ΕΚΤ: Ανοίγει η κούρσα για τη διαδοχή Λαγκάρντ-Τα φαβορί και οι ισορροπίες

Η κούρσα για τη διαδοχή της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, αναμένεται να περάσει σε νέα φάση, σήμερα, Παρασκευή, καθώς η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων θα αποκαλύψει το πεδίο των υποψηφίων.

Η Ισπανία και η Ολλανδία έχουν ήδη γνωστοποιήσει την πρόθεσή τους να προτείνουν τους πρώην επικεφαλής των αντίστοιχων κεντρικών τραπεζών τους, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και Κλάας Κνοτ, ενώ αξιωματούχοι εξακολουθούν να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να εμφανιστεί και κάποιο άλλο όνομα, είτε τώρα είτε σε μεταγενέστερο στάδιο. Η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων λήγει στις 17:00 ώρα Βρυξελλών, σύμφωνα με το Bloomberg.

Καθοριστικής σημασίας για την επιλογή θα είναι η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των ηγετών των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της περιοχής, του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και του Γάλλου ομολόγου του, προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Πρόσθετους παράγοντες αβεβαιότητας αποτελούν η ανάγκη εξασφάλισης συναίνεσης από τους ήδη τεταμένους κυβερνητικούς εταίρους στο Βερολίνο, καθώς και η συνεχιζόμενη πολιτική παράλυση στο Παρίσι.

Οι προηγούμενες διαδικασίες επιλογής προέδρου της ΕΚΤ δείχνουν ότι θα ήταν ασυνήθιστο εάν οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληγαν εύκολα σε συμφωνία για το πρόσωπο που θα αναλάβει τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής σε μια νομισματική ένωση με περισσότερους από 350 εκατομμύρια κατοίκους.

Υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη και μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής υποψηφιοτήτων που έχει ορίσει το Eurogroup, δηλαδή το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, δεν αποκλείεται να εμφανιστεί ένας υποψήφιος-έκπληξη στο τελικό στάδιο, όταν οι πολιτικές διαπραγματεύσεις αρχίσουν να εντείνονται, όπως ακριβώς συνέβη και με την ίδια τη Λαγκάρντ το 2019.

Ένας ακόμη παράγοντας που περιπλέκει την αναμέτρηση είναι η πιθανότητα να υπάρξει αυτό που ο πρωθυπουργός της Ελλάδας έχει αποκαλέσει "μεγάλη συμφωνία" (grand bargain) για τη συγκεκριμένη θέση, αλλά και για δύο ακόμη επικείμενες κενές θέσεις στην κεντρική τράπεζα: εκείνες των μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής Ιζαμπέλ Σνάμπελ και Φίλιπ Λέιν.

Οι πολλοί αλληλένδετοι παράγοντες καθιστούν δύσκολη την πρόβλεψη της πορείας της διαδικασίας επιλογής του νέου προέδρου της ΕΚΤ από τώρα έως την ανακοινωθείσα αποχώρηση της Λαγκάρντ, στις 7 Φεβρουαρίου. Το πρόγραμμα των επόμενων εβδομάδων, ωστόσο, περιλαμβάνει συναντήσεις που ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές.

Αρχικά, οι 21 υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα εξετάσουν τους υποψηφίους σε συνάντηση τη Δευτέρα. Ωστόσο, η τελική απόφαση ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες.

Αυτό στρέφει την προσοχή στην άτυπη σύνοδο κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τις 13 Νοεμβρίου, καθώς και στην έκτακτη σύνοδο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου. Τίποτα, ωστόσο, δεν αποκλείει να πραγματοποιηθούν καθοριστικές τηλεφωνικές επικοινωνίες ή να υπάρξουν συμφωνίες στο παρασκήνιο στο ενδιάμεσο διάστημα.

Εάν επιτευχθεί συμφωνία που θα περιλαμβάνει ένα ευρύτερο πακέτο τοποθετήσεων, τότε ενδέχεται να αποκτήσει σημασία και η προθεσμία της 27ης Νοεμβρίου για την υποβολή υποψηφιοτήτων για τη διαδοχή της Γερμανίδας οικονομολόγου Σνάμπελ, της οποίας η θητεία λήγει τον Ιανουάριο. Η συγκεκριμένη προθεσμία ήταν αρχικά η 28η Οκτωβρίου, αλλά μετατέθηκε κατά έναν μήνα, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος.

Από την άλλη πλευρά, δεν έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία για την υποβολή υποψηφιοτήτων για τη διαδοχή του Ιρλανδού Λέιν στη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, παρότι η ΕΚΤ ζήτησε επισήμως την περασμένη εβδομάδα από τις κυβερνήσεις να αρχίσουν να αναζητούν υποψηφίους.

Η Γαλλία φαίνεται να επιδιώκει να εξασφαλίσει τη συγκεκριμένη θέση και είναι καλά προετοιμασμένη. Μπορεί να επιλέξει μεταξύ υποψηφίων όπως η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας, Ανιές Μπενασί-Κερέ, και η πρώην αξιωματούχος του ΟΟΣΑ, Λοράνς Μπουν.

Τέτοιες επιλογές έχουν σημασία, καθώς, πέρα από την ανάγκη εξισορρόπησης μεταξύ μεγάλων και μικρών χωρών, βόρειας και νότιας Ευρώπης, καθώς και πιο αυστηρών και πιο χαλαρών προσεγγίσεων στη νομισματική πολιτική, η ΕΚΤ χρειάζεται και περισσότερες γυναίκες. Σήμερα, μόνο δύο από τα έξι μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της είναι γυναίκες: η Λαγκάρντ και η Σνάμπελ. Τα υπόλοιπα μέλη είναι άνδρες, όπως και τα υπόλοιπα μέλη του 27μελούς Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.

Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Γερμανίας δεν έχει ακόμη συμφωνήσει σε υποψήφιο για την αντικατάσταση της Σνάμπελ, με τον πρώην αξιωματούχο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Τομπίας Άντριαν και την αντιπρόεδρο της Bundesbank, Ζαμπίνε Μάουντερερ, να συγκαταλέγονται μεταξύ των επικρατέστερων υποψηφίων.

Η επιλογή του Βερολίνου θα επηρεάσει και τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου της Λαγκάρντ, καθώς, εάν οι Γερμανοί προτιμήσουν τον ντε Κος, πιθανότατα θα χρειαστεί να προτείνουν γυναίκα υποψήφια για να διατηρηθεί η σημερινή ισορροπία μεταξύ των φύλων στην Εκτελεστική Επιτροπή.

Επομένως, η πρόταση ενός άνδρα για την κάλυψη της θέσης της Σνάμπελ θα μπορούσε να ενισχύσει την υποψηφιότητα του Κνοτ, αναγκάζοντας τον Φρανκ Έλντερσον να παραιτηθεί, ώστε να αποφευχθεί η παρουσία δύο Ολλανδών μελών στην Εκτελεστική Επιτροπή, και δημιουργώντας έτσι περιθώριο για την πρόταση μιας γυναίκας υποψήφιας από τη Μαδρίτη.

Ο Μερτς και ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ έχουν ήδη συναντηθεί τόσο με τον Κνοτ όσο και με τον ντε Κος, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τη διαδικασία.

"Εάν χρειαστεί, θα καταλήξουμε πολύ γρήγορα σε μια λύση για την Εκτελεστική Επιτροπή", δήλωσε ο Μερτς στο Bloomberg Television τον περασμένο μήνα, πριν η Λαγκάρντ ανακοινώσει την παραίτησή της.