"Η καταπληκτική προσωπικότητα της γιαγιάς μου"

Αναρωτιέμαι συνήθως αν πίσω από τους λογοτεχνικούς ήρωες έργων που με συγκίνησαν μπορεί να κρύβονται πραγματικά πρόσωπα. Και συγκεκριμένα στο "Τρίτο Στεφάνι", που προφανώς περιέχει αυτοβιογραφικά στοιχεία, αν η κυρα-Εκάβη ήταν η γιαγιά του συγγραφέα. Ο Κώστας Ταχτσής απάντησε κάποτε στην Φρίντα Μπιούμπη στο περιοδικό "Γυναίκα". Κράτησα το απόκομμα χωρίς όμως την ημερομηνία.

«–Ναι, ήταν η γιαγιά μου. Όχι, βέβαια, πιστή περιγραφή της, γιατί σκοπός μου δεν ήταν να γράψω την αυτοβιογραφία μου, αν κι όλα τα στοιχεία ξεκινάνε από έναν πυρήνα πραγματικότητας. Βασικά, αυτό που ήθελα να παρουσιάσω ήταν η ελληνική μικροαστική τάξη και, κυρίως, οι γυναίκες αυτής της τάξεως. Η γιαγιά μου ήταν λιγότερο μικροαστή από αυτό που φαίνεται στο μυθιστόρημα. Ήταν μια αρχόντισσα, μια απελευθερωμένη και, συγχρόνως, απογοητευμένη γυναίκα… Ήταν η μόνη γυναίκα που αγάπησα.

–Για ποια πράγματα σας μιλούσε;

–Ω… Μου μιλούσε εναντίον της μάνας μου, εναντίον του πατέρα μου, εναντίον της Εκκλησίας παρ’ όλο που, ταυτόχρονα, με έστελνε στην εκκλησία και με έβαζε να διαβάζω Σύνοψη. Τη μια με έβαζε να της διαβάσω ένα ερωτικό μυθιστόρημα από τον "Θεατή", το περιοδικό που παίρναμε κάθε εβδομάδα και την άλλη, σαν για να εξιλεωθούμε για το αμάρτημα, με έβαζε να διαβάσω τον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα, ολόκληρο!... Συχνά, μάλιστα, ντυνόμουν παπάς. Φορούσα ένα σεντόνι από πάνω και στεκόμουν μπροστά στον καθρέφτη και διάβαζα…»

Ο Κώστας Ταχτσής εννέα χρονών με τη μητέρα και τη γιαγιά του μπροστά στο Μουσείο.