Πληθωρισμός: Ανοδικές τάσεις στις τιμές για τρόφιμα, καύσιμα και υπηρεσίες

Στο πεδίο του πληθωρισμού, "τα δύσκολα βρίσκονται ακόμη μπροστά μας", παραδέχονται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ομολογώντας παράλληλα ότι και τα νέα μέτρα στήριξης των 500 εκατ. ευρώ, τα οποία ανακοινώθηκαν πριν από περίπου 10 ημέρες, επιβραδύνουν, αλλά δεν αναστέλλουν τις αυξήσεις που έρχονται τους επόμενους μήνες.

Το οικονομικό επιτελείο επικεντρώνεται σε αυτή τη φάση στους ευαίσθητους κλάδους των τροφίμων, των υπηρεσιών και –φυσικά– των καυσίμων, που πιέζουν περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Ειδικά για τα τρόφιμα, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 20% των μηνιαίων δαπανών για το μέσο νοικοκυριό, με το ποσοστό αυτό να φτάνει το 41% στα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, η αύξηση κατά 4,5% που καταγράφηκε τον Μάρτιο είναι η συνέχεια της τάσης των τιμών που ξεκίνησε από το τέλος του 2025, αλλά δεν έχει ενσωματώσει τις μεγάλες συνέπειες από την κρίση. Λόγω των υψηλών αποθεμάτων στα επεξεργασμένα τρόφιμα, ο μέσος όρος της αύξησης δεν ξεπέρασε το 4,5%, χωρίς να έχει ενσωματώσει την αύξηση των τιμών στα καύσιμα και τη μεγάλη αύξηση των τιμών στα λιπάσματα.

Πηγές του ΥΠΕΘΟ παραδέχονταν ότι και τον Απρίλιο οι τιμές των λιπασμάτων είχαν μέτρια αύξηση, λόγω αποδέσμευσης αποθεμάτων αλλά και της επιδότησης του 15% του τιμολογίου αγοράς στους αγρότες. Ωστόσο, όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, με δεδομένη τη διακοπή των εισαγωγών από τη Ρωσία λόγω των κυρώσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία, το έλλειμμα στα προϊόντα αυτά είναι μεγάλο και με μεγάλη άνοδο των τιμών.

Οι ίδιες πηγές τόνιζαν ότι οι αυξήσεις θα είναι πιο άμεσες σε φρούτα και οπωροκηπευτικά, λόγω ελλείψεων και προβλημάτων στην παραγωγή, αλλά και στα κρέατα, λόγω μεγάλης διακύμανσης των τιμών από εισαγωγές. Το θετικό είναι ότι οι τιμές σε κακάο και καφέ δείχνουν τον τελευταίο καιρό σημάδια σταθεροποίησης, χωρίς κανείς να μπορεί να εγγυηθεί ότι αυτό θα συνεχιστεί για πολύ ακόμη.

Παρ’ όλα αυτά, αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΘΟ τόνιζαν ότι βρισκόμαστε ακόμη μακριά από τις διψήφιες αυξήσεις τις οποίες είχαμε το 2022, και μάλιστα από τους πρώτους μήνες της κρίσης.

Οι τιμές στις υπηρεσίες 

Στις υπηρεσίες, το μόνο ανάχωμα που υπάρχει είναι η επιδότηση των 16 λεπτών το λίτρο στην αντλία (συνολικά 20 λεπτών μαζί με τον ΦΠΑ) στο πετρέλαιο κίνησης. Ωστόσο τα ενοίκια των κατοικιών θα συνεχίσουν να καταγράφουν αύξηση 8%, λόγω της έλλειψης στην προσφορά στέγης. Οι αυξήσεις στην εστίαση μπορεί να είναι και διπλάσιες, καθώς το προϊόν επηρεάζεται, εκτός από το πετρέλαιο κίνησης, και από τα τρόφιμα, τις πρώτες ύλες και τους μισθούς των εργαζόμενων.

Το κόστος των μεταφορών είναι σχετικό, αφού σε περιόδους τακτικών διακυμάνσεων στις τιμές των καυσίμων οι μεταφορές επηρεάζονται.

Μπορεί, επίσης, να φέρουν αυξήσεις που θα είναι μεγάλες – εν όψει και της θερινής περιόδου, όπου το βάρος των τιμών, και λόγω τουρισμού, μεταφέρεται από τα αστικά κέντρα στην περιφέρεια. Υπηρεσίες όπως η ανακαίνιση κατοικιών ή οι επισκευές μέσων μεταφοράς μπορεί επίσης να σημειώσουν αύξηση, καθώς το κόστος εργασίας επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. 

Τα καύσιμα 

Όσο για τους "πρωταγωνιστές" κάθε ενεργειακής κρίσης, τα υγρά καύσιμα, αυτά θα συνεχίσουν να αυξάνονται, επιβαρύνοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Οι συγκρίσεις των τιμών σε μέσα επίπεδα είναι ενδεικτικές. Η τιμή του πετρελαίου Brent έχει αυξηθεί από τα 73 δολάρια το βαρέλι προ της κρίσης στα 94 δολάρια σήμερα, καταγράφοντας τους τελευταίους δύο μήνες αύξηση τιμής της τάξης του 30%.

Τόση περίπου είναι και η αύξηση στο φυσικό αέριο, η οποία σε μέσα επίπεδα έχει φτάσει τα 44 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα. Το Fuel Pass, που θα ισχύει και τον Μάιο, μαζί με την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αναστέλλουν προς το παρόν τις μεγάλες αυξήσεις, αλλά σε μικρό ορίζοντα χρόνου δεν θα καταφέρνουν να απορροφούν την αύξηση των αγορών και μοιραία θα δούμε μεγαλύτερες αυξήσεις στην αντλία.

Η αύξηση στα καύσιμα αλλά και οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος θα συνεχίσουν να είναι αντικείμενο παρατήρησης για το οικονομικό επιτελείο, το οποίο περιμένει αλλαγές και από τις Βρυξέλλες. 

Οι Βρυξέλλες 

Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απολογείται, διά στόματος της προέδρου της Επιτροπής, κυρίας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι το διαφορετικό ενεργειακό μείγμα που χρησιμοποιούν οι χώρες και το περίπλοκο των ενεργειακών διασυνδέσεων αποτρέπουν οριζόντιες αλλαγές εν μέσω κρίσης. Ωστόσο, η Επιτροπή προτρέπει τα κράτη-μέλη να μείνουν στις βασικές αρχές της εργαλειοθήκης για τα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν πριν από λίγες μέρες, εννοώντας ότι θα πρέπει να είναι έκτακτα, καλά στοχευμένα και χρηματοδοτούμενα από πλεονάσματα, ώστε να μη δημιουργούν δημοσιονομικό πρόβλημα.