Βloomberg: Η Γερμανία προετοιμάζεται για την προοπτική να διακοπεί ξαφνικά το ρωσικό φυσικό αέριο

Αν το χειρότερο σενάριο για τη Γερμανία συμβεί, η BMW AG, η Mercedes-Benz AG και η Volkswagen AG θα δυσκολευτούν να βάψουν τα αυτοκίνητά τους και ο αέρας σε όλη τη χώρα θα γίνει πιο βρώμικος, σημειώνει το Bloomberg.

Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης προετοιμάζεται για την προοπτική να διακοπεί ξαφνικά το ρωσικό φυσικό αέριο. Ένα τέτοιο σοκ θα προκαλούσε μια μορφή στρατιωτικού νόμου για την ενέργεια και θα επηρέαζε 80 εκατομμύρια κατοίκους και επιχειρήσεις, από αρτοποιούς μέχρι παραγωγούς χημικών. 

Τα εργοστάσια αυτοκινήτων μπορεί να αναγκαστούν να στραφούν σε ακριβότερο προπάνιο ή βουτάνιο για να παράγουν ατμό και θερμότητα για τα βαφεία. Οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας θα παράγουν πιθανότατα περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από λιγνίτη - μια ακόμη πιο βρώμικη μορφή άνθρακα που σκάβεται από γιγαντιαίους εκσκαφείς σε υπαίθρια ορυχεία από το Ντίσελντορφ μέχρι τα πολωνικά σύνορα. Οι οικονομολόγοι έχουν προβλέψει ότι η ζημία θα ανέλθει σε 220 δισεκατομμύρια ευρώ (230 δισεκατομμύρια δολάρια), ποσό περισσότερο από αρκετό για να οδηγήσει τη χώρα σε ύφεση.

Αυτό το ενδεχόμενο ήρθε ένα βήμα πιο κοντά αυτή την εβδομάδα, αφού η Μόσχα περιόρισε τις παραδόσεις φυσικού αερίου στη Γερμανία. Αν και η ενέργεια αυτή ήταν μια απλή προειδοποίηση -πληγώνοντας περίπου το 3% των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου της χώρας, ή περίπου το 1% των συνολικών προμηθειών- το Κρεμλίνο έδειξε ότι είναι έτοιμο να συμπιέσει τον μεγαλύτερο πελάτη του στο πλαίσιο των οικονομικών αντιποίνων για τον πόλεμο στην Ουκρανία. 

Η κυβέρνηση του καγκελάριου Όλαφ Σολτς κατηγόρησε τη Μόσχα ότι οπλοποιεί την ενέργεια, ενώ επέμεινε ότι η Γερμανία μπορεί να αντιμετωπίσει τη μείωση. Παρόλα αυτά, η ευπάθεια της χώρας είναι σαφής και κάθε μικρό γύρισμα της βρύσης αναστατώνει πολιτικούς, διοικητικά συμβούλια και αγορές -- οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου έκαναν άλμα 22% την Πέμπτη λόγω της ανησυχίας για τον εφοδιασμό.

Ο Ρόμπερτ Χάμπεκ, υπουργός Οικονομίας και αντικαγκελάριος της Γερμανίας, αναγνώρισε την έκθεση της χώρας σε ομιλία του προς τους νομοθέτες, λίγες ώρες αφότου η Μόσχα παρουσίασε κυρώσεις σε 31 ευρωπαϊκές οντότητες, συμπεριλαμβανομένης μιας μονάδας της Gazprom PJSC που το Βερολίνο κατέλαβε για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό. 

"Η ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί δυναμικά σε μια οικονομική σύγκρουση", δήλωσε την Πέμπτη στο Βερολίνο. "Αυτό δείχνει ότι η αντιπαράθεση για την ενέργεια είναι ένα όπλο".

Το γερμανικό σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει τρία στάδια βρίσκεται επί του παρόντος στο πρώτο επίπεδο. Ο Χάμπεκ απέφυγε να αναβαθμίσει στο επόμενο στάδιο, λέγοντας ότι δεν χρειάζεται κλιμάκωση με βάση τον αντίκτυπο των κινήσεων της Ρωσίας μέχρι στιγμής, οι οποίες περιλαμβάνουν την απαγόρευση των αποστολών της Gazprom προς την Ευρώπη μέσω ενός βασικού τμήματος του αγωγού Yamal, τη διακοπή των παραδόσεων προς την Πολωνία και τη Βουλγαρία και μια υποβόσκουσα διαμάχη για τους όρους πληρωμής με τους Ευρωπαίους πελάτες. 

Οι μεταφορές μέσω της Ουκρανίας έχουν επίσης περιοριστεί αφού ένα βασικό σημείο διασυνοριακής εισόδου τέθηκε εκτός λειτουργίας λόγω της δραστηριότητας στρατευμάτων στο έδαφος, σύμφωνα με το Κίεβο.

Οι Γερμανοί ιθύνοντες εξετάζουν έναν συνδυασμό παραγόντων που θα ενεργοποιούσαν υψηλότερα επίπεδα συναγερμού, συμπεριλαμβανομένης μιας απότομης μείωσης των ροών φυσικού αερίου και ενδείξεων ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είναι έτοιμος να διακόψει εντελώς τις προμήθειες, σύμφωνα με άτομα που βρίσκονται κοντά στις συζητήσεις. 

Η προσδοκία είναι ότι το υψηλότερο στάδιο, το οποίο θα περιλαμβάνει κρατικό έλεγχο της διανομής φυσικού αερίου στη Γερμανία, θα ακολουθήσει σύντομα μετά από κλιμάκωση στο δεύτερο στάδιο "συναγερμού", δήλωσαν οι άνθρωποι, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστούν επειδή οι συνομιλίες είναι ιδιωτικές.

Τη Δευτέρα, η ρυθμιστική αρχή δικτύων της Γερμανίας, γνωστή ως BNetzA, θα συγκεντρώσει τα αποτελέσματα μιας έρευνας στην οποία περισσότερες από 2.500 εταιρείες παρουσίασαν λεπτομερώς τα πρότυπα κατανάλωσης και τις ενεργειακές επιλογές. Πρόκειται για μέρος των δομικών στοιχείων για την πιθανή διανομή που θα εφαρμόσει ο οργανισμός με έδρα τη Βόννη εάν η κυβέρνηση κηρύξει εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης για το φυσικό αέριο.

Η ρυθμιστική αρχή έχει διορίσει 65 υπαλλήλους που θα εργάζονται όλο το εικοσιτετράωρο σε βάρδιες για την αντιμετώπιση προβλημάτων σε περίπτωση μεγάλης διακοπής. Λειτουργώντας από ένα παράρτημα στην έδρα της κοντά στον ποταμό Ρήνο, οι ομάδες θα επιφορτιστούν με τη λήψη αποφάσεων που θα μπορούσαν να καθορίσουν την τύχη ορισμένων από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές επιχειρήσεις της Ευρώπης και εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Το καύσιμο αποτελεί κρίσιμο μέρος του ενεργειακού μείγματος της Γερμανίας και είναι πιο δύσκολο να αντικατασταθεί από τον ρωσικό άνθρακα και το πετρέλαιο, τα οποία καταργούνται σταδιακά έως το τέλος του έτους. Περίπου το 15% της ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας παράγεται από φυσικό αέριο - σε σύγκριση με λιγότερο από 9% το 2000, καθώς η χώρα μειώνει τη χρήση άνθρακα και πυρηνικής ενέργειας. 

Τη Δευτέρα, η ρυθμιστική αρχή δικτύων της Γερμανίας, γνωστή ως BNetzA, θα συγκεντρώσει τα αποτελέσματα μιας έρευνας στην οποία περισσότερες από 2.500 εταιρείες παρουσίασαν λεπτομερώς τα πρότυπα κατανάλωσης και τις ενεργειακές επιλογές. Πρόκειται για μέρος των δομικών στοιχείων για την πιθανή διανομή που θα εφαρμόσει ο οργανισμός με έδρα τη Βόννη εάν η κυβέρνηση κηρύξει εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης για το φυσικό αέριο.

Η ρυθμιστική αρχή έχει διορίσει 65 υπαλλήλους που θα εργάζονται όλο το εικοσιτετράωρο σε βάρδιες για την αντιμετώπιση προβλημάτων σε περίπτωση μεγάλης διακοπής. Λειτουργώντας από ένα παράρτημα στην έδρα της κοντά στον ποταμό Ρήνο, οι ομάδες θα επιφορτιστούν με τη λήψη αποφάσεων που θα μπορούσαν να καθορίσουν την τύχη ορισμένων από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές επιχειρήσεις της Ευρώπης και εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Το καύσιμο αποτελεί κρίσιμο μέρος του ενεργειακού μείγματος της Γερμανίας και είναι πιο δύσκολο να αντικατασταθεί από τον ρωσικό άνθρακα και το πετρέλαιο, τα οποία καταργούνται σταδιακά έως το τέλος του έτους. Περίπου το 15% της ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας παράγεται από φυσικό αέριο - σε σύγκριση με λιγότερο από 9% το 2000, καθώς η χώρα μειώνει τη χρήση άνθρακα και πυρηνικής ενέργειας. 

Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το φυσικό αέριο είναι ζωτικής σημασίας για τη θέρμανση των σπιτιών και για τις βιομηχανικές διεργασίες στους τομείς των χημικών προϊόντων, των φαρμάκων και των μετάλλων. Χρησιμοποιείται επίσης ευρέως στους φούρνους των Γερμανών αρτοποιών και για την παραγωγή γυαλιού. 

"Θα είναι πολύ δύσκολο", δήλωσε ο Roland Busch, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του γερμανικού γίγαντα της μηχανολογίας Siemens AG, σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Bloomberg αυτή την εβδομάδα. "Ένα εμπάργκο φυσικού αερίου θα έπληττε άσχημα τη βιομηχανία της Γερμανίας και θα είχε πραγματικά τεράστιο αντίκτυπο, όσον αφορά το κλείσιμο εργοστασίων, στην απασχόληση. Και φυσικά αντίκτυπο στην οικονομία μας".

Οι λεπτομέρειες ενός σχεδίου για "δελτίο" αναπτύσσονται κεκλεισμένων των θυρών, καθώς η ρυθμιστική αρχή συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τη χρήση και αξιολογεί τις επιλογές αντικατάστασης, αλλά οι γενικές γραμμές είναι σαφείς: προστασία των καταναλωτών, των κρίσιμων υπηρεσιών όπως τα νοσοκομεία και των συστημικά σημαντικών επιχειρήσεων.

Με την απειλή για την ενεργειακή της ασφάλεια να διαφαίνεται, η Γερμανία έχει χρησιμοποιήσει τον ζεστό ανοιξιάτικο καιρό για να γεμίσει τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Τώρα έχουν φτάσει περίπου στο 40% της χωρητικότητάς τους - και εξακολουθούν να υπολείπονται κατά πολύ από αυτό που θα χρειαζόταν για να ξεπεραστεί ο χειμώνας χωρίς απότομες περικοπές στη χρήση.

Η BNetzA πέρασε μεγάλο μέρος του Απριλίου και του Μαΐου δημιουργώντας μια ψηφιακή πλατφόρμα για αυτό που ουσιαστικά θα χρησιμεύσει ως "δωμάτιο πολέμου" της. Τροφοδοτούμενο με δεδομένα εταιρειών και αγορών, το σύστημα θα επιτρέπει στους υπαλλήλους να αποφασίζουν ποιος θα πάρει φυσικό αέριο και ποιος όχι. 

Στόχος της ρυθμιστικής αρχής είναι να έχει έτοιμο ένα μοντέλο μέχρι τον Ιούνιο, το οποίο θα παρέχει ένα στατικό στιγμιότυπο της χρήσης φυσικού αερίου. Από εκεί και πέρα, θα δημιουργήσει ένα δυναμικό σύστημα, το οποίο θα της επιτρέπει να παρακολουθεί τις επιπτώσεις της κατανομής σε συγκεκριμένες περιοχές, βιομηχανίες και εταιρείες.

"Εάν χρειαστεί να ληφθεί απόφαση το φθινόπωρο, τότε είμαστε βέβαιοι ότι θα είμαστε σε θέση να λάβουμε τη λιγότερο επιζήμια απόφαση", δήλωσε ο πρόεδρος της BNetzA Κλάους Μιούλερ σε ένα podcast με τίτλο Lage der Nation - στα γερμανικά "κατάσταση του έθνους". 

Οι προετοιμασίες υπερβαίνουν τη συλλογή πληροφοριών. Ο οργανισμός διαθέτει ένα απόθεμα μερίδων τροφίμων για την ομάδα κρίσης και 5.000 λίτρα ντίζελ για την τροφοδοσία των γεννητριών, εάν η διανομή οδηγεί στην αποκοπή εμπορικών κτιρίων, συμπεριλαμβανομένης της δικής του έδρας.

Ο οργανισμός έχει ήδη αποφασίσει ότι οι βιομηχανίες τροφίμων και φαρμάκων θα βρίσκονται ψηλά στη λίστα προτεραιότητας. Αυτό σημαίνει ότι οι προμήθειες σε ορισμένες εταιρείες συσκευασίας χαρτιού και γυαλιού που καταναλώνουν πολύ φυσικό αέριο θα είναι επίσης μεταξύ των προστατευόμενων. Για παράδειγμα, η Schott AG με έδρα το Mainz παρήγαγε πέρυσι περίπου το 90% των γυάλινων φιαλιδίων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμβολίων Covid-19. Αλλά άλλες εταιρείες βρίσκονται στο σκοτάδι και η απογοήτευση αυξάνεται.

Η ένωση βιομηχανικών χρηστών ενέργειας VIK της Γερμανίας κατήγγειλε ότι η BNetzA δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με το τι πρέπει να κάνουν οι εταιρείες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, δίνοντάς τους ελάχιστη ευκαιρία να προγραμματίσουν. Ο Christian Seyfert, διευθύνων σύμβουλος της VIK, δήλωσε ότι μια ασυντόνιστη διακοπή λειτουργίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε "αποτυχίες και καταστροφή αλυσίδων αξίας".

Οι εταιρείες σε ολόκληρη τη Γερμανία προσπαθούν να προετοιμαστούν. Ο χημικός γίγαντας BASF SE έχει αποφασίσει ότι το κύριο εργοστάσιό του στο Ludwigshafen δεν θα είναι σε θέση να λειτουργήσει εάν οι παραδόσεις φυσικού αερίου πέσουν κάτω από το 50% των κανονικών επιπέδων. Αυτό θα μπορούσε να διαταράξει τη ροή των βασικών χημικών προϊόντων και να στείλει κύματα σοκ που θα μπορούσαν να διαδοθούν πέρα από την Ευρώπη.

Η Mercedes εξετάζει τις επιπτώσεις που θα είχε μια έλλειψη φυσικού αερίου στην παραγωγή. Δίπλα στην έδρα της στη Στουτγάρδη λειτουργεί ένα χυτήριο που λειτουργεί με καύση αερίου και λιώνει χάλυβα και μαγνήσιο για γρανάζια, στροφαλοφόρους άξονες και κυλίνδρους για το πολυτελές σεντάν S-Class και τα οχήματα. Ενώ η αυτοκινητοβιομηχανία εξετάζει εναλλακτικές λύσεις για τα βαφεία της, δεν έχει υποκατάστατο για το χυτήριο.

Το μέγεθος της πρόκλησης είναι εμφανές στα σχέδια της BMW να δημιουργήσει το πρώτο εργοστάσιο αυτοκινήτων χωρίς φυσικό αέριο στον κόσμο στην Ουγγαρία, ένα έργο που ο διευθύνων σύμβουλος Oliver Zipse χαρακτήρισε "επανάσταση" στην παραγωγή αυτοκινήτων. Αλλά δεν θα είναι έτοιμο πριν από το 2025, πολύ μετά τον στόχο της Γερμανίας να είναι ανεξάρτητη από το ρωσικό φυσικό αέριο.