Fitch: Αυξάνονται οι προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές οικονομίες – Τι λέει για την Ελλάδα

Ουδέτερες είναι, σύμφωνα με τη Fitch, οι προοπτικές των πιστοληπτικών αξιολογήσεων των ευρωπαϊκών κρατών για το 2025, σε ένα περιβάλλον μέτριας ανάπτυξης που στηρίζεται από την καλή αγορά εργασίας και τις επιτοκιακές μειώσεις. Ωστόσο, ο οίκος μιλά για προκλήσεις στην ανάπτυξη, με κυριότερες αυτές που προκύπτουν λόγω των περιορισμών στο εμπόριο, που θα κάνουν την απαιτούμενη  δημοσιονομική προσαρμογή δυσκολότερη, ειδικά για τις πιο χρεωμένες χώρες. Παρόλα αυτά, ο Federico Barriga Salazar, επικεφαλής κρατικών αξιολογήσεων της Fitch για την Δ. Ευρώπη, ξεχωρίζει θετικά την Ελλάδα, προβλέποντας ότι θα συνεχίσει να μειώνει ταχύτατα το χρέος, όπως και η Κύπρος, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία.

Η Fitch εκτιμά ότι το 2025 θα χαρακτηριστεί από ήπια ανάπτυξη για τις οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης, με την καταναλωτική ζήτηση να αυξάνεται, καθώς τα νοικοκυριά ξοδεύουν τις υψηλές αποταμιεύσεις τους. Πάντως, ο οίκος προειδοποιεί ότι η επίμονη αβεβαιότητα μπορεί να υπονομεύσει μια ισχυρότερη ανάκαμψη της κατανάλωσης και την αύξηση των επενδύσεων, παρά την προσδοκώμενη ενίσχυση των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η προοπτική πρόσθετων  εμποδίων στο εμπόριο και όχι μόνο, έπειτα από τις αμερικανικές εκλογές, θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τον εξαγωγικό τομέα αλλά και την ευρύτερη οικονομία. Οι δυσκολίες αυτές έρχονται να προστεθούν στις υπόλοιπες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, όπως είναι η γήρανση του πληθυσμού.

Πάντως, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε πτωτική τροχιά, η Fitch εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα συνεχίσει την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής της κατά το 2025.

Η συνολική δημοσιονομική θέση των ευρωπαϊκών κρατών σημείωσε μόνο ήπια βελτίωση μέσα στο 2024, τάση που σύμφωνα με τη Fitch αναμένεται να συνεχιστεί το 2025.

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ισορροπήσουν τις συνεχιζόμενες απαιτήσεις για δαπάνες (όπως π.χ. για αύξηση των αμυντικών δαπανών) με την ανάγκη μείωσης των ελλειμμάτων. Και ενώ η επαναφορά των δημοσιονομικών κανόνων της Ε.Ε. δημιουργεί ένα σημείο αναφοράς, εντούτοις ο οίκος βλέπει σημαντικούς κινδύνους, όπως για παράδειγμα από την πολιτική μεταβλητότητα και τον κατακερματισμό, που ενδεχομένως να αποδυναμώσουν τις δημοσιονομικές δεσμεύσεις των κυβερνήσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Fitch προβλέπει ότι οι αποκλίσεις ανάμεσα στις δημοσιονομικές επιδόσεις των ευρωπαϊκών χωρών θα συνεχιστούν και το 2025. Οι χώρες που έχουν θεμελιώσει σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα (Ελλάδα, Κύπρος, Ιρλανδία και Πορτογαλία) θα συνεχίσουν να μειώνουν με γρήγορους ρυθμούς τον δείκτη χρέους/ΑΕΠ, με δέσμευση στη δημοσιονομική σύνεση σε ολόκληρο το πολιτικό τους σύστημα.

Μάλιστα, τα στοιχεία της Fitch δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι η χώρα που επιτυγχάνει τη μεγαλύτερη μείωση του χρέους από το 2019, με προβλεπόμενη μείωση άνω των 30 ποσοστιαίων μονάδων έως και το 2025.  

Χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία θα συνεχίσουν την πρόοδο στη μείωση των ελλειμμάτων, αλλά με πιο ήπιο ρυθμό, καθώς η αύξηση των εσόδων θα επιβραδυνθεί.

Το Βέλγιο, η Γαλλία, η Φινλανδία και σε μικρότερο βαθμό το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζουν τις πιο δύσκολες δημοσιονομικές προοπτικές σύμφωνα με τη Fitch, με δεδομένο ότι ξεκινούν από πιο αδύναμη θέση στο χρέος και το έλλειμμα, εμφανίζουν προκλήσεις σε ό,τι αφορά τις προοπτικές ανάπτυξης αλλά και περιορισμούς πολιτικής.

Οι χώρες αυτές θα έχουν πολύ περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο για να απορροφήσουν τυχόν πρόσθετα σοκ και εάν επιχειρήσουν να εφαρμόσουν φιλόδοξα σχέδια (όπως προτείνει ο προϋπολογισμός της Γαλλίας για το 2025), κινδυνεύουν να πυροδοτήσουν πρόσθετο πολιτικό και κοινωνικό κατακερματισμό, εκτιμά ο Federico Barriga Salazar.