«Σβήνονται» υποθέσεις φοροδιαφυγής των ετών 2012-2017

Οδηγίες για την παραγραφή μεγάλων υποθέσεων φοροδιαφυγής της περιόδου 2012-2017 αναμένεται να αποστείλει εντός των προσεχών εβδομάδων η ΑΑΔΕ στις φοροελεγκτικές υπηρεσίες.

Η ενέργεια της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης απόφασης 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για ακυρώσεις καταλογισμών φόρων και προστίμων ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, ενώ επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα της παύσης ποινικών διαδικασιών για παραγεγραμμένα φορολογικά αδικήματα.

Με βάση τις οδηγίες που θα περιλαμβάνονται στην επικείμενη εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, η απόφαση του ΣτΕ ανοίγει τον δρόμο για την αναδρομική παραγραφή υποθέσεων μεγάλης φοροδιαφυγής, στις οποίες περιλαμβάνονται περιπτώσεις έκδοσης και χρήσης πλαστών και εικονικών τιμολογίων, υπερτιμολογήσεων και υποτιμολογήσεων συναλλαγών, με σκοπό την απόκρυψη φορολογητέας ύλης και την αποφυγή καταβολής μεγάλων ποσών φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ.

Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική την αναδρομική εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής για τις συγκεκριμένες χρήσεις, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Δημοσίου να διατηρεί σε εκκρεμότητα παλαιούς φορολογικούς καταλογισμούς.

Ακύρωση καταλογισμών

Το κύριο ζήτημα για το οποίο θα δίδονται οδηγίες από την ΑΑΔΕ αφορά τη δυνατότητα ακύρωσης πράξεων επιβολής φόρων και προστίμων που εκδόθηκαν μετά τη συμπλήρωση του νόμιμου χρόνου παραγραφής.

Η απόφαση του ΣτΕ δημιουργεί ισχυρό νομικό έρεισμα για φορολογουμένους στους οποίους έχουν καταλογιστεί μεγάλα ποσά φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ, πρόσθετων φόρων και προστίμων.

Καθοριστική σημασία αποκτά η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, η οποία συστάθηκε με το άρθρο 16 του νόμου 4714/2020.

Με τον νόμο 5313/2026 παρατάθηκε η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ η εξέτασή τους μπορεί να συνεχιστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.

Στην Επιτροπή μπορούν να προσφύγουν, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, φορολογούμενοι με εκκρεμείς δικαστικές διαφορές, επικαλούμενοι την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου να επιβάλλει φόρους και πρόστιμα.

Εφόσον γίνει δεκτός ο ισχυρισμός περί παραγραφής, ανοίγει ο δρόμος για την ακύρωση των επίμαχων καταλογισμών και τη διαγραφή των αντίστοιχων οφειλών. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για αυτόματη ή οριζόντια διαγραφή: κάθε υπόθεση εξετάζεται χωριστά, με βάση τα πραγματικά περιστατικά, τις προθεσμίες και τα διαθέσιμα ένδικα μέσα.

Η αναμενόμενη εγκύκλιος της ΑΑΔΕ καλείται να αποσαφηνίσει την εφαρμογή της νέας νομολογίας από τις ελεγκτικές υπηρεσίες, σε μια εξέλιξη με σημαντικές συνέπειες τόσο για τους φορολογουμένους όσο και για τις απαιτήσεις του Δημοσίου.

Παράταση

Παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 δίνεται στις επιχειρήσεις για την επισκόπηση και την επικαιροποίηση των Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ), σύμφωνα με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή.

Η νέα προθεσμία αποσκοπεί στη διευκόλυνση των επιχειρήσεων αλλά και της κοινότητας των λογιστών και φοροτεχνικών, προκειμένου να έχουν τον απαραίτητο χρόνο για τον έλεγχο των νέων ΚΑΔ, έκδοσης 2025. Πρόκειται για τους κωδικούς που αποδόθηκαν αυτόματα στις επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της προσαρμογής στο επικαιροποιημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο ταξινόμησης των οικονομικών δραστηριοτήτων.

Το προηγούμενο του 2017 για τις ποινικές διώξεις

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το προηγούμενο του 2017, όταν, μετά την απόφαση 1738/2017 της Ολομέλειας του ΣτΕ για την παραγραφή παλαιότερων φορολογικών υποθέσεων, η ΑΑΔΕ δεν περιορίστηκε μόνο στο να εκδώσει οδηγίες για την εκ των υστέρων ακύρωση των φορολογικών ελέγχων και των καταλογισμών, αλλά ζήτησε και έλαβε γνωμοδότηση από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για τον χειρισμό του ποινικού σκέλους των παραγεγραμμένων υποθέσεων.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους απάντησε τότε με τη γνωμοδότηση 254/2017, την οποία αποδέχθηκε αμέσως η ΑΑΔΕ. Με τη γνωμοδότηση εκείνη διευκρινίστηκε ότι για συγκεκριμένες παραγεγραμμένες υποθέσεις, για τις οποίες δεν είχαν εκδοθεί οριστικές πράξεις προσδιορισμού φόρου και προστίμων, δεν πρέπει να υποβάλλονται μηνυτήριες αναφορές για την κίνηση ποινικών διαδικασιών.

Το προηγούμενο αυτό προοιωνίζεται αντίστοιχη αντιμετώπιση και των υποθέσεων της περιόδου 2012-2017. Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν, πέραν της μη κίνησης νέων ποινικών διαδικασιών, η παραγραφή θα επηρεάσει και ήδη ασκηθείσες διώξεις ή καταδικαστικές αποφάσεις που προβλέπουν φυλάκιση ή κάθειρξη.

Η παύση εκκρεμών διώξεων και, πολύ περισσότερο, η διακοπή εκτέλεσης ποινών δεν επέρχονται αυτομάτως με την παραγραφή του φορολογικού καταλογισμού, αλλά προϋποθέτουν εφαρμογή των σχετικών ποινικών διατάξεων και αποφάσεις των αρμόδιων δικαστικών οργάνων.

Naftemporiki.gr