Πρόωρη αποπληρωμή του δανείου του πρώτου μνημονίου-Το μήνυμα στους διεθνείς επενδυτές

Μήνυμα σταθερότητας στέλνει η Ελλάδα στη διεθνή επενδυτική κοινότητα, με επίκεντρο την πρόθεσή της να αποπληρώσει πρόωρα τα δάνεια του πρώτου μνημονίου.

Την ανακοίνωση έκανε χθες (25.4.2025) ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, από την έδρα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) στην Ουάσιγκτον, στο πλαίσιο της εαρινής συνόδου για την παγκόσμια οικονομία.

Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί τη συνέχιση μιας πολιτικής που στοχεύει στη μείωση του δημοσίου χρέους και ενισχύει το μήνυμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας που η Ελλάδα επιθυμεί να εκπέμψει. Την ίδια στιγμή, η ελληνική οικονομία διατηρεί ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία επιτρέπουν όχι μόνο την πρόωρη αποπληρωμή δανείων, αλλά και την επιστροφή μέρους των κερδών στην κοινωνία.

Σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων και μεγάλης αβεβαιότητας που έχουν πυροδοτήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εξαγγελίες για αύξηση των δασμών από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης καθορίζει τους άξονες της οικονομικής πολιτικής με στόχο τη θωράκιση της ελληνικής οικονομίας.

Η Ελλάδα λόγω των ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης και των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων (4,8% του ΑΕΠ ή 11,4 δισ. ευρώ το 2024) στα οποία συνέβαλαν και τα μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής έχει το δημοσιονομικό περιθώριο αφενός να εξοφλεί πρόωρα δανειακές υποχρεώσεις που ανέλαβε την περίοδο των μνημονίων, αφετέρου να επιστρέφει κοινωνικό μέρισμα στους πολίτες την πρώτη δόση του οποίου, ύψους 1 δισ. ευρώ, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης την Τρίτη (22.4.2025).

Θα ακολουθήσουν οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού τον Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ με νέο πακέτο παρεμβάσεων με θετικό κοινωνικό πρόσημο, βασικό μέρος του οποίου θα είναι οι μειώσεις φόρων για τους συνεπείς φορολογούμενους της μεσαίας τάξης.

Η Ελλάδα με το πρώτο μνημόνιο του 2010 είχε δανειστεί 52,8 δισ. ευρώ. Το δάνειο αυτό έχει μειωθεί στα 31 δισ. ευρώ λόγω των αποπληρωμών που έχουν γίνει στο διάστημα αυτό, ενώ με την επόμενη δόση των 5,3 δισ. ευρώ που θα καταβληθεί τον Δεκέμβριο θα μειωθεί περαιτέρω στα επίπεδα των 26 δισ. ευρώ.

Υπενθυμίζοντας ότι τα δάνεια του ΔΝΤ έχουν αποπληρωθεί τρία χρόνια πριν ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε από την Ουάσιγκτον ότι «πρέπει να αποπληρώσουμε και τα δάνεια του πρώτου μνημονίου και θέλουμε να το κάνουμε δέκα χρόνια νωρίτερα. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, δεν μιλάμε για σενάριο, αλλά για πραγματικότητα. Το ουσιαστικό είναι να μπορεί κανείς να το κάνει αυτό γιατί βγάζει βάρος από πάνω του. Μειώνοντας το χρέος, τα πρωτογενή πλεονάσματα που δημιουργούμε φτάνουν γρηγορότερα και καλύτερα στην κοινωνία».

Το σχέδιο της κυβέρνησης έχει ήδη υποβληθεί στον ESM και προβλέπει την πρόωρη αποπληρωμή ενός μεγάλου μέρους των συνολικών υποχρεώσεων δανειακών υποχρεώσεων που λήγουν στο διάστημα από το 2033 έως και το 2041 στις οποίες περιλαμβάνονται και τα δάνεια του πρώτου μνημονίου.

Σημειώνεται ότι από το 2024 έχουν αρχίσει οι πληρωμές των δόσεων για τα δάνεια του EFSF τα οποία ανέρχονται σε 141,8 δισ. ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής έως το 2056. Επίσης από το 2034 θα ξεκινήσει η εξόφληση του δανείου του ESM ύψους 86 δισ. ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής έως το 2060.

Η πρόωρη αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων, παράλληλα με την διατήρηση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του οικονομικού επιτελείου, αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση του χρέους της χώρας με ταχύτερους ρυθμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύτηκαν την Τρίτη το χρέος της Ελλάδας ανήλθε στο 153,6% του ΑΕΠ το 2024 από 163,9% του ΑΕΠ το 2023.