Κρίσιμο το 2026 για το ελληνικό επιχειρείν

Εξαιρετικά κρίσιμη χρονιά για την περαιτέρω κάλυψη του επενδυτικού κενού της χώρας είναι αυτή που έρχεται, καθώς το 2026 ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και ταυτόχρονα η χώρα εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο, καθώς οι εκλογές –υπό κανονικές συνθήκες– θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027.

Τα «καμπανάκια» έχουν χτυπήσει ήδη από διάφορες πλευρές. Κατ’ αρχάς από το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που στον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό προβλέπει υποχώρηση της ανάπτυξης κάτω από το 2% (1,7% το 2027, 1,6% το 2028 και 1,3% το 2029) και σημαντική επιβράδυνση των επενδύσεων, από 10,2% ρυθμό ανάπτυξης το 2026 σε μόλις 0,9% το 2028.

Δεύτερον, από το Εθνικό Συμβούλιο Παραγωγικότητας το οποίο στη φετινή έκθεσή του, αφού επισημαίνει ότι τα χάσματα παραγωγικότητας με την Ευρωζώνη και την Ε.Ε. δεν μεταβάλλονται ουσιαστικά ούτε φέτος ούτε το 2026, κάνει λόγο για ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας των επενδύσεων. «Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;» αναρωτήθηκαν άλλωστε και οι καθηγητές Αποστόλης Φιλιππόπουλος (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και Ηλίας Καραγιάννης (Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσιγκτον) που έλαβαν μέρος την Πέμπτη στη συζήτηση για την επίσημη παρουσίαση της φετινής ετήσιας έκθεσης.

«Βρισκόμαστε σε καλό μομέντουμ, αλλά για να συνεχιστεί, πρέπει να αποδείξουμε ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι διατηρήσιμοι και ότι υπάρχει πειστικό αφήγημα για την οικονομία και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης», είπε από την πλευρά του ο Κυριάκος Ανδρέου, Partner, Strategy & Markets στην PwC Ελλάδας.

Το είπε στην πραγματικότητα και η Moody’s πριν από μερικές εβδομάδες, αναφέροντας ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι πιθανό να επιβραδυνθεί σε σχέση με τα τρέχοντα υψηλά επίπεδα, μόλις ολοκληρωθεί η απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Εν είδει περισσότερο προειδοποίησης, μάλιστα, τόνισε ότι καθοδικές πιέσεις στην αξιολόγηση της Ελλάδας θα μπορούσε να προκαλέσει η αναστροφή σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Ακόμη πιο σαφές ήταν το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής: οι μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις θα πρέπει να αποτελέσουν τον μοχλό οικονομικής ανάπτυξης της χώρας στη μετά ΤΑΑ εποχή. Και δεδομένης της σχετικά δύσκολης, ακόμη, πρόσβασης πολλών ελληνικών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμη η προσέλκυση ξένων επενδύσεων αλλά και η δημιουργία μεγαλύτερων εταιρικών σχημάτων μέσα από εξαγορές και συγχωνεύσεις. Δεν είναι όμως μόνο η χρηματοδότηση. «Τα σημαντικότερα εμπόδια για ιδιωτικές επενδύσεις περιλαμβάνουν: το κόστος ενέργειας, τη διαθεσιμότητα ανθρώπινου δυναμικού υψηλών προσόντων, την αβεβαιότητα για το μέλλον, και το ρυθμιστικό πλαίσιο. Ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων προϋποθέτει, συνεπώς, άρση των ανωτέρω εμποδίων», αναφέρει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής στην τελευταία έκθεσή του για την ελληνική οικονομία.

Κρίσιμο ρόλο παίζει και το είδος των επενδύσεων, σε ποιους κλάδους υπάρχει ενδιαφέρον από επενδυτές για να εισέλθουν στο μετοχικό κεφάλαιο υφιστάμενων επιχειρήσεων. Ο τουρισμός θα συνεχίσει να προσελκύει επενδυτές, ειδικά μάλιστα καθώς η Ελλάδα αποτελεί πλέον προορισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Η βιομηχανία τροφίμων επίσης θα εξακολουθήσει να είναι ο ισχυρότερος κλάδος της μεταποίησης και ιδιαιτέρως ελκυστικός, καθώς παρά τα μικρά όρια της εγχώριας αγοράς υπάρχουν δύο σημαντικά στοιχεία: η ισχυρή ζήτηση λόγω τουρισμού και οι πολλές πλέον εξωστρεφείς εταιρείες του κλάδου.

Η υγεία, οι ασφαλιστικές υπηρεσίες, τεχνολογίες που σχετίζονται με την ευζωία είναι επίσης κλάδοι που μπορούν να προσελκύσουν επενδυτές, ειδικά μάλιστα καθώς το μικρό μέγεθος της χώρας δεν είναι αποφασιστικός παράγοντας για την επιτυχία σε αυτούς. Ενδεικτικές του παραπάνω είναι οι συμφωνίες της Lamda Development με τον όμιλο ΙΟΝ για τη δημιουργία Κέντρου Ερευνας και Καινοτομίας στο Ελληνικό και με τον Ομιλο Ιατρικού Αθηνών για τη δημιουργία Healthcare Park, επίσης στο Ελληνικό.