Υπουργοί Ενέργειας ΕΕ: Στην ατζέντα του το ενεργειακό κόστος, τα αποθέματα αερίου και η ασφάλεια εφοδιασμού

Στο τραπέζι των διαβουλεύσεων επανέρχονται σήμερα οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με φόντο την κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή και τις αυξανόμενες πιέσεις στο ενεργειακό κόστος, επιχειρώντας να διαμορφώσουν μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Η σημερινή άτυπη τηλεδιάσκεψη έρχεται ως συνέχεια τόσο των πρόσφατων συζητήσεων στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ όσο και της Συνόδου Κορυφής της 19ης Μαρτίου στις Βρυξέλλες, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές και να προστατευθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων αναμένεται να βρεθεί η ανάγκη αποφυγής μονομερών εθνικών παρεμβάσεων και η ενίσχυση του συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να περιοριστούν οι στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά ενέργειας. Η ελληνική πλευρά αναμένεται να υπογραμμίσει τη σημασία μιας συνεκτικής στρατηγικής, η οποία θα διασφαλίζει την ενεργειακή ασφάλεια, θα συμβάλλει στη σταθεροποίηση των τιμών και θα περιορίζει τις αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Όπως έχει επισημανθεί και μετά την προηγούμενη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας στα μέσα Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον ένα ευρύ «οπλοστάσιο» μέτρων που διαμορφώθηκε κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Τα εργαλεία αυτά μπορούν να λειτουργήσουν ως ανάχωμα στις νέες πιέσεις, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η πορεία προς την απανθρακοποίηση και την ενεργειακή μετάβαση.

Αποθέματα, δίκτυα και κόστος ενέργειας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της ενεργειακής αυτάρκειας και της ασφάλειας εφοδιασμού, με βασικό στόχο την έγκαιρη πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα.

Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνται χαμηλότερα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, διαμορφούμενα στο 28,5% έναντι 33,8%, την ώρα που εντείνονται οι ανησυχίες για την πλευρά της προσφοράς. Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να επισπεύσουν την έναρξη της διαδικασίας πλήρωσης των αποθηκών ενόψει του επόμενου χειμώνα.

Παρότι η ασφάλεια εφοδιασμού της Ένωσης εξακολουθεί να θεωρείται επαρκής σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα — με βασικούς προμηθευτές τη Νορβηγία και τις Ηνωμένες Πολιτείες — οι υψηλές τιμές στη διεθνή αγορά ενδέχεται να επηρεάσουν τη ροή εισαγωγών φυσικού αερίου προς την ΕΕ, καθιστώντας ακόμη πιο κρίσιμη την έγκαιρη προετοιμασία των αποθεμάτων.

Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο η δέσμη μέτρων για τα δίκτυα, με την Ελλάδα να στηρίζει την προώθησή της, την ώρα που άλλες χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις λόγω κόστους. Η μη πλήρης ενοποίηση της αγοράς εξακολουθεί να οδηγεί σε σημαντικές αποκλίσεις τιμών μεταξύ Βόρειας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι χώρες ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη μέτρων χωρίς το δημοσιονομικό βαρίδι ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτει προς το παρόν την ενεργοποίηση της «ρήτρας διαφυγής», προκρίνοντας στοχευμένα μέτρα, όπως εξοικονόμηση ενέργειας, ενίσχυση δημόσιων μεταφορών και ενεργειακές αναβαθμίσεις, με στόχο τη στήριξη χωρίς δημοσιονομικές υπερβάσεις.

Κάθετος Διάδρομος και βιομηχανικό κόστος

Η συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης επανέρχεται με ιδιαίτερη ένταση, τόσο σε ό,τι αφορά την επάρκεια όσο και το κόστος του φυσικού αερίου. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική πλευρά αναμένεται να αναδείξει για άλλη μια φορά τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου ως ενός κρίσιμου εργαλείου διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, που θα μπορούσε να στηρίξει μακροχρόνιες συμφωνίες LNG και να ενισχύσει τη σταθερότητα της αγοράς.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών, καθώς το επόμενο βήμα αφορά την έγκριση νέων προϊόντων που θα δημοπρατηθούν τον Ιούλιο. Ήδη έχει προηγηθεί η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της μεθοδολογίας των Διαχειριστών, που μειώνει τα τέλη διέλευσης και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα του διαδρόμου.

Το κρίσιμο στοίχημα είναι πλέον οι εγκρίσεις από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις ή ενστάσεις, ώστε η αγορά να ενεργοποιηθεί, να συναφθούν εμπορικές συμφωνίες και ο Κάθετος Διάδρομος να αποκτήσει πραγματική εμπορική διάσταση.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο περιθώριο της συζήτησης αναμένεται να τεθεί και το ζήτημα του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στη βιομηχανία, το οποίο αποτελεί βασική ανησυχία για την ελληνική πλευρά και συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Τα μέτρα για το βιομηχανικό ρεύμα είχε ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό ότι θα παρουσιάζονταν μέχρι τα τέλη του μήνα, για αυτό επανέρχονται τα σενάρια για ανακοινώσεις εντός της εβδομάδας.