«Γέφυρες» φον ντερ Λάιεν προς αγρότες: Αποδέσμευση 45 δισ. για να «περάσει» η Mercosur

Την αποδέσμευση 45 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη γεωργία προτείνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού σχεδίου της ΕΕ, με σκοπό να «κάμψει» τις αντιδράσεις των χωρών που εναντιώνονται στη συμφωνία με τη Mercosur. Μια κίνηση που επηρεάζει άμεσα και τους Έλληνες αγρότες που βρίσκονται στα μπλόκα, καθώς ένα από τα βασικά αιτήματά τους, αφορά στην ακύρωση της συμφωνίας.

Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέστειλε επιστολή στην κυπριακή προεδρία και στην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα την Τρίτη (6/1), προτείνοντας αναδιάρθρωση κονδυλίων που δεν ήταν άμεσα διαθέσιμα στο πλαίσιο της αρχικής πρότασης προϋπολογισμού 2028-34.

Προτείνει να χρησιμοποιηθούν τα δύο τρίτα – περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ – του ποσού που έχει διατεθεί μέχρι την ενδιάμεση αναθεώρηση του επταετούς προϋπολογισμού, ώστε να κινητοποιηθούν άμεσα για την υποστήριξη των αγροτών. Τα κράτη μέλη μπορούν να το ζητήσουν αυτό κατά την υποβολή των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης τους, όπως μετέδωσε το Euroactiv.

Η επιστολή επαναλαμβάνει επίσης τις υφιστάμενες προτάσεις για τους αγρότες, συμπεριλαμβανομένου ενός αποθεματικού 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς, καθώς και αυξημένης οικονομικής στήριξης για τις αγροτικές περιοχές - οι οποίες έχουν χάσει τον ειδικό πυλώνα τους στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ - με τουλάχιστον το 10% των πόρων κάθε εθνικού και περιφερειακού σχεδίου εταιρικής σχέσης.

«Πρωτοφανές επίπεδο στήριξης»

«Ο συνδυασμός αυτών των πολιτικών και δημοσιονομικών εργαλείων θα παράσχει στους αγρότες και τις αγροτικές κοινότητες ένα πρωτοφανές επίπεδο στήριξης, από ορισμένες απόψεις ακόμη υψηλότερο από ό,τι στον τρέχοντα κύκλο του προϋπολογισμού» αναφέρει η επιστολή της φον ντερ Λάιεν.

Λόγω των αντιδράσεων του αγροτικού κόσμου, η Ιταλία και η Γαλλία πιέζουν την Κομισιόν να κάνει περισσότερες παραχωρήσεις στον γεωργικό προϋπολογισμό στις διαπραγματεύσεις για να εξασφαλίσουν υποστήριξη για την μακροχρόνια διαπραγματευμένη εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Mercosur. Οι αξιωματούχοι της ΕΕ αναμένεται να ψηφίσουν για τη συμφωνία σε μια κρίσιμη συνάντηση την Παρασκευή (9/1), ανοίγοντας το δρόμο για μια πιθανή υπογραφή στην Παραγουάη στις 12 Ιανουαρίου.

Οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ συναντώνται σε έκτακτη συνεδρίαση που διοργανώνει η Επιτροπή την Τετάρτη (7/1), η οποία θα ασχοληθεί με την αμοιβαιότητα στις εμπορικές συμφωνίες για τους αγρότες, καθώς και με τον επόμενο προϋπολογισμό της ΚΑΠ.

Τι περιλαμβάνει η Mercosur και γιατί προκαλεί θύελλα αντιδράσεων

Η Mercosur, γνωστή επίσης ως Νότια Κοινή Αγορά, είναι ένας νοτιοαμερικανικός εμπορικός συνασπισμός που ιδρύθηκε το 1991. Οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ άρχισαν το 1999, αλλά μια κατ' αρχήν συμφωνία επιτεύχθηκε από τις δύο πλευρές μόλις το 2019. Εντούτοις η συμφωνία ουδέποτε επικυρώθηκε λόγω περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών ανησυχιών.

Το Δεκέμβριο 2024 σημειώθηκε πρόοδος για τη συμφωνία, με την ΕΕ και το συνασπισμό Mercosur -περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη- να καταλήγουν επιτέλους στην υιοθέτηση της μεγαλύτερης εμπορικής συμφωνίας που έχει συνάψει η ΕΕ. Χρειάζεται τώρα να επικυρωθεί από ενισχυμένη πλειοψηφία των κυβερνήσεων της ΕΕ, δηλαδή τουλάχιστον 15 από τα 27 κράτη μέλη που να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 65% του πληθυσμού της ΕΕ.

Αφού επί 25 χρόνια καταρτιζόταν, η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ-Mercosur επρόκειτο να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη περιοχή ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο. Σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση για το Εμπόριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG TRADE), η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Mercosur σε αγαθά, με εξαγωγές 57 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024. Η ΕΕ καλύπτει το ένα τέταρτο του συνολικού εμπορίου της Mercosur σε υπηρεσίες, με τις εξαγωγές της ΕΕ στην περιοχή να φθάνουν το 2023 τα 29 δισεκατομμύρια δολάρια.

Μόλις υπογραφεί, η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ να εξάγει στη Λατινική Αμερική περισσότερα οχήματα, μηχανές, κρασιά και οινοπνευματώδη, ενώ θα διευκολυνθεί η είσοδος στην Ευρώπη νοτιοαμερικανικού μοσχαρίσιου κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας.

Το μεγάλο «αγκάθι»

Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τους Ευρωπαίους αγρότες στη συμφωνία της Mercosur με την ΕΕ είναι το γεγονός ότι προβλέπει είτε εξαιρετικά χαμηλούς δασμούς είτε ακόμη και αδασμολόγητη εισαγωγή αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική στην Ευρώπη.

Με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής να έχουν μεγαλύτερες καλλιεργήσιμες εκτάσεις από χώρες όπως η Ελλάδα, οι εισαγωγές δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τους Ευρωπαίους αγρότες, οι οποίοι κάνουν λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό και αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα.