Γρίπη: Τι έχει αλλάξει στη συμπεριφορά του ιού

Η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης στο Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να παρουσιάζει για πρώτη φορά φέτος σημάδια σταθεροποίησης, έπειτα από μια ιδιαίτερα πρώιμη και έντονη έναρξη της χειμερινής περιόδου. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία επιδημιολογικής επιτήρησης της Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA), αν και καταγράφεται μια σχετική επιβράδυνση, οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι ακόμη νωρίς για να διαπιστωθεί αν η γρίπη έχει φτάσει στο εποχικό της αποκορύφωμα. Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) παραθέτουν τα πιο πρόσφατα δεδομένα.

Κατά την εβδομάδα που έληξε στις 14 Δεκεμβρίου 2025, το ποσοστό θετικότητας στα τεστ γρίπης παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 20,7%, έναντι 21% την προηγούμενη εβδομάδα, παρουσιάζοντας ελαφρά πτωτική τάση προς το τέλος της περιόδου. Παρόμοια εικόνα σταθεροποίησης καταγράφεται και στις νοσηλείες, οι οποίες διαμορφώθηκαν στις 10,32 ανά 100.000 κατοίκους, από 10,19 την προηγούμενη εβδομάδα. Συνολικά, τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι η γρίπη εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε μέτρια επίπεδα.

Οι υγειονομικές αρχές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η γρίπη παραμένει ένας απρόβλεπτος ιός. Παρότι τα σημερινά στοιχεία παραπέμπουν σε μια φάση σχετικής σταθεροποίησης, η εποχική έξαρση δεν θεωρείται ολοκληρωμένη, καθώς σε προηγούμενα έτη η κορύφωση της γρίπης έχει καταγραφεί ακόμη και μέσα στον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο.

Η εικόνα αυτή στο Ηνωμένο Βασίλειο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Σύμφωνα με τις πρόσφατες καταγραφές του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), η εποχική γρίπη ξεκίνησε στην Ευρώπη περίπου τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα από το συνηθισμένο. Σε περισσότερες από τις μισές χώρες που παρακολουθούνται, τα επίπεδα δραστηριότητας είναι υψηλά ή πολύ υψηλά, με το στέλεχος της γρίπης Α(H3N2) να κυριαρχεί. Αν και το συγκεκριμένο στέλεχος συνδέεται με τη μεγάλη διασπορά του ιού, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προκαλεί πιο σοβαρή νόσο.

Τι δείχνουν τα στοιχεία εμβολιασμού

Στη Μεγάλη Βρετανία, τα στοιχεία εμβολιαστικής κάλυψης έως τα μέσα Δεκεμβρίου δείχνουν ότι το 72,8% των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών έχει ήδη εμβολιαστεί κατά της γρίπης. Αντίθετα, χαμηλότερα παραμένουν τα ποσοστά σε άλλες ευπαθείς ομάδες, με 38,6% στους ενήλικες κάτω των 65 ετών με χρόνια νοσήματα, 36,5% στις εγκύους και περίπου 42–43% στα παιδιά ηλικίας 2 και 3 ετών.

Τι συμβαίνει με τους άλλους αναπνευστικούς ιούς

Η COVID-19 συνεχίζει να κυκλοφορεί σε χαμηλά, βασικά επίπεδα. Η θετικότητα στα τεστ μειώθηκε ελαφρώς στο 1,9%, ενώ οι νοσηλείες και οι εισαγωγές σε μονάδες εντατικής θεραπείας παραμένουν περιορισμένες.

Παράλληλα, οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά και την κυκλοφορία του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV). Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα επιδημιολογικής επιτήρησης του ECDC, ο RSV κυκλοφορεί στην Ευρώπη σε χαμηλά έως μέτρια επίπεδα, με αυξημένες νοσηλείες να καταγράφονται κυρίως στα παιδιά κάτω των 5 ετών. Στη Μεγάλη Βρετανία, ο ιός παρουσιάζει μικτές τάσεις, αλλά κινείται επίσης σε μέτρια επίπεδα, με τις εβδομαδιαίες νοσηλείες να αυξάνονται στις 3,70 ανά 100.000 κατοίκους και τις επισκέψεις στα επείγοντα για οξεία βρογχιολίτιδα να είναι αυξημένες, κυρίως σε μικρά παιδιά.

Την ίδια ώρα, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη διαμορφωθεί εθνικές συστάσεις για εμβολιασμό έναντι του RSV σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, κυρίως σε άτομα ηλικίας 70 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσου.

Νεότερα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν τη σημασία του RSV και για την υγεία των ενηλίκων. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open δείχνει ότι η λοίμωξη από RSV σε άτομα ηλικίας 45 ετών και άνω συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, ο οποίος παραμένει αυξημένος έως και έναν χρόνο μετά τη νόσηση. Ο κίνδυνος αφορά εμφράγματα, εγκεφαλικά και καρδιακή ανεπάρκεια και είναι μεγαλύτερος σε ηλικιωμένους, νοσηλευόμενους ασθενείς και άτομα με προϋπάρχουσα καρδιοπάθεια ή διαβήτη. Αξιοσημείωτο είναι ότι το συνολικό καρδιαγγειακό «φορτίο» του RSV αποδείχθηκε συγκρίσιμο με εκείνο της γρίπης.

Ο ρόλος του εμβολιασμού παραμένει καθοριστικός

Τα πρώιμα δεδομένα δείχνουν ότι το φετινό εμβόλιο της γρίπης προσφέρει σημαντική προστασία από σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και απέναντι στο κυρίαρχο στέλεχος Α(H3N2). Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο εκτιμάται ότι τα κρούσματα θα συνεχίσουν να αυξάνονται έως την κορύφωση της περιόδου, πιθανότατα μέσα στον Ιανουάριο. Η κυκλοφορία του ιού παραμένει υψηλότερη στα παιδιά σχολικής ηλικίας, τα οποία λειτουργούν ως βασικός παράγοντας διασποράς στην κοινότητα, ενώ τα άτομα άνω των 65 ετών αποτελούν την πλειονότητα των σοβαρών περιστατικών που χρειάζονται νοσηλεία.

ygeiamou.gr