Ανακαινίζω: "Άνθρακες ο θησαυρός" για τα κλειστά διαμερίσματα

Σε ένα τυπικό πρόγραμμα επιδότησης ανακαινίσεων παλιών κατοικιών και όχι ένα "εργαλείο" για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, κινδυνεύει να εξελιχθεί το πρόγραμμα "Ανακαινίζω" που "τρέχει" από τα μέσα Ιουνίου. Όπως φαίνεται από τα μέχρι σήμερα επίσημα στοιχεία, η συντριπτική πλειονότητα των αιτήσεων αφορά ιδιοκατοικούμενα σπίτια, δηλαδή ακίνητα τα οποία ήδη χρησιμοποιούνται από τους κατόχους τους. Η μόνη διαφορά δηλαδή σε σχέση με τα μέχρι σήμερα προγράμματα, είναι το ότι οι εργασίες που επιδοτούνται αφορούν σε ποσοστό 80% επισκευές και ανακαινίσεις, ενώ το υπόλοιπο 20% καλύπτει δαπάνες για ενεργειακή αναβάθμιση.

Με βάση τα όσα ανέφερε εντός της εβδομάδας, ο αναπληρωτής Υπ. Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, από τις 41.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα μέσω της σχετικής πλατφόρμας, μόλις οι 1.500, δηλαδή μόνο το 3,6% αφορά κλειστές κατοικίες. Πρόκειται για ακίνητα που παρουσιάζουν μηδενική, ή πολύ χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας τα τελευταία δύο χρόνια. 

Το πρόβλημα έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι έχει παρασχεθεί η δυνατότητα συμμετοχής κι ένταξης όχι μόνο των κλειστών κατοικιών, αλλά και εκείνων που ήδη χρησιμοποιούνται. Παρότι αυτό είναι θετικό ασφαλώς για τους ιδιοκτήτες τους, που θα μπορέσουν να αναβαθμίσουν τα παλιά τους ακίνητα με πολύ χαμηλό, έως και υποτυπώδες κόστος, για τις κατηγορίες που δικαιούνται επιδότηση έως 95%, ακυρώνεται στην πράξη ο κύριος λόγος για τον οποίο, είχε σχεδιαστεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Αυτός δεν είναι άλλος, από το να παρασχεθούν οι απαιτούμενοι πόροι στους ιδιοκτήτες εκείνους, που δεν τους διαθέτουν, προκειμένου να επισκευάσουν τα μη κατοικήσιμα και κλειστά τους σπίτια, ώστε στη συνέχεια, είτε να μείνουν σε αυτά οι ίδιοι, είτε να τα εκμισθώσουν. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, το κέρδος για την ισορροπία στην αγορά κατοικίας θα είναι δεδομένο, υπέρ της προσφοράς, καθώς θα καλυφθεί ένα μέρος της ζήτησης.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, για να αντιστραφεί η τάση αυτή και φυσικά να απορροφηθούν με τον βέλτιστο τρόπο τα σχετικά κονδύλια, ύψους 480 εκατ. ευρώ, μέσω της προσθήκης περισσότερων κλειστών σπιτιών στο πρόγραμμα, εξετάζεται η αλλαγή της προϋπόθεσης, ο ενδιαφερόμενος να διαθέτει τουλάχιστον το 50% της κυριότητας, ή την επικαρπία του ακινήτου. Ωστόσο, ακόμα κι αν επιτραπεί τελικά η λήψη επιδότησης από ανθρώπους που έχουν π.χ. μόλις το 20% ή το 30% των δικαιωμάτων του εκάστοτε ακινήτου, πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι δύσκολα θα αντιστραφεί η μέχρι σήμερα τάση που έχει διαμορφωθεί. Μάλιστα σημειώνουν ότι ενδεχομένως, ο κύκλος των δικαιούχων να έπρεπε εξαρχής να περιορίζεται αποκλειστικά σε ακίνητα που είναι σήμερα κλειστά. 

Πάντως, θα πρέπει να επισημανθεί ότι από το σύνολο των 480 εκατ. ευρώ που είναι διαθέσιμα μέσω του προγράμματος, υπάρχει σαφής κατανομή μεταξύ των κλειστών και των υπόλοιπων κατηγοριών ακινήτων, όπως επίσης και ανά Περιφέρεια. Συγκεκριμένα, αποκλειστικά για τα κλειστά σπίτια, προβλέπονται πόροι 200 εκατ. ευρώ στο σύνολο της χώρας, αλλά αυτοί επιμερίζονται σημαντικά ανά περιοχή, με την Αττική (ομαδοποιείται με το Ν. Αιγαίο) να προβλέπονται μόλις 37,3 εκατ. ευρώ. Επομένως, παρότι το λεκανοπέδιο δέχεται τις μεγαλύτερες πιέσεις σε ό,τι αφορά την προσιτή στέγη και συνάμα διαθέτει και το μεγαλύτερο απόθεμα κλειστών κατοικιών της χώρας (περίπου 525.000 ακίνητα, επί συνόλου 800.000 στο σύνολο της χώρας), εν τέλει το συγκεκριμένο πρόγραμμα δύσκολα θα αποτελέσει λύση. 

Με βάση το πόσο ετεροβαρής είναι μέχρι σήμερα η ζήτηση των δικαιούχων (με βάση τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί), ζήτημα αναμένεται να τεθεί και με αυτήν ακριβώς την κατανομή, καθώς τα μεν 200 εκατ. ευρώ που αφορούν μόνο τα κλειστά ακίνητα θα μείνουν "στα αζήτητα", ενώ τα υπόλοιπα 280 εκατ. ευρώ που αφορούν ιδιοκατοικούμενα ή ενοικιαζόμενα σπίτια, θα έχουν πολύ υψηλότερη ζήτηση κι ενδεχομένως να μην είναι επαρκή. 

Προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, η ΠΟΜΙΔΑ κατέθεσε πρόσφατα μια σειρά προτάσεων, όπως η νομοθέτηση της δυνατότητας μονομερούς διαίρεσης διαμερισμάτων μεγάλης επιφάνειας σε μικρότερα διαμερίσματα, ακόμα κι όταν αυτό απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Επίσης, να επεκταθεί η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος, σε κάθε κατοικία που είναι σήμερα ξενοίκιαστη για οποιοδήποτε λόγο (νεόδμητη, ανακαινισμένη, νεοαποκτηθείσα, ιδιοκατοικούμενη, δωρεάν παραχωρημένη και κάθε είδους Νομικών Προσώπων). Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η ρύθμιση αυτή θα φέρει τεράστιο αριθμό ξενοίκιαστων κατοικιών στην αγορά, με μηδαμινή απώλεια δημοσίων εσόδων, ενώ επαναλαμβάνεται και το αίτημα για περαιτέρω μείωση όλων των φορολογικών συντελεστών εισοδήματος μισθωμάτων. 

Ένα ακόμα σημαντικό μέτρο που προτείνεται από την Ομοσπονδία είναι η έναρξη λειτουργίας της εφαρμογής αξιολόγησης της φερεγγυότητας των υποψηφίων ενοικιαστών από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, "ώστε οι ιδιοκτήτες να μην διστάζουν λεπτό να "ανοίξουν" τα σπίτια τους σε κάθε ενοικιαστή που σέβεται τις υποχρεώσεις του", σημειώνεται χαρακτηριστικά. 

Τέλος, προτείνεται και μείωση του ΦΠΑ για υλικά και εργασίες λειτουργικής και ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών στο 12% και βελτίωση των όρων επιστροφής φόρου εισοδήματος λόγω δαπανών αναβάθμισης κτιρίων, εντός τριετίας (αντί 5ετίας) και έως το 50% των δαπανών για υλικά (αντί του 25%).

Τι προβλέπει το πρόγραμμα Ανακαινίζω;

Το νέο πρόγραμμα προσφέρει πολύ υψηλά ποσοστά επιδότησης των σχετικών εργασιών, από 70%, μέχρι και 95% του συνολικού ποσού της ανακαίνισης, αλλά με ανώτατα όρια τα 36.000 ευρώ για τους άγαμους και τα 46.000 ευρώ για τους έγγαμους με δύο παιδιά. Όσον αφορά τα εισοδηματικά κριτήρια, αυτά φτάνουν έως τις 25.000 ευρώ ετήσιου εισοδήματος για τους άγαμους, αλλά και τις 45.000 ευρώ για έγγαμους με δύο παιδιά. 

Μεταξύ των παρεμβάσεων που θα είναι διαθέσιμες, είναι η εργασίες πλήρους ανακαίνισης κουζίνας και μπάνιου, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές παρεμβάσεις, αλλαγές δαπέδων, ελαιοχρωματισμοί, αποκατάσταση φθορών κι εργασίες λειτουργικής αναβάθμισης, με ανώτατο επιλέξιμο κόστος παρεμβάσεων έως 300 ευρώ/τ.μ. Επίσης, ένα 20% των επιδοτήσεων, θα μπορεί να αφορά εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.

Πηγή Capital.gr