Αβεβαιότητα στις αγορές λόγω πολέμου-Σενάρια για πετρέλαιο έως 150 δολάρια το βαρέλι

Η ενεργειακή κρίση με το πρωτοφανές ράλι των τιμών του πετρελαίου που δοκιμάζουν τις αγορές, έχει ανατρέψει τις προβλέψεις διεθνών οίκων που αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους με βάση τα σενάρια για τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή προκάλεσε εκ νέου πιέσεις στις αγορές μετοχών, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων αυξήθηκαν. Οι επενδυτές ενσωματώνουν πλέον στις αποτιμήσεις ένα πρόσθετο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου, επαναξιολογώντας ταυτόχρονα τους κινδύνους πληθωρισμού και της οικονομίας. 

Εν τω μεταξύ, τα τελευταία χρόνια, εμφανίζονται στις αγορές σχεδόν κάθε Μάρτιο οι «Μαύροι Κύκνοι» με σημαντικά που εκδηλώθηκαν τον συγκεκριμένο μήνα. Το 2020 ήταν η πανδημία, το 2022 η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και το 2023 η τραπεζική κρίση με την κατάρρευση της SVB και της Credit Suisse.

Η Goldman Sachs εξετάζει ένα «δυσμενές σενάριο» όπου οι ροές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ διαταράσσονται για 30 ημέρες (ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου σε μια κορύφωση στα 130 δολάρια το βαρέλι) και ένα «πολύ δυσμενές» σενάριο με μια διαταραχή 60 ημερών (όπου οι τιμές του πετρελαίου φτάνουν τα 150 δολάρια το βαρέλι).

Ο πόλεμος δεν φαίνεται να τελειώνει σύντομα και όσο συνεχίζεται, «καίει» το βασικό σενάριο για βραχεία σύγκρουση, εντείνοντας την αβεβαιότητα στις αγορές.

Οι εκτιμήσεις διεθνών οίκων αξιολόγησης

Η Deutsche Bank εκτιμά ότι είναι πιθανή η επανάληψη του ιστορικού sell-off σε μετοχές και ομόλογα που είδαμε το 2022 και κατά την έξαρση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.

Όμως, όπως σημειώνει, οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη ένα αποτέλεσμα τύπου 2022, όταν το Brent ήταν πάνω από 100 δολάρια/βαρέλι για περίπου 5 μήνες. Επίσης, σε αντίθεση με τα πετρελαϊκά σοκ τόσο του 2022 όσο και της δεκαετίας του 1970, ο πληθωρισμός είναι γενικά γύρω από τον στόχο.

Τουλάχιστον προς το παρόν, δεν φτάνουμε ακόμη στα ιστορικά όρια που έχουν συμβαδίσει με σημαντικές κινήσεις risk-off σε προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις. Δεν έχουμε δει ακόμη, όμως, μια επιθετική στροφή από τις κεντρικές τράπεζες. Και δεδομένου του πόσο νωρίς είναι, δεν έχουμε δει ακόμη εμφανή σημάδια επιδείνωσης των οικονομικών δεδομένων.

Από την πλευρά της, η Morgan Stanley εκφράζει την άποψη ότι οι επενδυτές πρέπει να ετοιμάζουν «λίστες για τα… ψώνια τους», εν αναμονή της επανέναρξης της bull market αργότερα φέτος.

Εκτιμά ότι σε έξι μήνες, τα πράγματα πιθανότατα θα έχουν ηρεμήσει έπειτα από αυτήν την αρχική εκτόξευση, όπως ακριβώς συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Είναι σημαντικό, όπως τονίζει, ότι η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου είναι αποτέλεσμα ενός υλικοτεχνικού αδιεξόδου στα Στενά του Ορμούζ και όχι έλλειψης εφοδιασμού. Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, οι μετοχές συνήθως αγγίζουν τα χαμηλά τους λίγες μέρες μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου.

Η BlackRock εστιάζει στον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, αλλά δεν είναι δεδομένος, όπως υποδηλώνει η τιμολόγηση της αγοράς. Πολλές φορές, «οι αγορές αναρριχώνται στο τείχος της ανασφάλειας» (stock market climbs a wall of worry), μια κλασική χρηματιστηριακή ρήση, η οποία έχει επιβεβαιωθεί αρκετές φορές στο παρελθόν, ίσως επιβεβαιωθεί κι αυτή την περίοδο.

Η χρηματιστηριακή ιστορία δείχνει ότι οι αγορές τείνουν να προεξοφλούν την αβεβαιότητα πριν από το γεγονός και να ανακάμπτουν πριν τελειώσουν οι συγκρούσεις.

Ανθεκτική η ελληνική οικονομία

Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι διεθνείς οίκοι με εκθέσεις τους εκτιμούν ότι η ελληνική οικονομία παρουσιάζεται ανθεκτική παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις.

Ο διεθνείς οίκος αξιολόγησης Fitch αναφέρει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναμένεται να διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα, με την ελληνική οικονομία να εμφανίζει ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με την Ευρωζώνη. Οι ελληνικές τράπεζες εκτιμάται ότι θα αντέξουν τυχόν βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις χάρη στους ισχυρούς ισολογισμούς τους. Η Fitch «βλέπει» ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας 2,1% το 2026-2027.

Η Moody’s «βλέπει» σταθερές προοπτικές για τις ελληνικές τράπεζες παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, καθώς οι ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες και η ισχυρή πιστωτική επέκταση αναμένεται να στηρίξουν τα βασικά χρηματοοικονομικά μεγέθη την περίοδο 2026-2027. Παράλληλα, ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα αποφύγουν άμεση πιστωτική επιδείνωση λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Η ελληνική οικονομία είναι ανθεκτική και θωρακισμένη σε ένα ενεργειακό σοκ, σημειώνει η Goldman Sachs. Η δυναμική ανάπτυξης στην Ελλάδα παραμένει ισχυρή και η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022, υποδηλώνει ότι η ελληνική οικονομία είναι σχετικά λιγότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις τιμών ενέργειας από ό,τι οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης, τονίζει.

Επιπλέον, δεδομένης της τρέχουσας προσεκτικής δημοσιονομικής στάσης, η ελληνική κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικό χώρο για να χρηματοδοτήσει μέτρα που θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν μέρος των οικονομικών επιπτώσεων του σοκ.