Η πολιτική ζωή μετά τις εκλογές

 Μετά το αποτέλεσμα των εκλογών, που λόγω του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής δεν κατέστη δυνατός ο σχηματισμός αυτοδύναμης κυβέρνησης, αλλά ούτε κυβέρνησης συνεργασίας, λόγω έλλειψης πολιτικής κουλτούρας, όπως συνηθίζεται σε ευρωπαϊκές χώρες, προκηρύχθηκαν νέες εκλογές με το εκλογικό σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής. Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι προβλέψιμο με άγνωστο μόνο το ύψος της αυτοδυναμίας από το οποίο εξαρτώνται κάποιες κινήσεις της κυβέρνησης που θα σχηματισθεί.

Ήδη η χώρα εισήλθε σε προεκλογική περίοδο με συμμετοχή όμως ολιγότερων κομμάτων, γιατί πολλά, που είχαν πενιχρά εκλογικά αποτελέσματα, δεν θα μετάσχουν στις επόμενες εκλογές. Το ερώτημα που τίθεται είναι που θα στραφούν οι ψηφοφόροι τους αν αναλογιστεί κανείς ότι όλα τους έχουν σχεδόν τα ίδια προγράμματα και προεκλογικά συνθήματα.

Στο ήπιο και χωρίς εντάσεις πολιτικό κλίμα το οποίο το χαρακτηρίζει ένα ελαφρύ θρησκευτικό άρωμα το ζητούμενο πλέον είναι αν στη προσεχή βουλή θα μετέχουν περισσότερα από πέντε κόμματα, βέβαια αυτό εξαρτάται και από την προσέλευση ή την αποχή των πολιτών στις κάλπες.

Η συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία είναι διαχρονικά ύψιστο δημοκρατικό δικαίωμα, που κατακτήθηκε με αγώνες, άλλωστε ως γνωστόν οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν όσους δεν μετείχαν στη πολιτική ζωή ιδιώτες εξ ου το γαλλικό idiot.

Οι πρόσφατες εκλογές απόδειξαν, ότι το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής, που είχε εφαρμοσθεί και το 1989, δεν παράγει αυτοδύναμες κυβερνήσεις και απαιτείται η διενέργεια νέων εκλογών, που σημαίνει διακοπή της συνέχειας του κυβερνητικού έργου, καθόσον οι υπηρεσιακές κυβερνήσεις ασκούν μόνο διαχείριση, πρόσθετες δαπάνες, αλλά και ταλαιπωρία των πολιτών εκείνων που ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα μακράν της κατοικίας τους. Βέβαια θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε αυτές τις περιπτώσεις παρατηρείται και χαλάρωση του ρυθμού λειτουργίας του δημοσίου τομέα.

Αυτό είναι αποτέλεσμα της ευχέρειας μιας κυβέρνησης να αλλάζει το εκλογικό σύστημα, που θα εφαρμοστεί στις μεθεπόμενες εκλογές σύμφωνα με τις πολιτικές της επιδιώξεις.

Επομένως για τη σταθερότητα της πολιτικής ζωής πρέπει στην προσεχή αναθεώρηση του Συντάγματος να θεσπισθεί με τη μέγιστη δυνατή πολιτική συναίνεση ένα πάγιο εκλογικό σύστημα, που αφενός θα εξασφαλίζει την ανάδειξη ισχυρών κυβερνήσεων, αλλά ταυτόχρονα ισχυρής αντιπολίτευσης για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο που είναι απαραίτητος για την ομαλή πολιτική ζωή, αλλιώς υπάρχει κίνδυνος για θεσμικά ολισθήματα.

Το ζητούμενο είναι ποιο είναι για τη χώρα μας το κατάλληλο εκλογικό σύστημα, που να εξασφαλίζει ισχυρή κυβέρνηση αλλά και να υπάρχει πολυφωνία των πολιτικών τάσεων.

Στη χώρα μας έχουν δοκιμαστεί μεταπολεμικά σχεδόν όλα τα εκλογικά συστήματα, αλλά οι ευκαιριακές αλλαγές των εκλογικών νόμων για λόγους πολιτικούς δεν επέτρεψαν την καθιέρωση παγίου συστήματος. Διεθνώς έχουν δοκιμαστεί διάφορα εκλογικά συστήματα, κατά τη γνώμη μου όμως το καλύτερο είναι το μικτό ή Γερμανικό, δηλαδή ένας συνδυασμός μονοεδρικών βουλευτών με βουλευτές που εκλέγονται στην επικράτεια, άλλωστε σύμφωνα με το Σύνταγμα στη χώρα μας εκλέγονται 15 βουλευτές επικρατείας.

Μολονότι η προεκλογική περίοδος ήταν από τις πιο ήσυχες που έχω γνωρίσει, οι νομοθετικές και δικαστικές διαδικασίες για τον αποκλεισμό ακραίων κομμάτων, που συνέβησαν για πρώτη φορά, έδωσαν μια άλλη χροιά στην εκλογική διαδικασία, η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν δεν είχε καταργηθεί με το νέο Ποινικό Κώδικα η παρεπόμενη ποινή της στέρησης πολιτικών δικαιωμάτων κατόπιν καταδίκης για συγκεκριμένα βαριά αδικήματα και την οποία η κυβέρνηση της ΝΔ δεν επανάφερε.

Σαφώς αποτελεί πρόκληση στη κοινή γνώμη καταδικασμένοι σε βαριές ποινές για ατιμωτικά αδικήματα να μετέχουν στη δημόσια ζωή και πρέπει η παρεπόμενη ποινή της στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων, που ίσχυε από αρχαιοτάτων χρόνων (αειφυγία-capitis deminutio), να θεσπισθεί ξανά.

Η όλη διαδικασία ανακηρύξεως υποψηφίων πολιτικών κομμάτων υποψηφίων βουλευτών και των ενστάσεων εκλογιμότητας διεξάχθηκε από το τμήμα του Αρείου Πάγου σε πολύ σύντομες σχεδόν ασφυκτικές διαδικασίες.

Νομίζω, ότι όλες αυτές διαδικασίες θα μπορούσαν να διεξαχθούν πιο έγκυρα και με άνεση χρόνου από το Συνταγματικό Δικαστήριο το οποίο για πολλούς λόγους πρέπει με τη πρώτη αναθεώρηση του Συντάγματος να ιδρυθεί.

Σαν αποτέλεσμα του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής ήταν να υποβάλλουν υποψηφιότητα στις πρόσφατα εκλογές 38 πολιτικά κόμματα, αριθμός πρωτοφανής, που για να λάβουν την προεκλογική επιδότηση έπρεπε να συγκεντρώσουν το 1,5 % των ψήφων. Τα πολιτικά κόμματα επιδοτούνται από το κράτος για να αντιμετωπίσουν τα έξοδα λειτουργίας τους τόσο για τη προεκλογική όσο και κατά τη περίοδο της θητείας τους. Είναι όμως απαράδεκτο πολιτικά κόμματα να δανείζονται από τράπεζες με ενέχυρο τις αβέβαιες μελλοντικές επιδοτήσεις και μάλιστα πολλών ετών με αποτέλεσμα η πρακτική αυτή να τα έχει καταστήσει καταχρεωμένα. Κάποια από αυτά έχουν ρυθμίσει τις οφειλές τους και άλλα έχουν πάρει δανεικά και αγύριστα.

Ο ουσιαστικός και ταχύς έλεγχος των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων και του «πόθεν έσχες» των βουλευτών μετά συνεπειών θα ενισχύσει το κύρος της πολιτικής και την εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτή, μετά και τις πρόσφατες επώνυμες καταγγελίες για «μαύρα χρήματα» σε αρχηγό κόμματος και τη βραδύτητα επιβολής κυρώσεων σε βουλευτές που παρανόμησαν στη ακρίβεια των δηλώσεων οικονομικής κατάστασης.

Επειδή το θέμα αφορά την αξιοπιστία της πολιτικής ζωής πρέπει να διενεργείται αξιόπιστος έλεγχος όχι μόνο του «πόθεν» αλλά και του « έσχες».

Σύμφωνα με το Σύνταγμα το πολίτευμα μας είναι Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και με το άρθρο 26 υπάρχουν τρεις λειτουργίες η νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική, αλλά στην ουσία οι δύο πρώτες ταυτίζονται με υπεροχή της εκτελεστικής σε σημείο όπου πολλοί να ομιλούν για πρωθυπουργική δημοκρατία, ενώ το Σύνταγμα προτάσσει τη νομοθετική εξουσία, που νομιμοποιείται από τη λαϊκή εντολή για τη παραγωγή νομοθετικού έργου και κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Σύμφωνα με το άρθρο 60Σ οι βουλευτές ψηφίζουν κατά συνείδηση, αλλά πολλές φορές κατά κομματική εντολή. Οι ηγεσίες των πολιτικών κομμάτων έχουν την υποχρέωση να επιλέγουν και να προωθούν στελέχη όχι μόνο από τον κομματικό σωλήνα, γιατί έτσι εδραιώνεται το κομματικό και πελατειακό κράτος, αλλά αξιόλογα πρόσωπα από την κοινωνία γενικότερα ιδίως όσα διαθέτουν όραμα και θέληση να προσφέρουν.

Η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί μετά τις προσεχείς εκλογές, απαλλαγμένη του προεκλογικού άγχους, πρέπει να επιλύσει σωρεία ποικίλων προβλημάτων, που επί σειρά ετών καμιά κυβέρνηση δεν μπόρεσε ή δεν τόλμησε να επιλύσει. Μαζί με αυτά είναι και εκείνα που δημιουργούνται καθημερινά και είναι αυτονόητο ότι πρέπει να επιλυθούν άμεσα .

Τα πλέον επιτακτικά και δυσεπίλυτα προβλήματα είναι τα εθνικά στα οποία περιλαμβάνονται οι εδαφικές διεκδικήσεις της γείτονος και τα της εθνικής ταυτότητας σε συνδυασμό με το οξύ πρόβλημα του μεταναστευτικού.

Η επίλυση των θεμάτων αυτών δεν μπορεί να γίνει με μονομερείς παραχωρήσεις τύπου συνθήκης Πρεσπών, αλλά η διαφορά για την υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ του Αιγαίου μπορεί να λυθεί με προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης μόνο εφόσον η Τουρκία έχει προσχωρήσει ΄στο Διεθνές Δίκαιο της Θαλάσσας και άρει το casuς belli που μας εμποδίζει να εκμεταλλευτούμε τους υδρογονάνθρακες της υφαλοκρηπίδας μας.

Πολύ σοβαρό επίσης είναι το ζήτημα της αύξησης του Δημοσίου Χρέους, αλλά φαίνεται λόγω της αύξησης του ΑΕΠ είναι διαχειρίσιμο. Η καταπολέμηση του πληθωρισμού και της ακρίβειας των τροφίμων και καυσίμων, που πλήττει τα ευάλωτα νοικοκυριά και η οποία θα επιταθεί με τον κατόπιν εντολής της ΕΕ περιορισμό των επιδοτήσεων, οφείλεται εν πολλοίς σε εξωγενείς παράγοντες, αλλά η κυβέρνηση μπορεί με κατάλληλη νομοθεσία και ελέγχους να πατάξει φαινόμενα αισχροκέρδειας.

Επίσης σοβαρά προβλήματα στη ζωή κυρίως των ηλικιωμένων προκαλεί η εγκληματικότητα, αλλά και η εγκληματική δράση του εισαγόμενου και εντόπιου υποκόσμου με το εμπόριο ναρκωτικών, που πρέπει να αντιμετωπιστεί με αύξηση της αστυνόμευσης και επιβολή όχι μόνο πιο αυστηρών ποινών αλλά και την έκτιση τους.

Επιπλέον στην αγορά υπάρχει έλλειψη ορισμένων φαρμάκων, που οι φαρμακευτικές εταιρείες εξάγουν για να επιτύχουν μεγαλύτερη τιμή. Επίσης αφανής είναι ο έλεγχος των υπηρεσιών της Δημόσιας Διοίκησης, που δεν σηκώνουν ούτε τα τηλέφωνα. Τα προβλήματα της Δικαιοσύνης είναι τα πλέον δισεπίλυτα, αλλά αυτό απαιτεί συνταγματική αναθεώρηση, αλλαγή της νοοτροπίας των δικαστών και πόλεμο με το βαθύ κράτος των δικηγόρων.

Εάν η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί με τις προσεχείς εκλογές μπορέσει να επιλύσει μέσα στη περίοδο χάριτος των 100 πρώτων ημερών πραγματικά και όχι με λόγια κάποια από αυτά τα προβλήματα τότε άξιος ο μισθός της και θα της βγάλουμε το καπέλο - Chapeau!!!!

*O Λέανδρος Τ.Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.