Τα χέδια Ερντογάν για «Μεγάλη Τουρκία» και η απομάκρυνση της από την Δύση

Ως ένα ηχηρό μήνυμα για τον ρόλο της Τουρκίας ως μουσουλμανική δύναμη στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, αντιλαμβάνεται με σημερινό του δημοσίευμα το bloomberg την απόφαση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μετατρέψει τον ναό της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί.

Το δημοσίευμα μάλιστα χαρακτηρίζει την κίνηση της εκ νέου χρήσης του ναού ως τζαμί και την επερχόμενη προσευχή στις 24 Ιουλίου, ως κορυφαίο σύμβολο της αποστολής του αυτής.

Την ίδια ώρα εντούτοις, η Τουρκία φαίνεται πιο μόνη της από ποτέ, σημειώνει το άρθρο.

Από τις συγκρούσεις στη Συρία και τη Λιβύη έως τις επιθέσεις στο Ιράκ, η Τουρκία, δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ,  επεμβαίνει με οπλισμένα drones, πολεμικά αεροσκάφη και άρματα μάχης, ενώ τουρκικά πλοία πλέουν στη Μεσόγειο, συντηρώντας τη διαμάχη με την Ελλάδα και την Κύπρο για τους πόρους φυσικού αερίου.

Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες στο τιμόνι ενός έθνους που εκτείνεται στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, ο Ερντογάν έχει αναμφισβήτητα μετατρέψει την Τουρκία σε μια περιφερειακή δύναμη με περισσότερη δυνατή διεθνή επιρροή από τότε που ιδρύθηκε ως κοσμικό κράτος με δυτικό προσανατολισμό από τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ το 1923.

Eντούτοις, η προσπάθεια του Ερντογάν να επεκτείνει την επιρροή της χώρας σε μια περιοχή που τελούσε επί αιώνες υπό οθωμανική κυριαρχία φέρνει την Τουρκία σε τροχιά σύγκρουσης με ισχυρές αραβικές χώρες και σε διαφωνία με τους παραδοσιακούς συμμάχους, αν και προς το παρόν ουδείς εμφανίζεται πρόθυμος ή ικανός να τον σταματήσει, σημειώνει το δημοσίευμα. 

«Η Τουρκία έχει το στρατηγικό πλεονέκτημα. Η ΕΕ μοιάζει με ξεδοντιασμένο λιοντάρι όσον αφορά την Τουρκία και ο Ερντογάν το έχει καταλάβει από καιρό», σχολιάζει ο Τίμοθι Ας της Bluebay Asset Management.

Την ίδια ώρα οι ΗΠΑ έχουν καταδικάσει ορισμένα σημεία της εξωτερικής πολιτικής Ερντογάν μεν, απέφυγαν να αναλάβουν συγκεκριμένη δράση εναντίον του δε, αναφέρει ο bloomberg, επισημαίνοντας την υπόσταση της Τουρκίας ως βασικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Για την ΕΕ, ο ρόλος της Τουρκίας ως ανάχωμα στις προσφυγικές ροές και στην είσοδο εξτρεμιστών στην Ευρώπη καθιστά ριψοκίνδυνη την επιβολή κυρώσεων για την Ανατολική Μεσόγειο, συνεχίζει το άρθρο επισημαίνοντας πως οι εμπορικές κυρώσεις θα έβλαπταν και τις ευρωπαϊκές χώρες και λίγοι είναι πρόθυμοι να επωμιστούν το κόστος αυτό εν μέσω της πανδημίας.

Υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ και σύμμαχος των ΗΠΑ εδώ και χρόνια, η Τουρκία ακολούθησε μια όλο και πιο ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια και, μέχρι στιγμής, αυτό, λειτούργησε καλά  για αυτήν.

Αψηφά τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ με την αγορά των S-400 από την Ρωσία και ταυτόχρονα έχει κερδίσει τη σύμφωνη γνώμη του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αποστολή στρατευμάτων σε βρώμικες συγκρούσεις που οι ΗΠΑ θα προτιμούσαν να αποφύγουν.

Ωστόσο, όπως αναφέρει ο επικεφαλής του τμήματος για την Τουρκία της δεξαμενής σκέψης Chatham House του Λονδίνου, Φαντί Χακούρα, «οι δεσμοί της Τουρκίας με τις ΗΠΑ είναι μεν καλοί σε επίπεδο ηγεσίας, αλλά πολύ φτωχοί σε θεσμικό επίπεδο».

«Ο Ερντογάν τζογάρει με τον Τραμπ και αυτό έχει αποδώσει μέχρι στιγμής, αλλά δεν μπορείς να ασκήσεις εξωτερική πολιτική με αυτό, καθώς οι πιθανότητες μπορούν να στραφούν εναντίον σου. Όλα θα μπορούσαν να αλλάξουν αν ο Τζο Μπάιντεν κερδίσει τις εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο» δηλώνει.

Στη Μέση Ανατολή, τώρα, οι φίλοι του Τούρκου προέδρου είναι λίγοι, ενώ η λίστα των επικριτών του περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που κατηγορούν την Τουρκία ότι επιδιώκει να υπονομεύσει την πολιτική σταθερότητα και να παρεμβαίνει στις αραβικές υποθέσεις υποστηρίζοντας ισλαμιστικές ομάδες της αντιπολίτευσης.Το πρακτορείο εκτιμά πως αν ο κ. Ερντογάν δεν εμπλακεί σε κάποιον σοβαρό διπλωματικό διάλογο αλλάζοντας πολιτική, είναι δύσκολο αυτές οι χώρες να επιτρέψουν στην Άγκυρα να αναλάβει κυρίαρχο ρόλο στη Λιβύη.

«Ο Ερντογάν κατέγραψε μια σειρά από τακτικές νίκες, αλλά είτε ήταν απρόθυμος είτε ανίκανος να τις μετατρέψει σε στρατηγικά κέρδη, καθώς αυτό απαιτεί ισχυρή διπλωματία, όχι μόνο στρατιωτικές παρεμβάσεις», δήλωσε ο κ. Χακούρα.

Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη, η Τουρκία είναι ταυτόχρονα απαραίτητος εταίρος και πρόβλημα, παρατηρεί το Bloomberg. Η πρόθεσή της να ξεκινήσει έρευνες ανοιχτά της Κύπρου καταδικάστηκε από την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την ΕΕ. Η ΕΕ, από την πλευρά της, καταδίκασε προβλέψιμα –όπως αναφέρει το πρακτορείο- την απόφαση της Τουρκίας την περασμένη εβδομάδα να μετατρέψει την Αγία Σοφία ωστόσο, όπως και το ΝΑΤΟ, έδειξε πως επιθυμεί να αποκλιμακωθεί η ένταση.