ΑΑΔΕ: Αυξήθηκαν οι δηλωμένες μισθώσεις σε έναν χρόνο, αλλά τα πραγματικά ενοίκια εξακολουθούν να κρύβονται

Περισσότερα μισθωτήρια δηλώνονται, περισσότερα σπίτια εμφανίζονται στην εφορία, όμως τα πραγματικά ενοίκια εξακολουθούν να κρύβονται… Παρά τη θεαματική αύξηση των δηλωμένων μισθώσεων, το μέσο ενοίκιο που εμφανίζεται στις φορολογικές δηλώσεις παραμένει μόλις στα 200-250 ευρώ, πολύ μακριά απ’ όσα πληρώνουν στην πράξη οι περισσότεροι ενοικιαστές. Αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση που αποκαλύπτουν και φέτος οι φορολογικές δηλώσεις για την αγορά κατοικίας.

Οι δηλωμένες μισθώσεις κύριας κατοικίας αυξήθηκαν από 970.506 το 2023 σε 1.195.757 το 2024. Πρόκειται για περισσότερες από 225.000 νέες δηλωμένες μισθώσεις μέσα σε έναν μόλις χρόνο, γεγονός που αποτελεί τη μεγαλύτερη διεύρυνση της επίσημα καταγεγραμμένης αγοράς ενοικίων των τελευταίων ετών.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αύξηση της συνολικής δηλωμένης δαπάνης. Τα ενοίκια που δηλώθηκαν στην εφορία για κύρια κατοικία ανήλθαν στα 3,88 δισ. ευρώ, έναντι 2,46 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Δηλαδή μέσα σε μία χρονιά καταγράφηκε αύξηση σχεδόν 1,4 δισ. ευρώ ή περίπου 58%!

Σειρά μέτρων

Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση τα τελευταία δύο χρόνια ενεργοποίησε μια σειρά μέτρων με στόχο να επαναφέρει κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση και να περιορίσει την αδήλωτη αγορά. Στα κίνητρα περιλαμβάνονται η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα ή μεταφέρουν κατοικίες από τις βραχυχρόνιες στις μακροχρόνιες μισθώσεις, οι επιδοτήσεις για ανακαινίσεις μέσω των σχετικών προγραμμάτων κ.ά.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι σημαντικός αριθμός ακινήτων που μέχρι πρόσφατα ενοικιάζονταν χωρίς να δηλώνονται ή παρέμεναν κλειστά πέρασαν πλέον στην επίσημη αγορά, ενώ μέρος των κατοικιών που αξιοποιούνταν για βραχυχρόνιες μισθώσεις επέστρεψε στη μακροχρόνια ενοικίαση.

Παρά την αύξηση των δηλωμένων μισθώσεων και της συνολικής δηλωμένης δαπάνης, τα ποσά που εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις εξακολουθούν να απέχουν αισθητά από τις πραγματικές τιμές της αγοράς. Η μέση δηλωθείσα μηνιαία δαπάνη για κύρια κατοικία διαμορφώθηκε μόλις στα 241 ευρώ ανά φορολογούμενο, ενώ για τη φοιτητική κατοικία στα 244 ευρώ.

Τα ποσά αυτά είναι σαφώς υψηλότερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, δεν αντικατοπτρίζουν όμως την πραγματική εικόνα της αγοράς. Στην Αττική, αλλά και στις περισσότερες μεγάλες πόλεις της χώρας, η εύρεση κατοικίας με ενοίκιο κοντά στα επίπεδα αυτά αποτελεί πλέον την εξαίρεση και όχι τον κανόνα. Ακόμη και παλιά διαμερίσματα μεσαίου μεγέθους ενοικιάζονται συνήθως πάνω από τα 600 ευρώ, ενώ τα ανακαινισμένα ή νεότερα ακίνητα κινούνται στις περισσότερες περιπτώσεις μεταξύ 800 και 1.000 ευρώ τον μήνα.

Η τάση αυτή αποτυπώνεται και στη διαχρονική εξέλιξη των δηλωμένων ενοικίων. Το μέσο δηλωμένο μίσθωμα για κύρια κατοικία αυξήθηκε από 188,8 ευρώ το 2020 στα 194 ευρώ το 2021, στα 202 ευρώ το 2022, στα 211 ευρώ το 2023 και στα 241 ευρώ το 2024.

Φοιτητική κατοικία

Η ίδια εικόνα καταγράφεται, μάλιστα ακόμη πιο έντονα, και στη φοιτητική κατοικία. Η μέση δηλωθείσα δαπάνη αυξήθηκε από 150,6 ευρώ το 2022 στα 172,6 ευρώ το 2023 και εκτινάχθηκε στα 244 ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση μεγαλύτερη του 41% μέσα σε έναν μόλις χρόνο. Παρά τη θεαματική αυτή μεταβολή, τα ποσά απέχουν σημαντικά από τα ενοίκια που πληρώνουν σήμερα χιλιάδες οικογένειες σε πανεπιστημιουπόλεις όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, τα Ιωάννινα ή το Ηράκλειο, όπου ακόμη και μικρά διαμερίσματα ή γκαρσονιέρες κοστίζουν συχνά πάνω από 450-500 ευρώ τον μήνα.

Ανοδικά κινήθηκε και ο αριθμός των δηλωμένων φοιτητικών κατοικιών. Οι δηλώσεις αυξήθηκαν από 83.801 σε 95.697, ενώ η συνολική δηλωθείσα δαπάνη εκτοξεύθηκε από 173,6 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 271 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση των δηλωμένων μισθώσεων δεν αποτελεί, πάντως, μόνο αποτέλεσμα της ανόδου των ενοικίων. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένας συνδυασμός παραγόντων που λειτούργησαν ταυτόχρονα. Πολλά ακίνητα που μέχρι πρόσφατα ενοικιάζονταν χωρίς να δηλώνονται πέρασαν πλέον στο επίσημο σύστημα, ιδιοκτήτες αξιοποίησαν τα φορολογικά κίνητρα για να επαναφέρουν κλειστές κατοικίες στην αγορά, ενώ μέρος των διαμερισμάτων που χρησιμοποιούνταν για βραχυχρόνια μίσθωση επέστρεψε στη μακροχρόνια ενοικίαση.

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται ότι έπαιξαν και οι συνεχείς ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ. Τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια, οι τραπεζικές συναλλαγές, οι διασταυρώσεις στοιχείων και η σταδιακή ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων έχουν περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια να παραμένουν αδήλωτες ολόκληρες μισθώσεις, ακόμη κι αν σε αρκετές περιπτώσεις εξακολουθούν να δηλώνονται χαμηλότερα ποσά από εκείνα που συμφωνούνται στην πράξη.

newmoney