Ο Εμίλ Ζολά από τον Εντουάρ Μανέ

Στις 29 Σεπτεμβρίου 1902, πέθανε ο Γάλλος συγγραφέας, επιφανής εκπρόσωπος του νατουραλισμού. Με αφορμή τη σημερινή επέτειο, ανέσυρα το πορτρέτο του, φιλοτεχνημένο από τον Εντουάρ Μανέ (1868). Δίπλα του ένα ελληνικού ενδιαφέροντος: του Λύσανδρου Καυτατζόγλου από τον Νικηφόρο Λύτρα (1886). Στο παρελθόν είχε υποστηριχθεί η σχέση των δύο έργων αλλά δεν υπήρξε επαρκής τεκμηρίωση. Η συσχέτιση περισσότερο στηρίχθηκε στη θέση των προσώπων και στον περιβάλλοντα χώρο. Ο Μανέ ζωγράφισε ζωντανά τον 28χρονο Ζολά και το πορτρέτο αυτό κατατάσσεται στα πιο δημοφιλή του καλλιτέχνη.

Η προσωπογραφία όμως του Καυτατζόγλου φιλοτεχνήθηκε μεταθανατίως από φωτογραφία. Το έργο του Νικηφόρου Λύτρα δεν απαθανάτισε απλώς τη μορφή ενός σημαντικού αρχιτέκτονα και επιτυχημένου διευθυντή του Σχολείου των Καλών Τεχνών (1844-62) με αριστοτεχνικό τρόπο. Η ελαιογραφία μνημειακών διαστάσεων (190Χ120 εκ.) θεωρήθηκε ως ένα από τα πιο επιβλητικά πορτρέτα του ελληνικού 19ου αιώνα.