Αδειάζει η κλεψύδρα για το ηλεκτρικό καλώδιο Κρήτης-Κύπρου: Έκτακτη συνάντηση σήμερα στη Λευκωσία

Στις 12 σήμερα το μεσημέρι αναμένεται να μεταβεί στην Λευκωσία ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης προκειμένου να συμμετάσχει στην κρίσιμη σύσκεψη για το μέλλον της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης -Κύπρου μετά την υπαναχώρηση της κυπριακής πλευράς ως προς τους όρους που είχαν καταρχήν συμφωνηθεί τις προηγούμενες μέρες.

Πρόκειται για την πρώτη σύσκεψη μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών με φυσική παρουσία μετά τις διαδοχικές άκαρπες τηλεδιασκέψεις που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές του καλοκαιριού, επιτείνοντας την αβεβαιότητα του μεγάλου έργου που αναμένεται να προσεγγίσει τα 2 δις. Στην σύσκεψη εκτός από την πλευρά των κυπριακών υπουργείων Ενέργειας και Οικονομικών, του ΥΠΕΝ και της ΡΑΕΚ θα συμμετέχουν υψηλότατα στελέχη της Nexans, εκπρόσωποι της ΕΕ αλλά και ο ΑΔΜΗΕ.

Μέχρι αργά χθες το απόγευμα στην ελληνική πλευρά δεν ήταν απόλυτα σαφές εάν στη σημερινή κρίσιμη σύσκεψη θα συμμετάσχει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης προϋπόθεση που είχε θέσει τις προηγούμενες μέρες ο κ. Σκυλακάκης για να δικαιολογήσει την αναγκαιότητα της επίσκεψής του στην Κύπρο.

Ηλεκτρισμένο κλίμα

Το κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών έχει δυναμιτίσει τα τελευταία εικοσιτετράωρα η αιφνιδιαστική απόφαση της κυπριακής κυβέρνησης να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία που είχε επέλθει στα τέλη Αυγούστου, βάσει της οποίας οι οικονομικές εκκρεμότητες του έργου θα έκλειναν μέχρι την περασμένη Παρασκευή. Αντ’ αυτού η κυπριακή προεδρία ανακοίνωσε στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας την απόφασή της να θέσει εκ νέου τα ανοικτά ζητήματα στο τραπέζι, σε νέα ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιείται σήμερα.

Η κυπριακή πλευρά έπρεπε βάσει της προηγούμενης συμφωνίας μέχρι την περασμένη Τετάρτη να εγκρίνει την καταβολή 125 εκατομμυρίων προς τον ΑΔΜΗΕ κατά τη φάση της κατασκευής του έργου αξιοποιώντας τα έσοδα του Ταμείου Ρύπων και αντίστοιχα την περασμένη Παρασκευή την εγγυημένη απόδοση 8,3% επί των επενδεδυμένων κεφαλαίων της διασύνδεσης (WACC) όπως αντίστοιχα έπραξε η ελληνική Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας προσφέροντας ένα WACC 7,22%.

Αρμόδιες πηγές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις αν ακόμη και σήμερα εξασφαλιστεί μια συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών που να επιλύει τις εκκρεμότητες του ηλεκτρικού καλωδίου και να αίρει τα αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί. Σε αυτό το συμπέρασμα συνηγορούν και οι χθεσινές δηλώσεις του αναπληρωτή κυβερνητικού εκπροσώπου κ. Γιάννη Αντωνίου, ο οποίος τόνισε ότι από τη σύσκεψη της Τρίτης δεν αναμένονται οριστικές αποφάσεις και ότι η κυπριακή κυβέρνηση προσέρχεται σε αυτή με βασικό στρατηγικό στόχο τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας πόσο όφελος των Κύπριων καταναλωτών.

Υπό αυτό το πρίσμα η ελληνική πλευρά φαίνεται έτοιμη για όλα τα πιθανά ενδεχόμενα ακόμα και για το ναυάγιο του project που θα αποτελούσε μια άσχημη εξέλιξη για την ενεργειακή ανεξαρτησία της Κύπρου αλλά και για τις οικονομικές επιπτώσεις που θα προκαλούσε στο φορέα υλοποίησης του έργου που είναι ο ΑΔΜΗΕ, η αθέτηση ενός συμβολαίου συνολικής αξίας 1,4 δις για την κατασκευή του ηλεκτρικού καλωδίου από την Nexans.

Οικονομική βιωσιμότητα

Στο καλώδιο επανήλθε χθες με δηλώσεις του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας λέγοντας ότι το πρόβλημα με την ηλεκτρική διασύνδεση είναι ότι δεν έχει επιτευχθεί η οικονομική βιωσιμότητα του έργου από πλευράς ρυθμιστικού πλαισίου ώστε να διασφαλιστεί ο ΑΔΜΗΕ ότι θα κατασκευάσει το έργο χωρίς ζημία.

Ο υπουργός έδωσε τις απαιτούμενες διευκρινίσεις, λέγοντας ότι η οικονομική βιωσιμότητα δεν έχει επιτευχθεί αν και αποτελεί υποχρέωση των ρυθμιστικών αρχών με βάση τους σχετικούς ευρωπαϊκούς κανονισμούς, προπαντός μετά από την απόφαση της ΡΑΕΚ τον περασμένο Ιούλιο και παρά το γεγονός ότι παρήλθαν οι σχετικές συμβατικές προθεσμίες με τον κατασκευαστή του καλωδίου.

Ο κ. Σκυλακάκης σημείωσε επίσης για τον Great Sea Interconnector πως κατά τη γνώμη της ελληνικής κυβέρνησης, δεν αντιμετωπίζει κανένα θέμα οικονομικής σκοπιμότητας, από πλευράς ωφελειών που παρέχει, προπαντός στους Κυπρίους καταναλωτές.

Όπως εξήγησε, με βάση τα στοιχεία της μελέτης και το μοντέλο του ΑΔΜΗΕ αλλά και τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία για τη λειτουργία των δύο αγορών, οι διαφορές τιμών μεταξύ Ελλάδας – Κύπρου είναι τόσο μεγάλες (ακριβότερη κατά 72 ευρώ η κυπριακή αγορά από την ελληνική το 2024), που σε όλα τα πιθανώς ρεαλιστικά σενάρια το καλώδιο έχει σημαντικά κέρδη από πλευράς Κυπρίων καταναλωτών.

Γεωπολιτικό ρίσκο

Ως προς το γεωπολιτικό ρίσκο καθησυχαστικός εμφανίστηκε ξανά χθες και ο υπουργός εξωτερικών κ. Γιώργος Γεραπετρίτης, λέγοντας ότι πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης είναι να ολοκληρώσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας -Κύπρου και ότι το όποιο γεωπολιτικό ρίσκο υπάρχει (το οποίο προτάσσει η πλευρά του ΑΔΜΗΕ), δεν θεωρεί ότι σε καμία περίπτωση μπορεί να εμποδίσει την συνέχιση αυτού του έργου. Δήλωσε μάλιστα ότι η ηλεκτρική διασύνδεση θα προσφέρει μεγάλη ανακούφιση στους Κύπριους πολίτες σε ό,τι αφορά τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας τονίζοντας ότι η έρευνα όπως επίσης και η πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου επιτρέπεται και διασφαλίζεται απολύτως από το διεθνές δίκαιο.