Πιο σπουδαία τα μαθήματα της ζωής του Μπάφετ από την περιουσία του

Τη Δευτέρα, ο Γουόρεν Μπάφετ ανακοίνωσε ότι δωρίζει περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε μετοχές της Berkshire Hathaway Inc. σε τέσσερα οικογενειακά ιδρύματα – πιστός στη δέσμευσή του να χαρίζει τη συντριπτική πλειοψηφία του πλούτου του σε φιλανθρωπικά ιδρύματα αντί να τον μεταβιβάζει στην οικογένειά του.

Μαζί με την ανακοίνωση, ο Μπάφετ εξέδωσε ένα υπόμνημα που δεν αφορούσε τόσο στις λεπτομέρειες της δωρεάς του αλλά περισσότερο στη σημασία της διευθέτησης των εκκρεμών υποθέσεων ενός ανθρώπου, όσο το τέλος πλησιάζει. Όσοι παρακολουθούν στενά τον Μπάφετ γνωρίζουν ότι αυτός είναι ο τρόπος δράσης του. Κοιτώντας κάτω από την επιφάνεια, οι σκέψεις του είναι συχνά εμποτισμένες με συμβουλές σε θέματα ηγεσίας και  διαχείρισης.

Αλλά στα 94 του χρόνια, ο Μπάφετ εστιάζει πλέον στη θνητή του φύση και αναγνωρίζει ότι "ο πατέρας χρόνος πάντα κερδίζει". Τώρα, περισσότερο από ποτέ, φαίνεται αποφασισμένος να μεταδώσει όχι μόνο μαθήματα για τα μυστικά μιας καλής επένδυσης, αλλά αυτά μιας καλής ζωής. Ακολουθούν τα δικά μου συμπεράσματα:

Μην δημιουργείτε δυναστείες (ή nepo babies [σσ. απο το nepotism - νεποτισμός). Ο Μπάφετ αναφέρει περισσότερες από μία φορές στην επιστολή του ότι δεν πιστεύει στις δυναστείες [σσ. και στον πλούτο που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά]. "Οι γονείς πρέπει να αφήνουν στα παιδιά τους αρκετά ώστε να μπορούν να κάνουν τα πάντα, αλλά όχι αρκετά ώστε να μην μπορούν να κάνουν τίποτα", γράφει. Δύο από τα τρία παιδιά του είναι στο διοικητικό συμβούλιο της Berkshire, αλλά κανένα στη διοίκηση – και κανένα από αυτά δεν θα γίνει CEO.
Ας το αντιπαραθέσουμε στο φαινόμενο των nepo babies που βλέπουμε σε άλλα μέρη του επιχειρηματικού κόσμου, καθώς λαμβάνει χώρα μια γενεαλογική μετατόπιση της εξουσίας στις οικογενειακές επιχειρήσεις. (Για όσους δεν γνωρίζουν την ορολογία του διαδικτύου, ένα nepo baby είναι κάποιος του οποίου η καριέρα επωφελείται από τον πλούτο ή τις διασυνδέσεις των επιτυχημένων γονέων του). Το αποτέλεσμα είναι συχνά η ανάδυση εσωτερικών διαμαχών, όπως η Estée Lauder Cos. και η News Corp., ή μια τάση να τοποθετείται το λάθος άτομο στο τιμόνι μιας εταιρείας (βλ.: Tyson Foods Inc.). Το να αναθέτετε στα παιδιά σας να χαρίσουν τεράστια ποσά από τον πλούτο της οικογένειάς σας, αντί να συσσωρεύουν περισσότερα, μοιάζει να είναι ένας πιο υγιής τρόπος ζωής.

Αναγνωρίστε την καλή σας τύχη. Ο Μπάφετ πιστώνει συχνότερα την επιτυχία του στην καλή του τύχη παρά στην ιδιοφυΐα του. Γράφει ότι το δικό του "σερί” τύχης "ξεκίνησε το 1930 με τη γέννησή μου στις Ηνωμένες Πολιτείες ως λευκός άνδρας", προσθέτοντας ότι "ευνοημένος από την ανδρική μου ιδιότητα, από πολύ νωρίς είχα την πεποίθηση ότι θα γινόμουν πλούσιος".

Αυτή η νοοτροπία - ότι η μοίρα είχε μια υπέρμετρη επίδραση στην ευημερία του - είναι αυτό που τον παρακίνησε να μεταβιβάσει τον πλούτο του "σε άλλους που τους δόθηκε λιγότερη τύχη κατά τη γέννησή τους". Αυτό πιθανότατα να τον απάλλαξε σε μεγάλο βαθμό από μια ενδεχόμενη υπεροψία, αποτρέποντας παράλληλα τα αδικαιολόγητα λάθη που συνεπάγονται.

Να είστε διαφανείς σχετικά με τα σχέδιά σας για το μέλλον. Ο Μπάφετ λέει ότι κάθε γονιός θα πρέπει να ζητά από τα παιδιά του να διαβάσουν τη διαθήκη του, να εξηγεί γιατί πήρε ορισμένες αποφάσεις και να υιοθετεί τα σχόλιά τους όταν αυτό έχει νόημα. "Είδα πολλές οικογένειες να διαλύονται [...] μπροστά σε διαθήκες που άφηναν τους δικαιούχους σε σύγχυση και μερικές φορές θυμωμένους", γράφει. "Είδα επίσης μερικές περιπτώσεις όπου η διαθήκη ενός πλούσιου γονέα που είχε συζητηθεί εκτενώς πριν από τον θάνατό του, βοήθησε την οικογένεια να έρθει πιο κοντά".

Ο ίδιος έχει υιοθετήσει την ίδια προσέγγιση στον προγραμματισμό της διαδοχής στην Berkshire, όπου η διαφάνεια του Μπάφετ έχει αποτρέψει πολλά δράματα. Όπως έχω ξαναγράψει, η παράδοση-ανάληψη θέσης του CEO δεν πρέπει να αποτελεί μυστήριο και πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο βαρετή. Το ίδιο ισχύει και για μια διαθήκη. 

Δαπανήστε λιγότερα από αυτά που κερδίζετε. Ο Μπάφετ εκθειάζει εδώ και καιρό τη μαγεία του ανατοκισμού, περιγράφοντάς τη σαν μια χιονόμπαλα που κυλά και αποκτά με το πέρασμα του χρόνου ταχύτητα και μάζα. Στο υπόμνημά του, γράφει ότι η πραγματική απόδοση έρχεται στα τελευταία 20 χρόνια της ζωής μας. Ο φειδωλός Μπάφετ - ζει στο ίδιο σπίτι στην Ομάχα που αγόρασε το 1958 - έχει συγκεντρώσει ένα τεράστιο ποσό αποταμιεύσεων, ή όπως το ονομάζει, "μονάδες αναβαλλόμενης κατανάλωσης". Αυτό επέτρεψε στη χιονόμπαλα να μεγαλώσει ακόμη περισσότερο, συσσωρεύοντας περισσότερα χρήματα τα οποία στη συνέχεια δωρίζει.

Πείτε στα παιδιά σας ότι είστε περήφανοι γι' αυτά. Αυτό κάνει ο Μπάφετ στο τέλος της επιστολής του. 

Bloomberg