβους. Πολλές επενδύσεις στην ελληνική αγορά κατοικίας εξακολουθούν να προέρχονται από το εξωτερικό.

Επίσης, θα υπάρξει μεγάλη κινητικότητα στην αγορά των πολυτελών κατοικιών που αφορά ακίνητα σε τουριστικές περιοχές. Ειδικότερα, πολίτες της Βόρειας Ευρώπης καθώς και πολίτες από τη Βόρεια Αμερική, αλλά και τη Μέση Ανατολή είναι αυτοί που θα οδηγήσουν ανοδικά την κτηματαγορά. Η ζήτηση επικεντρώνεται στη Νότια περιοχή της Αττικής, στο κέντρο της Αθήνας, σίγουρα θα ξεκινήσει και στα Βόρεια Προάστια της Αττικής, τα οποία έχουν μείνει πίσω, αλλά και όλα τα νησιά της χώρας μας.

Έτσι, παρά την αστάθεια, της οποίας η διάρκεια παραμένει άγνωστη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, εκτιμάται ότι οι εξελίξεις της κτηματαγοράς, εάν έχουν γρήγορο τέλος λήξης, θα δώσουν ώθηση και ανοδικό ρυθμό στην Ελληνική κτηματαγορά από fund, επενδυτικές εταιρείες, κατασκευαστές και ξένους» καταλήγει ο κ. Ρεβύθης.