Τεχνητή Νοημοσύνη: Η Ευρώπη παραμένει στη «σκιά» των ΗΠΑ

Η πρόσβαση σε μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης  δεν εξασφαλίζει μόνο οικονομική ισχύ και αυτονομία, αλλά αποτελεί και μείζον ζήτημα ασφάλειας. Αυτό αποδείχθηκε για μία ακόμα φορά στις 13 Ιουνίου, όταν η αμερικανική εταιρεία Anthropic ανακοίνωσε ότι, για λόγους εθνικής ασφαλείας και μετά από εντολή της κυβέρνησης, δεν επιτρέπει την πρόσβαση αλλοδαπών στο κορυφαίο λογισμικό ΤΝ Fable 5 και Mythos 5. Τα συγκεκριμένα μοντέλα θεωρούνται κατάλληλα για να εντοπίζουν κενά ασφαλείας στο λογισμικό.

Οπως σχολιάζοντας στο πρακτορείο Dpa ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ, η Γερμανία θα πρέπει επειγόντως να καλύψει το χαμένο έδαφος στην ΤΝ, συνδιαμορφώνοντας τις τεχνολογικές εξελίξεις. Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποιεί ο Ντόμπριντ, «κινδυνεύει πολύ γρήγορα να βρεθεί ανάμεσα στα θύματα» της νέας κατάστασης.

Πρώτες απαντήσεις

Το Γερμανικό Ερευνητικό Κέντρο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (DFKI) επισημαίνει ότι ήδη δρομολογούνται κάποιες προσπάθειες σε αυτήν την κατεύθυνση. Στις 18 Ιουνίου το DFKI και ο εταίρος του στη Γαλλία, το Inria, οριστικοποίησαν τη συμφωνία τους για την ίδρυση ενός κοινού γαλλογερμανικού Κέντρου Τεχνητής Νοημοσύνης, αναφέρει σχετική ανακοίνωση.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του DFKI, Αντρέας Σέπερς, από τον Ιούλιο του 2026 θα λειτουργήσουν τα γραφεία του νέου οργανισμού σε διάφορες τοποθεσίες στη Γερμανία και τη Γαλλία. Στο τελευταίο τρίμηνο του έτους θα αρχίσει και η επιχειρησιακή λειτουργία του αποκαλούμενου project factory.

Ηδη η Mistral AI, γαλλική εταιρεία λογισμικού που θεωρείται πρωτοπόρος στην Ευρώπη στα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον. Σύμφωνα με το Bloomberg, τον Σεπτέμβριο του 2025 η Mistral εξασφάλισε χρηματοδότηση δύο δισεκατομμυρίων ευρώ από ιδιώτες επενδυτές, ενώ σήμερα η αξία της φτάνει τα 12 δισ. ευρώ. Προηγουμένως η ολλανδική ASMIL, ο μεγαλύτερος προμηθευτής συστημάτων λιθογραφίας για τη βιομηχανία ημιαγωγών, είχε αποκτήσει μερίδιο 11% της Mistral.

«Η Ευρώπη θα πρέπει να αναπτύξει δικές της λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης, ώστε να παραμείνει ανταγωνιστική και ικανή να δράσει» τονίζει στην Deutsche Welle ο Γενικός Διευθυντής της Bitcom Μπέρνχαρτ Ρόλεντερ. Κατά την εκτίμησή του, «μία χώρα είναι ψηφιακά κυρίαρχη, όταν μπορεί να αναπτύξει δικές της τεχνολογίες αιχμής και να αποφασίζει από ποιες χώρες θα προμηθεύεται τις τεχνολογίες εκείνες, που δεν αναπτύσσει η ίδια».

Πολλά ή λίγα τα 12 δισεκατομμύρια;

Οι νέες δομές απαιτούν χρόνο, συντονισμένη προσπάθεια και, κυρίως, καλή θέληση από όλες τις πλευρές. Η είδηση ότι το Bloomberg αποτιμά τη Mistral στα 12 δισ. ευρώ ήταν καλοδεχούμενη. Αλλά πόση αξία μπορεί να έχει αυτό το ποσό, όταν συγκριθεί με τα κεφάλαια που διακινούνται παγκοσμίως στον κλάδο; Ο Μπέρνχαρτ Ρόλεντερ επιμένει ότι «με 12 δισεκατομμύρια μπορούν να γίνουν πολλά», αλλά το ζητούμενο δεν είναι μόνο τα χρήματα. Εξίσου σημαντικό είναι «να προσελκύεις ταλέντα και να διασφαλίζεις κατάλληλες συνθήκες. Οι επιχειρήσεις ΑΙ χρειάζονται ένα πιο χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο και ένα κράτος που, ως βασικός πελάτης, θα προωθεί τις νέες τεχνολογίες και θα υποστηρίζει την κλιμακούμενη ανάπτυξή τους».

Από την πλευρά του, ο Λέναρτ Κουν θεωρεί πως «το καθοριστικό ερώτημα δεν είναι αν η Mistral θα καταφέρει να ξεπεράσει τις ΗΠΑ», καθώς η επιτυχία δεν αποτυπώνεται μόνο στα οικονομικά αποτελέσματα. «Πιο σημαντικοί παράγοντες είναι η κυριαρχία στα δεδομένα, η συμμόρφωση με το ρυθμιστικό πλαίσιο και ο έλεγχος των υποδομών. Σε αυτούς τους τομείς, ένας πάροχος από την Ευρώπη όπως η Mistral μπορεί πράγματι να αναπτύξει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα».

Ο χρόνος πιέζει, αν η Γερμανία και η Ευρώπη θέλουν να καλύψουν το χαμένο έδαφος. Κατά την εκτίμηση του DFKI, τέσσερις είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να συμβεί αυτό: Σημαντικά υψηλότερα κεφάλαια ανάπτυξης. Μαζικές επενδύσεις σε κυρίαρχα κέντρα δεδομένων, στην ενεργειακή τροφοδοσία, σε ημιαγωγούς. Kοινή ευρωπαϊκή αγορά  με ταχύτερες οικονομίες κλίμακας, λιγότερο κατακερματισμό και πιο ομοιόμορφο ρυθμιστικό πλαίσιο. Ισχυρότερη ζήτηση από τις επιχειρήσεις και τους κρατικούς φορείς για κοινές ευρωπαϊκές λύσεις». 

Πηγή: Deutsche Welle