Milliyet: Η "Γαλάζια Πατρίδα" ζωντανεύει

Η τουρκική Milliyet παρουσιάζει ως "ορόσημο" τον νέο νόμο για τα τουρκικά θαλάσσια δικαιώματα, ο οποίος βαφτίζεται ουσιαστικά νομική θωράκιση της θεωρίας της "Γαλάζιας Πατρίδας" και εμφανίζεται ως απάντηση απέναντι στις κινήσεις της Ελλάδας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Το κείμενο υιοθετεί πλήρως τη ρητορική περί "τουρκικών δικαιωμάτων" που δήθεν απειλούνται από την Αθήνα, επιχειρώντας να μετατρέψει μονομερείς τουρκικές αξιώσεις σε εσωτερικό δίκαιο με πανίσχυρες αρμοδιότητες στα χέρια του Ταγίπ Ερντογάν.

Η Milliyet περιγράφει έναν "Τουρκικό Νόμο Θαλάσσιων Ζωνών" που έρχεται 44 χρόνια μετά τον νόμο για τα χωρικά ύδατα του 1982, με σκοπό να ρυθμίσει συνολικά τις ζώνες όπου η Άγκυρα διεκδικεί δικαιώματα: χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, συνορεύουσα ζώνη και ΑΟΖ. Στο άρθρο αναφέρεται ότι τα τουρκικά χωρικά ύδατα σε Μαύρη Θάλασσα και Μεσόγειο "κλειδώνουν" στα 12 ναυτικά μίλια, ενώ στο Αιγαίο παραμένουν στα 6, επιλογή που παρουσιάζεται ως συνειδητή πολιτική απόφαση με φόντο την παλιά απειλή casus belli κατά της Ελλάδας.

Η εφημερίδα τονίζει ότι όλες οι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες στις τουρκικές ζώνες, από έρευνες υδρογονανθράκων μέχρι περιβαλλοντικά προγράμματα, θα υπόκεινται σε άδεια της Άγκυρας, με σαφή στόχο να διατυπωθεί γραπτώς ότι δεν μπορεί να γίνεται καμία κίνηση χωρίς τη συγκατάθεση της Τουρκίας.

Κεντρικό στοιχείο του νόμου, όπως το προβάλλει η Milliyet, είναι η δυνατότητα του προέδρου να χαρακτηρίζει μονομερώς περιοχές ως "Ειδικής Θαλάσσιας Κατάστασης", ακόμη και όταν η Τουρκία δεν έχει επισήμως ανακηρύξει ΑΟΖ. Μέσα σε αυτές τις ζώνες, κάθε δραστηριότητα τρίτων κρατών – εμπορική, ερευνητική ή περιβαλλοντική – εμφανίζεται ως de facto εξαρτώμενη από την έγκριση της Άγκυρας, επεκτείνοντας την τουρκική παρουσία πολύ πέρα από τις ήδη αναγνωρισμένες θαλάσσιες διεκδικήσεις.

Ως "παράδειγμα" τέτοιων ειδικών καθεστώτων, η αρθρογραφία υπενθυμίζει ήδη υφιστάμενες προστατευόμενες περιοχές, όπως τη ζώνη των υποθαλάσσιων ορέων Φοινίκης, τη Βόρεια Θάλασσα του Αιγαίου και την περιοχή Φετίγιε–Κας, παρουσιάζοντάς τες ως πρόπλασμα για μια γενικευμένη εφαρμογή του νέου νομικού πλαισίου.

Στο δημοσίευμα η Αθήνα εμφανίζεται ως ο βασικός αντίπαλος, με τη Milliyet να κατηγορεί ανοιχτά την Ελλάδα ότι επιχειρεί να περιορίσει τα τουρκικά κυριαρχικά δικαιώματα μέσω χαρτών, ευρωπαϊκών διαδικασιών και περιβαλλοντικών πρωτοβουλιών. Ειδικά στο Αιγαίο, η εφημερίδα ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα με τη δημιουργία "θαλάσσιων πάρκων" και "ζωνών απαγόρευσης αλιείας" προσπαθεί να επιβάλει τετελεσμένα σε περιοχές όπου η Τουρκία θεωρεί ότι έχει λόγο και δικαιώματα.

Η Άγκυρα, σύμφωνα με το κείμενο, δηλώνει ότι θεωρεί "ανυπόστατες" τις ελληνικές εξαγγελίες για προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές και αλιευτικές ρυθμίσεις, προαναγγέλλοντας ότι ο νέος νόμος θα αποτελέσει το όχημα για να μπλοκάρει οποιαδήποτε μελλοντική ελληνική κίνηση στο πεδίο αυτό. Το άρθρο επιχειρεί να παρουσιάσει τη σύγκρουση όχι μόνο ως νομική και διπλωματική, αλλά και ως πεδίο αντιπαράθεσης σε αλιευτικά ζητήματα, κάνοντας λόγο για "παρενοχλήσεις" και "παραβίαση δικαιωμάτων" από την ελληνική πλευρά.

Η Milliyet αναπαράγει επίσης τη γνωστή τουρκική θέση ότι το Αιγαίο είναι "ημίκλειστη" και "sui generis" θάλασσα, άρα υπόκειται – κατά την τουρκική ανάγνωση – σε ειδικό καθεστώς που απαιτεί διμερείς συμφωνίες για αλιεία, περιβάλλον και έρευνα. Την ίδια στιγμή, υπενθυμίζει ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και παρουσιάζεται ως "μόνιμος αντιτιθέμενος" σε διατάξεις που ενισχύουν τα νησιωτικά δικαιώματα, δηλαδή τα ελληνικά επιχειρήματα για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Παρά αυτή την απόσταση από τη Σύμβαση, η εφημερίδα επικαλείται επιλεκτικά άρθρα που μιλούν για συνεργασία σε ημίκλειστες θάλασσες, για να υποστηρίξει ότι η Αθήνα "δεν σέβεται" τις αρχές συνεννόησης και ότι η Τουρκία έχει δικαίωμα να απαντήσει με τον δικό της νόμο θαλάσσιων ζωνών.

Το άρθρο σπεύδει να διαβεβαιώσει ότι ο σχεδιαζόμενος νόμος δεν θίγει την αμφιλεγόμενη τουρκολιβυκή συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες ούτε τη συμφωνία με το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα της Κύπρου, τις οποίες η Άγκυρα αντιμετωπίζει ως θεμελιώδη στοιχεία της παρουσίας της στην Ανατολική Μεσόγειο. Την ίδια ώρα διευκρινίζεται ότι δεν επηρεάζεται το καθεστώς του Μοντρέ για τα Στενά, με την Τουρκία να εμφανίζεται ως "υπεύθυνος διαχειριστής" των διεθνών διόδων, ενώ στην πράξη επεκτείνει τις μονομερείς διεκδικήσεις της.

Η Milliyet καταλήγει ότι ο νόμος έχει στόχο να αποτρέψει "τετελεσμένα" σε βάρος της "Γαλάζιας Πατρίδας" και να προσφέρει στην Άγκυρα ένα ισχυρό νομικό εργαλείο σε κάθε διαπραγμάτευση με την Ελλάδα και την Κύπρο στο μέλλον. Πρόκειται, όπως το παρουσιάζει, για αναβάθμιση της διαπραγματευτικής θέσης της Τουρκίας, με την εσωτερική νομοθεσία να λειτουργεί ως μοχλός πίεσης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.