Ο Προβελέγγιος του Χαλεπά στο προαύλιο του Γυμνασίου Σίφνου

Το πιο πολύτιμο εύρημα από τις διακοπές μου το 2011στο αιγαιοπελαγίτικο νησί, ήταν μια προτομή. Τη βρήκα τοποθετημένη παράμερα , ανάμεσα σ' ευκαλύπτους, στο προαύλιο του παλιού γυμνασίου της πόλης. Μορφή του αγάλματος ο ποιητής Αριστομένης Προβελέγγιος (1850-1936), έργο του Γιαννούλη Χαλεπά (1851-1938). Με παραξένεψε το όνομα του σπουδαίου γλύπτη και η χρονολογία: 1935. Δεν είχα παρατηρήσει μαρμάρινη προτομή λαξευμένη στη στερνή φάση της ζωής του. Υπήρχαν και τα κοινά βιογραφικά τους: ήταν σχεδόν συνομήλικοι, από κοντινά νησιά, με σπουδές και οι δύο, γύρω στο 1880, στο Μόναχο.

Την προτομή, λοιπόν, δεν την εξέλαβα σαν μια παραδοσιακή απεικόνιση εξωτερικών κυρίως στοιχείων. Είναι, νομίζω, η βαθύτερη ανάδειξη της προσωπικότητας του ποιητή και με αδρές γραμμές η παρακολούθηση της διαδρομής του. Απουσιάζει κάθε διάθεση ωραιοποίησης ή εξιδανίκευσης παρουσιάζοντας τον άνθρωπο μέσα από μια σπασμένη πλαστική φόρμα στοχασμού, ανησυχίας και πνευματικής σοφίας. Ο Αριστομένης Προβελέγγιος ευτύχησε να δει την προτομή του να στήνεται στο σχολείο της Απολλωνίας, στον απόηχο των στίχων που του αφιέρωσε ο Κωστής Παλαμάς:

Στη Σίφνο, της ακρογιαλιάς πουλί μακαριστό κοιμήσου,

ακοίμητα το νέο τραγούδι κι η αρχαία ωδή.

Το στόμα σου πρώτη φορά σωπαίνει∙

τραγουδεί του Αιγαίου το κύμα αθάνατο μαζί σου.