Τουρισμός: Ανησυχία για το «πάγωμα» των κρατήσεων τον Μάρτιο

Η επιφυλακτικότητα της ελληνικής βιοµηχανίας τουρισµού των πρώτων ηµερών µετά το ξέσπασµα του πολέµου στον Περσικό Κόλπο έχει δώσει πλέον τη θέση της σε µια συγκρατηµένη ανησυχία. Η µείωση των κρατήσεων για ταξίδια και διαµονή στην Ελλάδα τους επόµενους µήνες σε σχέση µε το αντίστοιχο περυσινό διάστηµα, η µείωση της πληρότητας στα ξενοδοχεία συνεχούς λειτουργίας ήδη τον Μάρτιο και οι περιορισµένες κρατήσεις για τις αργίες του Πάσχα είναι οι ενδείξεις που προκαλούν νευρικότητα. Παράλληλα, όµως, µια σειρά άλλων επιπτώσεων έχει αρχίσει να προστίθεται στις επιβαρύνσεις για τον ελληνικό τουρισµό, όπως το αυξηµένο ενεργειακό κόστος και το απαγορευτικά υψηλό κόστος µεταφοράς εργαζοµένων από χώρες της Ασίας, όπως οι Φιλιππίνες, για την κάλυψη των εποχικών αναγκών σε εργατικό δυναµικό, όπως έγινε κατά τα προηγούµενα δύο χρόνια.

Στη Ρόδο, ξενοδοχείο µεγάλης δυναµικότητας αναφέρει στην «Καθηµερινή» µείωση των κρατήσεων που έλαβε κατά τη διάρκεια του Μαρτίου για φέτος το καλοκαίρι της τάξεως του 20% σε σχέση µε τον αντίστοιχο περυσινό µήνα. Ξεκαθαρίζει ωστόσο πως από την αρχή του έτους µέχρι και σήµερα ο συνολικός όγκος των κρατήσεων για φέτος παραµένει 7% υψηλότερος απ’ ό,τι το αντίστοιχο περυσινό τρίµηνο. Αντίστοιχη συµπεριφορά της αγοράς αναφέρουν στην «Καθηµερινή» και ξενοδοχεία από την Κρήτη, την Κω αλλά και τα Ιόνια Νησιά. ∆ύο µεγάλοι ξενοδοχειακοί όµιλοι της Αθήνας µιλούν επίσης για σηµαντική µείωση της πληρότητάς τους κατά τον Μάρτιο και περιορισµό των κρατήσεων. Εχουν δεχθεί µάλιστα και ακυρώσεις. Οι περισσότερες εξ αυτών είναι βεβαίως από Ισραηλινούς επισκέπτες της πρωτεύουσας, οι οποίοι αδυνατούν να µεταβούν, µια και τα αεροδρόµια του Ισραήλ έχουν κλείσει. Ωστόσο, το ένα από τα δύο ξενοδοχεία αναφέρει ακύρωση και από αµερικανικό γκρουπ. Οσες επιχειρήσεις και προορισµοί έχουν µεγάλη έκθεση στην αγορά του Ισραήλ «βλέπουν» πολύ µεγαλύτερες επιπτώσεις.

Ανεπιβεβαίωτες ακόµα πληροφορίες από το αεροδρόµιο της Αθήνας, ωστόσο, δείχνουν πως η αυξητική τάση της επιβατικής κίνησης συνεχίστηκε κατά τον Μάρτιο, µε οδηγό όµως περισσότερο τις ευρωπαϊκές και βορειοαµερικανικές αγορές, καθώς οι εκ της Ασίας εισερχόµενοι ταξιδιώτες έχουν µειωθεί δραστικά. Εξέλιξη αναµενόµενη, µε δεδοµένο ότι τα µεγάλα διεθνή αεροδρόµια-κόµβοι της Ντόχα, του Αµπου Ντάµπι και του Ντουµπάι έχουν κλείσει.

Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που το κόστος µεταφοράς εργαζοµένων από την Ασία και χώρες όπως οι Φιλιππίνες είναι πλέον απαγορευτικό. Ενώ πέρυσι το εισιτήριο απλής διαδροµής προς την Ελλάδα κόστιζε περίπου 500-700 ευρώ, την τρέχουσα περίοδο έχει ξεπεράσει τα 2.000-2.500 ευρώ, αναφέρουν επιχειρηµατίες του τουρισµού.

Το «πάγωµα» των κρατήσεων και οι πτώσεις στην πληρότητα είναι ορατά και στην ηπειρωτική χώρα. Στον Νοµό Ιωαννίνων, τα ξενοδοχεία στους ορεινούς και ηµιορεινούς προορισµούς «βλέπουν» πολύ λιγότερες κρατήσεις για φέτος το Πάσχα, µε αποτέλεσµα κάποια εξ αυτών να µην ανοίξουν καθόλου, µια και το κόστος θέρµανσής τους δεν καλύπτεται καν από τον προβλεπόµενο όγκο διανυκτερεύσεων. Αν και οι ορεινοί και ηµιορεινοί προορισµοί προτιµώνται πολύ περισσότερο από τους Ελληνες ταξιδιώτες παρά από τους ξένους επισκέπτες, η γενικότερη αρνητική επίπτωση του πολέµου στην καταναλωτική εµπιστοσύνη αλλά και τα αυξηµένα κόστη µετακινήσεων λειτουργούν αποτρεπτικά, εξηγούν οι ξενοδόχοι της περιοχής.

Αλλά και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, απ’ όπου η Ελλάδα αντλεί το µεγαλύτερο µέρος των επισκεπτών της όλο τον χρόνο, η καταναλωτική εµπιστοσύνη και η επίπτωση της ενεργειακής κρίσης στους προϋπολογισµούς των νοικοκυριών εκτιµάται ότι θα επηρεάσουν αρνητικά, αν µη τι άλλο, τη µέση διάρκεια των ταξιδιών. Μια γερµανική οικογένεια που έχει να πληρώσει και πολύ ακριβότερα εισιτήρια µπορεί να επιλέξει να µείνει στη χώρα λιγότερες µέρες απ’ ό,τι στο παρελθόν, αναφέρουν οικονοµολόγοι που ασχολούνται µε τον τουρισµό. Από την άλλη πλευρά, ο όγκος των ακυρώσεων µέχρι στιγµής για κρατήσεις το καλοκαίρι είναι σχεδόν ανύπαρκτος και τα πρώτα τσάρτερ θα φθάσουν σε αεροδρόµια όπως της Ρόδου στα τέλη Μαρτίου.

Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες, µε εξαίρεση αυτές από τον Περσικό Κόλπο και το Ισραήλ, δεν έχουν ακόµα περιορίσει τα πτητικά τους προγράµµατα, δηµιουργώντας αισιοδοξία πως εάν οι πολεµικές επιχειρήσεις περιοριστούν και η κατάσταση εξοµαλυνθεί, το στοίχηµα της φετινής χρονιάς θα κερδηθεί και πάλι. Εξάλλου το 2026 ξεκίνησε ιδιαίτερα δυναµικά τόσο σε επίπεδο αφίξεων όσο και σε επίπεδο κρατήσεων, αλλά και στον προγραµµατισµό αεροπορικών θέσεων. Επιπλέον, πολλοί είναι εκείνοι που εκτιµούν ότι µπορεί η Ελλάδα να κερδίσει ταξιδιώτες από χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία, που βρίσκονται πολύ κοντύτερα στις πολεµικές επιχειρήσεις. Αλλες, ανταγωνιστικές χώρες της Μεσογείου πάντως, όπως η Ισπανία, φαίνεται πως κερδίζουν ήδη από αυτό το µέτωπο.

Οι ψυχραιµότεροι πάντως στην ελληνική τουριστική βιοµηχανία επισηµαίνουν ότι, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις, η Ελλάδα διατηρεί ένα στιβαρό τουριστικό brand µε ισχυρό προφίλ ασφάλειας και ευελιξία, στοιχεία που της επιτρέπουν να απορροφά κραδασµούς και να επανέρχεται γρήγορα σε τροχιά ανάπτυξης. Συµφωνούν βεβαίως επίσης ότι η σύρραξη στο Ιράν εισάγει αβεβαιότητα για το 2026. Η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει επίσης τις ευρύτερες οικονοµικές επιπτώσεις µέσω του κόστους ενέργειας, των επιτοκίων και των ισοτιµιών, επηρεάζοντας τόσο το διαθέσιµο εισόδηµα των επισκεπτών όσο και τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων. Οσον αφορά τις επιµέρους αγορές, η αναµενόµενη πτώση της ζήτησης από τη Μέση Ανατολή εκτιµάται ως διαχειρίσιµη. Το Ισραήλ, ο σηµαντικότερος τροφοδότης της περιοχής, καλύπτει µόλις το 2% των συνολικών εσόδων και ιστορικά επιδεικνύει ταχύτατα αντανακλαστικά ανάκαµψης έπειτα από περιόδους έντασης.