«Βουτιά» των επενδύσεων σε κατοικίες και υποδομές

Απογοήτευσαν τα στοιχεία για τις επενδύσεις, που δηµοσιεύθηκαν στο πλαίσιο της ανακοίνωσης από την ΕΛΣΤΑΤ για το ΑΕΠ του α΄ τριµήνου, καθώς κατέγραψαν µείωση 3,2% σε ετήσια βάση, σε µια χρονιά που ο ετήσιος στόχος του προϋπολογισµού είναι αύξηση 8,4%. Mε αυτή την επίδοση του α΄ τριµήνου, τα επόµενα θα πρέπει να «τρέχουν» µε ρυθµούς της τάξης του 12% για να επιτευχθεί ο στόχος του προϋπολογισµού, πράγµα δύσκολο. Αλλωστε, συστηµατικά τα τελευταία χρόνια υπάρχει µεγάλη ή µεγαλύτερη απόκλιση προς τα κάτω στον στόχο των επενδύσεων σε σχέση µε τον προϋπολογισµό.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, οι οικονοµολόγοι που ανέλυσαν τα στοιχεία αποδίδουν τη µείωση εν µέρει, ίσως σε µεγάλο βαθµό, στις δηµόσιες επενδύσεις που καθυστέρησαν, αλλά όχι αποκλειστικά σ’ αυτές. Λίγο έως πολύ όλες οι κατηγορίες επενδύσεων δείχνουν εξασθένηση ή µείωση. Η αβεβαιότητα στο εξωτερικό περιβάλλον, αλλά και µια στάση αναµονής σε σχέση µε τα επιτόκια, ίσως έχουν βαρύνει τις επενδυτικές αποφάσεις, σύµφωνα µε οικονοµικό αναλυτή. Κι αυτό δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικό όταν ο στόχος είναι να καλυφθεί το επενδυτικό κενό µε την Ε.Ε., που φτάνει περίπου τις έξι ποσοστιαίες µονάδες του ΑΕΠ.

Συγκεκριµένα, οι επενδύσεις στην κατηγορία των «άλλων κατασκευών», που αφορά κυρίως υποδοµές και συνδέεται σε µεγάλο βαθµό µε τις δηµόσιες επενδύσεις (συγχρηµατοδοτούµενο και εθνικό Π∆Ε, Ταµείο Ανάκαµψης) εµφανίζουν µείωση 9,2% σε σχέση µε το α΄ τρίµηνο του 2024.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονοµίας Νίκος Παπαθανάσης υποστηρίζει, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Κ», ότι η µείωση δεν αφορά το Ταµείο Ανάκαµψης, που κινείται µε ρυθµούς υψηλότερους από πέρυσι (1 δισ. το 5µηνο από 500 εκατ.), κάτι που έχει σηµασία, καθώς ο χρόνος µετράει αντίστροφα για τη λήξη του – τον Αύγουστο του 2026. Αφορά όµως το εθνικό και το συγχρηµατοδοτούµενο Π∆Ε και η εξήγηση που δίνει είναι ότι στις αρχές του 2024 είχε σηµειωθεί µεγάλη αύξηση επενδύσεων, λόγω συσσώρευσης πληρωµών που δεν είχαν γίνει στο τέλος του 2023 και εποµένως η σύγκριση γίνεται από υψηλή βάση. Ωστόσο, τα στοιχεία εκτέλεσης προϋπολογισµού δείχνουν ότι υπάρχει υστέρηση, όχι µόνο σε σχέση µε το 2024, κατά 1,2 δισ. ευρώ, αλλά και σε σχέση µε τον στόχο του φετινού προϋπολογισµού κατά 700 εκατ. ευρώ. Πάντως, ο κ. Παπαθανάσης διαβεβαιώνει ότι φέτος το Π∆Ε θα φτάσει τα 14,6 δισ. ευρώ από 13,3 δισ. ευρώ πέρυσι, καθώς θα υπάρξει επιτάχυνση το επόµενο διάστηµα, όπως συνήθως γίνεται.

Μείωση όµως είχαµε και στις άλλες κατηγορίες επενδύσεων. Οι «κατοικίες» µειώθηκαν κατά 0,3% (18,7% σε τριµηνιαία βάση) και αυτό αποδίδεται εν µέρει στον ΝΟΚ. Οι κατοικίες ήταν αυτές που είχαν µεγάλη συµµετοχή στην αύξηση των επενδύσεων τον προηγούµενο χρόνο, εποµένως η µείωσή τους, έστω και µικρή , έχει επίπτωση. Επίσης, ο «µεταφορικός εξοπλισµός» ήταν µειωµένος κατά 3,2%, ο «εξοπλισµός τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνίας» κατά 10,2%, ενώ αύξηση είχαν ο «µηχανολογικός εξοπλισµός και οπλικά συστήµατα» κατα 6,3% και οι αγροτικές επενδύσεις κατά 17,1% (είναι µικρό µέγεθος). Σύµφωνα µε εκτίµηση τραπεζικής πηγής, αν εξαιρεθούν οι δηµόσιες επενδύσεις και πάλι οι επενδύσεις θα ήταν µειωµένες κατά 0,5% ή θα ήταν στάσιµες.

Ούτως η άλλως, επεσήµαινε οικονοµικός αναλυτής στην «Κ», η πιο υψηλή αυξητική τάση τα προηγούµενα χρόνια είχε σηµειωθεί στις κατοικίες, ενώ οι υπόλοιπες κατηγορίες επενδύσεων δεν είχαν ιδιαίτερο δυναµισµό.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, πάντως, κρατάει αµετάβλητη την πρόβλεψή της για ρυθµό ανάπτυξης φέτος 2,3%, όπως θα ανακοινώσει την Τετάρτη ο διοικητής της Γιάννης Στουρνάρας κατά την παρουσίαση της Εκθεσης Νοµισµατικής Πολιτικής. Η Εθνική Τράπεζα αναθεώρησε από το 2,3% στο 2% , ενώ και η Eurobank έχει προχωρήσει σε αναθεώρηση από το 2,4% στο 2,2%.