Επενδύσεις έως 1 δισ. ευρώ από Εxxonmobil και Chevron - Τι σηματοδοτεί η παρουσία στα νότια της Κρήτης

Δεσμεύσεις για επενδύσεις ύψους 1 δισ. ευρώ, ύψιστης γεωπολιτικής σημασίας πέραν της οικονομικής, ανέλαβαν οι αμερικανικοί κολοσσοί Εxxonmobil και Chevron για να διερευνήσουν την ύπαρξη πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Το συνολικό πρόγραμμα ενεργών περιοχών για έρευνες, μετά και την επίσημη είσοδο της Chevron στην Ελλάδα, εκτείνεται σε μια περιοχή 94.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, από 47.905 τετραγωνικά χιλιόμετρα πριν, αυξάνοντας τις πιθανότητες για τον εντοπισμό εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η είσοδος της Chevron στην Ελλάδα επισημοποιήθηκε με την υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στα θαλάσσια μπλοκ «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ», παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Ο αμερικανικός κολοσσός μετά και τις χθεσινές συμφωνίες διευρύνει την παρουσία του στη στρατηγική για τις ΗΠΑ περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, προσθέτοντας στο χαρτοφυλάκιό του μια έκταση 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι συμβάσεις θα κατατεθούν προς κύρωση στη Βουλή το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι της υπογραφής προηγήθηκε και έγκριση από το υπουργείο Εξωτερικών στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών κανόνων περί ελέγχου κινεζικών και ρωσικών κεφαλαίων.

Με τις νέες παραχωρήσεις οι ενεργές για έρευνες περιοχές της χώρας ανέρχονται πλέον σε 10, με ορίζοντα ολοκλήρωσης των ερευνητικών προγραμμάτων το 2030-2031. Η χώρα, σύμφωνα με την παρουσίαση των συμβάσεων στην επίσημη τελετή που ακολούθησε την υπογραφή στο Μουσείο Ακρόπολης από τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΔΕΥΕΠ Αρη Στεφάτο, θα βρίσκεται σε φάση εντατικής ερευνητικής δραστηριότητας έως το τέλος της δεκαετίας, με σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις να εξελίσσονται παράλληλα σε διαφορετικά μπλοκ.

Η πρώτη παραγωγή κοιτάσματος, υπό την προϋπόθεση εντοπισμού, θα μπορούσε να τοποθετηθεί το διάστημα 2032-2035. Ο σχεδιασμός, όπως παρουσιάστηκε από τον κ. Στεφάτο, περιλαμβάνει σεισμικές έρευνες (δισδιάστατες και τρισδιάστατες) και τουλάχιστον μία ερευνητική γεώτρηση για κάθε περιοχή, που σημαίνει συνολικά τουλάχιστον 10 ερευνητικές γεωτρήσεις. Η κοινοπραξία των Chevron – HELLENIQ ENERGY αναμένεται να ξεκινήσει τις πρώτες σεισμικές έρευνες στα τέλη του 2026. Mε βάση τα όσα ανέφερε ο κ. Στεφάτος, περίπου το 40% των εσόδων από την παραγωγή υδρογονανθράκων θα επιστραφεί στο ελληνικό κράτος. Οι συμβάσεις προβλέπουν ποσοστό εταιρικού φόρου 20%, περιφερειακού φόρου (τοπική αυτοδιοίκηση) 5% και καταβολή royalties, ανάλογα με την κλιμάκωση της παραγωγής, από 4% έως 15%. Περιλαμβάνουν επίσης μπόνους παραγωγής 5,5 εκατ. ευρώ κλιμακούμενο όσο αυξάνεται η παραγωγή έως και 49 εκατ. ευρώ και τραπεζικές εγγυήσεις έως 100 εκατ. ευρώ.

Το δεσμευτικό ερευνητικό πρόγραμμα της κοινοπραξίας για τις τέσσερις περιοχές παραχώρησης περιλαμβάνει τρεις φάσεις. Την πρώτη φάση, που θα διαρκέσει τρία χρόνια, με δέσμευση για ελάχιστες επενδύσεις δισδιάστατων σεισμικών ερευνών ύψους 17,5 εκατ. ευρώ. Τη δεύτερη, για δύο χρόνια, με ελάχιστες επενδύσεις για τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες ύψους 24 εκατ. ευρώ και, τέλος, την τρίτη φάση, διάρκειας δύο χρόνων, οπότε θα λάβει χώρα τουλάχιστον μία ερευνητική γεώτρηση.

Στο μπλοκ «Α2» η κοινοπραξία θα περάσει απευθείας στο στάδιο των τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών, διαδικασία που θα επισπεύσει τους χρόνους για το επόμενο στάδιο της ερευνητικής γεώτρησης. Οι επενδύσεις στον τομέα των υδρογονανθράκων από το 2014 μέχρι σήμερα έχουν ξεπεράσει τα 176 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον κ. Στεφάτο. «Σήμερα προσθέτουμε 41,5 εκατ. ευρώ σε δεσμεύσεις για επενδύσεις νέων σεισμικών ερευνών. Με τη γεώτρηση στο μπλοκ “2” στο Ιόνιο έχουν δρομολογηθεί επιπλέον επενδύσεις 80 εκατ. ευρώ. Συνολικά έχουμε εξασφαλίσει άλλα 790 εκατ. ευρώ για την εκτέλεση δυνητικών γεωτρήσεων, αν όλες οι περιοχές ωριμάσουν και φτάσουν σε αυτό το ερευνητικό στάδιο», είπε ο επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ, υπογραμμίζοντας ότι εφόσον το πρόγραμμα εξελιχθεί σε πλήρη ανάπτυξη, οι επενδύσεις μπορεί να φτάσουν το 1 δισ. ευρώ.

Τις συμβάσεις παραχώρησης των τεσσάρων περιοχών σε Κρήτη και Πελοπόννησο υπέγραψαν από πλευράς του Δημοσίου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αρης Στεφάτος, ενώ για λογαριασμό της κοινοπραξίας ο Γκάβιν Λιούις, αντιπρόεδρος της θυγατρικής της Chevron, Global New Ventures, και ο Ανδρέας Σιάμισιης, διευθύνων σύμβουλος της HELLENIQ ENERGY. 

«Είναι άλμα, δεν είναι απλό βήμα. Τα τέσσερα μπλοκ που θα ερευνήσουν οι δύο εταιρείες είναι 48.000 τ. χλμ. και μετά τις νέες συμφωνίες θα μιλάμε για 94.000 τ. χλμ.», είπε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία του οποίου υπεγράφησαν χθες οι συμβάσεις. Ο ίδιος αναφέρθηκε στην απόφαση της Ε.Ε. να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο, καθώς και στον Κάθετο Διάδρομο ως «εξαιρετική εναλλακτική» σε αυτό.

Για μια ημέρα-ορόσημο, τόσο για την εταιρεία όσο και για το μέλλον των ερευνών στην Ελλάδα, έκανε λόγο ο εκπρόσωπος της Chevron Γκάβιν Λιούις. Χαρακτήρισε τις τέσσερις περιοχές «μια σημαντική προσθήκη στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας» και τόνισε ότι η Chevron προσέρχεται στην Ελλάδα «με υπευθυνότητα και με διάθεση για σταθερή και μακροπρόθεσμη συνεργασία», κάνοντας ειδική αναφορά στη συνεργασία με τη HELLENIQ ENERGY. «Αναμένουμε τη δουλειά που έχουμε μπροστά μας και προσβλέπουμε σε μια συνεργασία που μπορεί να αποδώσει αξία για την Ελλάδα, για τον ελληνικό εταίρο μας και για όλους τους εμπλεκομένους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παίρνοντας τον λόγο ο κ. Σιάμισιης χαρακτήρισε τη συνεργασία με τη Chevron ένδειξη εμπιστοσύνης προς την ποιότητα και τις δυνατότητες της HELLENIQ ENERGY, η οποία, όπως είπε, θα συμβάλει ουσιαστικά στο εγχείρημα προσθέτοντας σημαντική αξία όσον αφορά τη γνώση της γεωλογίας της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής. Ο επικεφαλής της HELLENIQ ENERGY σημείωσε ότι δεν πρέπει να καλλιεργούνται ψευδαισθήσεις ως προς τη δυσκολία και τη διάρκεια των ερευνητικών διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι τα έργα υδρογονανθράκων απαιτούν χρόνο, συστηματική δουλειά και υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας.

Τη γεωπολιτική διάσταση των συμφωνιών ανέδειξαν με τις ομιλίες τους τόσο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου όσο και η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Οι υπογραφές «σηματοδοτούν ένα στρατηγικό ορόσημο για την ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας και της Ευρώπης», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, επισημαίνοντας ότι η χώρα «καθίσταται εν δυνάμει παραγωγός φυσικού αερίου προς όφελος των σημερινών και των επόμενων γενεών, ασκώντας αποφασιστικά τα κυριαρχικά της δικαιώματα». Ο υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της θεσμικής συνέχειας και της ανάγκης εθνικής στήριξης του προγράμματος υδρογονανθράκων. Μνημόνευσε προηγούμενες κυβερνήσεις και υπουργούς παρομοιάζοντας τη συμβολή τους με «σκυταλοδρομία εθνικής ενότητας» και έκανε έκκληση για την αποφυγή μικροκομματικών σκοπιμοτήτων. Ο υπουργός ευχαρίστησε τους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους για την εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν προς την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η χώρα «είναι και θα παραμείνει αξιόπιστος εταίρος».

Η σημερινή συμφωνία επιβεβαιώνει τον ρόλο-κλειδί της Ελλάδας στη νοτιοανατολική Ευρώπη και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, είπε η κ. Γκίλφοϊλ, επισημαίνοντας τη σημασία της και για την ενίσχυση της ευρωατλαντικής συμμαχίας. Ειδική αναφορά έκανε και στον Κάθετο Διάδρομο, σημειώνοντας ότι «η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που ενισχύει την περιφερειακή διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων». Η πρέσβειρα των ΗΠΑ ευχαρίστησε την ελληνική κυβέρνηση, η οποία, όπως είπε, δημιούργησε ένα περιβάλλον που επιτρέπει στις εταιρείες να αναπτύσσονται και να επενδύουν με ασφάλεια, ενώ εξέφρασε την προσδοκία για περαιτέρω εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ, επισημαίνοντας «το πάθος και τη δέσμευση» της Ελλάδας στην προώθηση κοινών ενεργειακών και επενδυτικών στόχων.