Κορωνοϊός:  Η επόμενη  μέρα περνάει μέσα από τον ορυκτό πλούτο Φυσικού Αερίου της Κρήτης & Λιβύης

Η Τρέχουσα Οικονομική Πανδημία

H Πανδημία του Κορωνοϊού έχει οδηγήσει ήδη σε ύφεση τόσο την παγκόσμια οικονομία όσο και την Ελληνική Οικονομική δραστηριότητα. Αυτή η κατάσταση αναμένεται πιθανότατα να διαρκέσει για πολλούς ακόμη μήνες.
Ιδιαίτερα το στήριγμα της Οικονομίας μας που μέχρι σήμερα ήταν επί πολλά χρόνια "η Βιομηχανία του Τουρισμού" έχει πλέον από πρακτική άποψη καταρρεύσει.
Παράλληλα παρατηρούμε ότι η τιμή του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση με την τιμή του πετρελαίου να έχει οδηγηθεί σήμερα στο επίπεδο των $15 έως &  $30/βαρέλι, έναντι $60/βαρέλι που ήταν εδώ και μερικές εβδομάδες.
Αυτές οι τρέχουσες τιμές πετρελαίου δεν ευνοούν καθόλου τις αναμενόμενες  Ελληνικές Εξορρύξεις υδρογονανθράκων δεδομένου ότι το κόστος των Εξορύξεων της υπεράκτιας Κρήτης θεωρείται -λόγω μεγάλου θαλάσσιου βάθους- ότι υπερβαίνει σήμερα τα $35/βαρέλι.

Παρά τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές πετρελαίου οι υπογραφείσες Συμβάσεις Εξορύξεων υδρογονανθράκων που πρόσφατα υπογράφηκαν με μεγάλες Εταιρείες στο Ιόνιο πέλαγος και νότια της Κρήτης εμφανίζονται να είναι στη πράξη εξαιρετικά ευέλικτες ώστε οι Εταιρείες διαχρονικά να μπορούν να περιμένουν καλύτερες ημέρες και να μην εγκαταλείψουν από τώρα τις εγχώριες οικονομικές υποχρεώσεις τους αναζητώντας την τύχη τους σε άλλες περιοχές του κόσμου. 
Στις Συμβάσεις αυτές έχει ευτυχώς προβλεφθεί ένα παράθυρο 6ετίας πριν την εκτέλεση της πρώτης δαπανηρότατης γεώτρησης, οπότε υπάρχει βάσιμη ελπίδα μέχρι τότε η οικονομία να έχει ανακάμψει δίνοντας έτσι στις Εξορύξεις την ευκαιρία την κατάλληλη στιγμή να αποδώσουν οικονομικά αποτελέσματα  για την χώρα μας.

Οικονομία: Προτεραιότητα η Καταπολέμηση του Ιού & Όχι του Άνθρακα.

Η Ελληνική Οικονομία χωρίς Τουρισμό δεν μπορεί να στηριχθεί παρά μόνο στην ελπίδα των εξορύξεων Υδρογονανθράκων η οποία σήμερα διαθέτει πλέον σαφείς χαρτογραφημένους στόχους γιγαντιαίων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων "Tύπου Zohr" οι οποιοι αποτελούν επί της ουσίας την μοναδική σημαντική δυνατότητα "Δημιουργίας Εγχώριου Πλούτου" για την οικονομία στον ορίζοντα της επόμενης 35ετίας (Εικ.1).

Εικ.1, Στόχοι Κοιτασμάτων Υδρογοναθράκων στο Ιόνιο & Κρήτη

Απο τον Κυπαρισσιακό κόλπο μέχρι την Ιεράπετρα έχουν καταγραφεί υπεράκτια 28 στόχοι κοιτασμάτων τύπου "Ζοhr" οι περισσότεροι από τους οποίους είναι μεγαλύτεροι σε μέγεθος από το ανακαλυφθέν κοίτασμα "Ζohr".  Θεωρώντας μία πιθανότητα ανακάλυψης κοιτάσματος φυσικού αερίου στην περιοχή 25% (δηλ. μία στις 4 γεωτρήσεις ανακαλύπτει κοίτασμα) θα μπορούσε σε ορίζοντα 25ετίας να προκύψει κατ' ελάχιστον ένα απολήψιμο αποθέματα φυσικού αερίου της τάξης των 3 Τρις κυβικών μέτρων για την Ελληνική Οικονομία (σημερινής αξίας ~200 Δις Ευρώ).  
Επί πλέον από ενεργειακή άποψη οι προαναφερθείσες εξορύξεις θα ήταν δυνατόν να επιτρέψουν μία σταδιακή μερική αντικατάσταση των πολυδάπανων εισαγωγών ορυκτού  πλούτου πετρελαίου & φυσικού αερίου από το εξωτερικό ανακουφίζοντας έτσι δραστικά την οικονομία μας. 

Να σημειώσουμε επίσης ότι με δεδομένη την ισχύουσα κοροναϊκή οικονομική κρίση δεν αναμένεται η Ελληνική Πολιτεία -πριν ανακάμψει η τιμή του Πετρελαίου- να μπορέσει να προκηρύξει εκ νέου διαγωνισμό προσέλκυσης επενδύσεων μέσω παραχωρήσεων για τις υπάρχουσες στην χώρα αδιάθετες  ερευνητικές περιοχές στο Ιόνιο Πέλαγος & Νότια της Κρήτης ( Εικ.2, με ανοικτό μπλέ χρώμα) εκτός βεβαίως εάν υπάρξει κάποια στιγμή ανακάλυψη με γεώτρηση νέου υποθαλάσσιου κοιτάσματος υδρογονανθράκων. 

 
 
Εικ.2

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα μας εισάγει σήμερα το σύνολο των ενεργειακών αναγκών της σε υδρογονάνθρακες οι χαμηλές τιμές ευνοούν βεβαίως την εγχώρια οικονομία της αλλά μετά από μία παρατεταμένη κρίση θα υπάρξει επιτακτική ανάγκη να δημιουργηθεί νέος εγχώριος πλούτος ώστε να αντιμετωπισθεί η φτώχεια που θα έχει ήδη προκύψει από την κρίση λόγω κορωνοοιού στην Ελλάδα. Ο μόνος διαθέσιμος μη εισαγόμενος ενεργειακός πλούτος στη χώρα παραμένουν τα αναμενόμενα πιθανά σημαντικά υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων &  σε πολύ μικρότερο βαθμό η ηλιακή και η αιολική Ενέργεια & αυτό μόλις η οικονομία μας καταφέρει τελικά να ανακάμψει.
Να σημειώσουμε ότι το μέσο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολική και ηλιακή ενέργεια σήμερα ανέρχεται στο επίπεδο των $75/βαρέλι (ανά boe=ισοδύναμο βαρέλι πετρελαίου) τη στιγμή που η τιμή του πετρελαίου έχει ήδη καταρεύσει στα επίπεδα των $15 έως $30/βαρέλι.    
Σύμφωνα με π΄ρόσφατες εκτιμήσεις μας σε ορίζοντα 35ετίας είναι δυνατόν στην  Ελλάδα να δημιουργηθεί ένας ελάχιστος ακαθάριστος υποθαλάσιο πλούτος κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της τάξης του 1 Τρις Ευρώ (αξία ανακτήσιμων αποθεματων στο υπέδαφος)  τα οποία θα μπορούσαν να συνοδεύονται από τουλάχιστον 300.000 άμεσες & περιφερειακές θέσεις εργασίας. Εξ΄αυτού το συνολικό καθαρό φορολογικό όφελος του δημοσίου από τις αναμενόμενες εκμεταλλεύσεις θα μπορούσε συνολικά να φθάσει τα 350 Δις Ευρώ σε ορίζοντα 35ετίας. 

Προοπτικές Γιγαντιαίων Κοιτασμάτων Υδρογονανθράκων μεταξύ Κρήτης & Λιβύης.

Μόλις πριν 3 χρόνια η γεωφυσική Εταιρεία SPECTRUM σε συνεργασία με την γεωφυσική Εταιρεία Ι.Ο.Ν. που εδρεύουν στο Houston (Η.Π.Α.) επεξεργάστηκαν και δημοσίευσαν τα αποτελέσματα χαρτογράφισης πρόσφατων σεισμικών Ερευνών στόχων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων μεταξύ Λιβύης και Κρήτης (Εικ. 3).

 
Εικ.3
 

Εικ.4

Η Εταιρεία "SPECTRUM" παρουσίασε στο Λονδίνο τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης με τίτλο "Ένα θέαμα μέσα από τα μάτια του Zohr: η αναζήτηση του επόμενου βορειοαφρικανικού Σούπερ Γίγαντα".
Στην παρουσίαση της σημειώνει ότι Νοτιοδυτικά της Κρήτης εντοπίστηκαν ύφαλοι καρστικών ασβεστολίθων ανάλογοι με αυτούς που υπάρχουν γύρω από το Ύβωμα του Ερατοσθένη νότια της Κύπρου. Ο πρώτος ύφαλος εμφανίζει εξαιρετικές ομοιότητες με τον αντίστοιχο ύφαλο καρστικού ασβεστολίθου του κοιτάσματος "Zohr" μεταξύ Κύπρου & Αιγύπτου ο οποίος ως γνωστόν έχει μήκος 10 χιλιόμετρα (km) και αποθέματα υδρογοναθράκων 800 Δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου (m3). Επίσης αυτός ο πρώτος Λιβυκός στόχος υφάλου (βλ. Εικ.4, αριστερά) απέχει μόλις 5 χιλιόμετρα από τα Ελληνικά θαλάσσια όρια (όπως αυτά ορίστηκαν από την Λιβυκή πλευρά). Η ¨SPECTRUM" διαπίστωσε με εμφανή έκπληξη ότι ο γιγαντιαίος αυτός στόχος τύπου "Ζohr" έχει 100 km μήκος, ο όγκος του εμφανίζεται να είναι έτσι πολλαπλάσιος του κοιτάσματος "Ζοhr". 

Μόλις 60 χιλιόμετρα ανατολικότερα υπάρχει ένας δεύτερος στόχος (βλ. Εικ. 4, δεξιά) από την Λιβυκή πλευρά κοιτάσματος μήκους 80 χιλιομέτρων δηλ. ίσως και 8 φορές μεγαλύτερος από το "Ζohr".
Από πλευράς μας θα πρέπει να αναφέρουμε σύμφωνα με πρόσφατες γεωλογικές εκτιμήσεις τέτοιου είδους στόχοι υφάλων είναι κατά κανόνα επαναλαμβανόμενοι στην Ανατ. Μεσόγειο και θα πρέπει να αναμένεται αντίστοιχη ύπαρξη και Ελληνικών γιγαντιαίων στόχων Νοτιοδυτικά της Κρήτης σε πολύ μεγάλα θαλάσσια βάθη (ultradeep) που πλησιάζουν τα 3.000 μέτρα. Το θαλάσσιο βάθος δεν αποτελεί εμπόδιο αξιοποίησης των κοιτασμάτων -δεδομένου ότι πρόκειται για τεράστιους σε μέγεθος στόχους κοιτασμάτων- λαμβάνοντας δε υπ' όψη μάλιστα ότι πρόσφατα Ελληνικής ιδιοκτησίας γεωτρύπανο πραγματοποίησε εκτός Ελλάδος γεώτρηση σε θαλάσσιο βάθος 3.600 μέτρων!

 
Εικ.5
Στην Εικ.5 εμφανίζονται σχηματικά οι δυνατότητες ύπαρξης επαναλαμβανόμενων στόχων υφάλων και από την Ελληνική πλευρά οι οποίοι από γεωλογική άποψη βορειότερα εφάπτονται της Μεσογειακής Ράχης. Είναι φανερό ότι τέτοιοι στόχοι δεν μπορούν παρά να αποτελέσουν επενδυτικό στόχο εξαιρετικά έυρωστων και πολύ μεγάλων Πετρελαϊκών Εταιρειών.
Εφ' όσον δε μελλοντικές έρευνες αποδείξουν τελiκά την ύπαρξη κοιτασμάτων φυσικού αερίου αυτού του μεγέθους το περιεχόμενο τους είναι φανερό ότι θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την Ευρώπη για πολλές 10ετίες (βλ. Εικ.3)

Οι σημαντικές τελευταίες αυτές ανακαλύψεις πιστεύουμε ότι αμέσως μετά την κρίση που προήλθε από τον Κορωνοοιό θα πολλαπλασιάσει το ενδιαφέρον των ξένων πετρελαϊκών Εταιρειών νότια, νοτιοδυτικά αλλά και νοτιοανατολικά της Κρήτης. Οι δυνατότητες ύπαρξης κοιτασμάτων φυσικού αερίου ή και πετρελαίου γιγαντιαίου μεγέθους νότια της Κρήτης & οι αναμενόμενες νέες επενδύσεις στην Αίγυπτο, Κύπρο, Ισραήλ & Λίβανο θα μπορούσε την επόμενη δεκαετία να οδηγήσει σε σημαντικές συνέργειες υποδομών τόσο στην έρευνα όσο και στην Παραγωγή κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Να σημειώσουμε ότι η εταιρεία "SPECTRUM" συνέβαλε πρόσφατα με υπεράκτιες σεισμικές καταγραφές της στις ανακαλύψεις από την πετρελαϊκή εταιρεία EXXONMOBIL γιγαντιαίων υποθαλάσσιων κοιτασμάτων πετρελαίου στην Γουϊάνα της Νότιας Αμερικής, ενώ παράλληλα υπολόγισε ότι σε περίπτωση ανακαλύψεων κοιτασμάτων πετρελαίου αντί φυσικού αερίου νοτιοδυτικά της Κρήτης οι πόροι των κοιτασμάτων αυτών θα μπορούσαν με 50% πιθανότητα να ξεπεράσουν τα 10 Δις βαρέλια που αντιστοιχούν σε μία ακαθάριστη αξία υδρογονανθράκων 300 έως & 600 Δις δολαρίων (Εικ.6).

Εικ.6

Συμπεράσματα
 
Με βάση τα παραπάνω καταλαβαίνουμε πολύ εύκολα γιατί η Τουρκία πρόσφατα προχώρησε με δικά της πλοία γεωτρύπανα σε διενέργεια παράνομων γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο ενώ παράλληλα υπέγραψε ακραίες διμερείς συμφωνίες διαμοιρασμού της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης δηλώνοντας ότι η Κρήτη ως νήσος δεν διαθέτει υφαλοκρηπίδα ή αντίστοιχο ορυκτό πλούτο.

Διαπιστώνουμε επίσης ότι η Ελλάδα εδώ και 34 χρόνια δεν έχει φροντίσει να εκτελέσει υπεράκτιες γεωτρήσεις εντός της Ελληνικής ΑΟΖ ενώ ταυτόχρονα επί μισό αιώνα περίπου ζει και τρέφεται αποκλειστικά από εισαγωγές ορυκτού πλούτου υδρογονανθράκων και αυτό παρ΄ότι εδώ και πολλά χρόνια οι πάντες γνωρίζουν ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές δημιουργίας εγχώριου ορυκτου πλούτου κοιτασμάτων φυσικού αερίου. 
Σύμφωνα δε με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η Ελλάδα έχει την έβδομη μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση στην Ευρώπαϊκή 'Ενωση των 28 χωρών (73,6%) και την τρίτη υψηλότερη στην Ν.Α. Ευρώπη μετά την Κύπρο(96,2%) και την Τουρκία(74,9%).

Η εξάρτηση αυτή το μόνο που κάνει είναι να δημιουργεί σημαντικό πλούτο και θέσεις εργασίας σε χώρες του εξωτερικού. 
Σήμερα όμως συνολική απαίτηση της νέας Ελληνικής γενιάς είναι η κατά προτεραιότητα δημιουργία εγχώριου ορυκτού πλούτου -ιδιαίτερα κοιτασμάτων φυσικού αερίου- μέσω προσέλκυσης επενδύσεων εξορύξεων ορυκτού πλούτου.
Να προσθέσουμε επίσης ότι η αναγκαία ελάχιστη τιμή πετρελαίου για την επιβίωση της παραγωγής του σχιστολίθικού αερίου στις Η.Π.Α. σήμερα είναι της τάξης των $45/βαρέλι. Άρα με τιμές πετρελαίου $15 έως & $30/βαρέλι η παραγωγή υδρογονανθράκων στις Η.Π.Α κινδυνεύει με κατάρρευση σε αντίθεση με την Ρωσία και την Σαουδική Αραβία όπου οι τιμές παραγωγής υδρογονανθράκων είναι πολύ χαμηλότερες.
Ως εκ τούτου θα πρέπει βραχυπρόθεσμα να περιμένουμε οι Η.Π.Α. να πιέσουν δραστικά την Σαουδική Αραβία και την Ρωσία να τα βρούν μεταξύ τους ώστε να μειώσουν αποτελεσματικά την παραγωγή τους και το παγόσμιο σύστημα παραγωγής να μπορέσει να επιβιώσει ιδιαίτερα σε περιοχές με σχετικά υψηλό κόστος εξόρυξης υδρογοναθράκων όπως π.χ. η Ανατολική Μεσόγειος και η υπεράκτεια Ελληνική επικράτεια.
Καταλήγοντας να προσθέσουμε ότι στην μετα-κορωνοϊόν οικονομική κρίση η Ελλάδα διαθέτει μία μοναδική ευκαιρία εξόδου από την κρίση την οποία με κανένα τρόπο δεν θα πρέπει να τη χάσει. Η ευκαιρία αυτή είναι η ανάδειξη το ταχύτερον δυνατόν του ορυκτού πλούτου κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της Ελληνικής ΑΟΖ & ιδιαίτερα του ορυκτού μας πλούτου υδρογοναθράκων μεταξύ Λιβύης & Κρήτης.

* Ο Δρ. Ηλίας Κονοφάγος, Μέλος της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας Αθηνών