ΔΝΤ: Η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα

Ένα «τσουνάμι σε αργή κίνηση» που απειλεί να αλλάξει ριζικά όχι μόνο την αγορά εργασίας αλλά και τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτούνται τα κράτη βλέπει να έρχεται η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Kristalina Georgieva, προειδοποιώντας ότι οι κυβερνήσεις δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν μέχρι να γίνουν ορατές όλες οι συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης.

Μιλώντας τη Δευτέρα, κατά την ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ, η Georgieva περιέγραψε μια τεχνολογική μετάβαση που ήδη περιορίζει τη ζήτηση για εργαζομένους σε επαγγέλματα με επαναλαμβανόμενα καθήκοντα, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την απασχόληση σε δραστηριότητες με χαμηλότερες αμοιβές.

«Πρόκειται για ένα τσουνάμι που κινείται αργά, αλλά παραμένει τσουνάμι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η επικεφαλής του Ταμείου στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν απειλεί απλώς να καταργήσει συγκεκριμένες θέσεις εργασίας. Αλλάζει τη σύνθεση της απασχόλησης, μεταφέροντας τη ζήτηση από ορισμένες ειδικότητες προς άλλες, χωρίς αυτό να συνεπάγεται απαραίτητα καλύτερους μισθούς ή ποιοτικότερες θέσεις.

Ως παράδειγμα ανέφερε την αύξηση των χαμηλά αμειβόμενων θέσεων σε κλάδους όπως οι κατασκευές, μια εξέλιξη που, όπως παρατήρησε, «δεν αποτελεί λόγο πανηγυρισμού».

Η απειλή για τα κρατικά έσοδα

Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν σταματούν στην απασχόληση. Σύμφωνα με την Georgieva, μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αφορά τη φορολογία, καθώς η ολοένα μεγαλύτερη συμμετοχή της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία ενδέχεται να μετατοπίσει το οικονομικό βάρος από την εργασία προς το κεφάλαιο.

Για τις κυβερνήσεις, η μεταβολή αυτή δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: μεγάλο μέρος των δημόσιων εσόδων στηρίζεται στη φορολόγηση της εργασίας. Εάν η παραγωγή οικονομικής αξίας εξαρτάται όλο και περισσότερο από την τεχνολογία και λιγότερο από την ανθρώπινη απασχόληση, τα σημερινά φορολογικά συστήματα κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπα με σημαντικές πιέσεις.

Πρόκειται για μια πρόκληση που καθιστά αναγκαία την επανεξέταση τόσο της φορολογικής πολιτικής όσο και των μηχανισμών εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης.

Οι πρώτες ενδείξεις αυτής της ανατροπής είναι ήδη ορατές. Σε επαγγελματικούς κλάδους που εμφανίζουν υψηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, οι προσλήψεις νέων εργαζομένων έχουν αρχίσει να επιβραδύνονται, δυσκολεύοντας ιδιαίτερα όσους επιχειρούν να εισέλθουν για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας.

Παράλληλα, εντείνονται οι ανησυχίες ότι τα οικονομικά οφέλη της νέας τεχνολογίας δεν θα κατανεμηθούν ισότιμα. Παρά το τεράστιο επενδυτικό κύμα που έχει πυροδοτήσει η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, τα κέρδη μέχρι στιγμής συγκεντρώνονται σε σχετικά περιορισμένο αριθμό εργαζομένων και οικονομιών.

«Σήμερα δεν μπορούμε να φανταστούμε με ακρίβεια πώς θα είναι ο κόσμος της εργασίας σε πέντε χρόνια», παραδέχθηκε η Georgieva. Εκείνο που μπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις, πρόσθεσε, είναι να παρακολουθούν συστηματικά τις αλλαγές, να αξιολογούν τις συνέπειές τους και, κυρίως, να λαμβάνουν μέτρα από τώρα.

Η άλλη όψη: Περισσότερη ανάπτυξη

Η προειδοποίηση του ΔΝΤ δεν σημαίνει, πάντως, ότι η τεχνητή νοημοσύνη αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως απειλή.

Οι εκτιμήσεις του Ταμείου δείχνουν ότι η ευρύτερη υιοθέτησή της μπορεί να προσθέσει έως και μία ποσοστιαία μονάδα στον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης των προηγμένων ασιατικών οικονομιών.

Μια τέτοια ενίσχυση, σύμφωνα με την Georgieva, θα μπορούσε να υπερκαλύψει τις αρνητικές επιπτώσεις που ασκεί η γήρανση του πληθυσμού στην ανάπτυξη των πλουσιότερων χωρών της περιοχής.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι εάν η τεχνητή νοημοσύνη θα αυξήσει την παραγωγικότητα, αλλά ποιοι θα επωφεληθούν από αυτήν και πώς θα διασφαλιστεί ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν θα συνοδευτεί από λιγότερες ευκαιρίες απασχόλησης, μεγαλύτερες ανισότητες και ασθενέστερη φορολογική βάση.

MoneyReview.gr