Πόσο απειλεί την ελληνική οικονομία ένα πετρελαϊκό άλμα

Stress test για τον αντίκτυπο που θα έχει στην ελληνική οικονομία μια αύξηση των τιμών του πετρελαίου πραγματοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος. Στο σενάριο μιας προσωρινής αύξησης της τιμής του πετρελαίου κατά 22%, με διάρκεια ενός έτους, τα δύο  συμπληρωματικά υποδείγματα που χρησιμοποιήθηκαν στην άσκηση δείχνουν μια μέση άνοδο του πληθωρισμού κατά περίπου 0,40 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,34 ποσοστιαίες μονάδες  το 2027. Παράλληλα, ο ρυθμός μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ κατά μέσο όρο αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 0,10 ποσοστιαίες μονάδες  το 2026 και κατά περίπου 0,12 ποσοστιαίες μονάδες  το 2027.

Σημειώνεται ότι έτσι και αλλιώς, η Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,9%   (από 2,1% το 2025 και έναντι  αρχικής πρόβλεψης για 2,1% και το 2026) και αύξηση του πληθωρισμού στο 3,1% (από 2,9% το 2025), αφότου οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ο αντίκτυπός τους στην οικονομία οδήγησαν σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων.  

Οι δίαυλοι μετάδοσης της διαταραχής

Η αύξηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα και τον πληθωρισμό μέσω μιας σειράς διαύλων μετάδοσης που συνδέονται τόσο με την πλευρά της προσφοράς όσο και με την πλευρά της ζήτησης, σημειώνει η Τράπεζα της Ελλάδος. 

Πρώτον, ο δίαυλος του κόστους παραγωγής. Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου οδηγεί σε άνοδο του κόστους παραγωγής των επιχειρήσεων, καθώς η ενέργεια αποτελεί βασική εισροή στην παραγωγική διαδικασία. Το υψηλότερο κόστος μετακυλίεται σταδιακά στις τιμές των τελικών αγαθών και υπηρεσιών, οδηγώντας σε άνοδο του γενικού επιπέδου των εγχώριων τιμών και ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων. 

Δεύτερον, ο δίαυλος του διαθέσιμου εισοδήματος. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας, σε συνδυασμό με την άνοδο του γενικού επιπέδου τιμών, μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Ως αποτέλεσμα, περιορίζεται η ιδιωτική κατανάλωση και επηρεάζεται αρνητικά η συνολική ζήτηση. 

Τρίτον, ο δίαυλος της εξωτερικής ζήτησης. Η αύξηση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα των εμπορικών εταίρων της Ελλάδος, ενισχύοντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό και περιορίζοντας την εξωτερική ζήτηση για ελληνικά αγαθά και υπηρεσίες. 

Παράλληλα, η αύξηση των εγχώριων τιμών ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές, περιορίζοντας περαιτέρω τη ζήτηση για εξαγωγές.

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα. Οι επιδράσεις αυτές προκύπτουν κυρίως μέσω της αύξησης του κόστους παραγωγής και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, ενώ οι εξωτερικοί δίαυλοι μετάδοσης ενισχύουν περαιτέρω τις αρνητικές επιδράσεις μέσω της μείωσης της εξωτερικής ζήτησης. 

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία των εξελίξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ιδίως σε περιόδους αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας όπως οι πρόσφατες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, για την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομικής δραστηριότητας. Συνεπώς, η παρακολούθηση των τιμών της ενέργειας και των επιδράσεών τους στον πληθωρισμό και την οικονομική δραστηριότητα καθίσταται ιδιαίτερα κρίσιμη για την αξιολόγηση των κινδύνων και τη χάραξη οικονομικής πολιτικής, τονίζει η έκθεση της ΤτΕ.

moneyreview.gr