ΔΕΘ 2026: Το πακέτο Μητσοτάκη, τα 13 δισ. του χρέους και το στοίχημα των αναβαθμίσεων

Με αφετηρία το πακέτο ελαφρύνσεων και ενισχύσεων που αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, η ελληνική οικονομία εισέρχεται από τον Σεπτέμβριο σε ένα τετράμηνο πυκνών εξελίξεων.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι νέες φορολογικές και κοινωνικές παρεμβάσεις, η μεγαλύτερη φέτος και τα επόμενα χρόνια μείωση του δημοσίου χρέους μέσω των πρόωρων αποπληρωμών, αλλά και ο νέος κύκλος αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, με την προοπτική νέων αναβαθμίσεων.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει από το βήμα της ΔΕΘ τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής έως τις εκλογές του 2027, αλλά και ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο με ορίζοντα το 2030. Στο κυβερνητικό επιτελείο οι προετοιμασίες βρίσκονται στην τελική ευθεία, με το βάρος να πέφτει στη μείωση φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, στη στήριξη της μεσαίας τάξης, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των συνταξιούχων.

Οι παρεμβάσεις θα κινηθούν, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στη λογική των προηγούμενων τριών ΔΕΘ της δεύτερης τετραετίας. Το στεγαστικό και οι μειώσεις φόρων, με έμφαση στις οικογένειες, αποτέλεσαν σταθερούς άξονες των προηγούμενων πακέτων και αναμένεται να έχουν ανάλογη θέση και φέτος.

Το βασικό μήνυμα της κυβέρνησης θα είναι η συνέχιση της στήριξης της κοινωνίας χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα. Το οικονομικό μοντέλο που προβάλλεται στηρίζεται στην ισχυρή ανάπτυξη, στην αύξηση των δημοσίων εσόδων και στον περιορισμό της φοροδιαφυγής, ώστε τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα να επιστρέφουν στην κοινωνία μέσω μόνιμων παροχών ή να κατευθύνονται στη μείωση του χρέους.

Τα 13 δισ. ευρώ της πρόωρης αποπληρωμής

Στο μέτωπο του χρέους, η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι το ποσό των πρόωρων αποπληρωμών θα ανέλθει φέτος στα 13 δισ. ευρώ, έναντι 8,79 δισ. ευρώ που προβλεπόταν αρχικά. Η εξέλιξη αυτή κατέστη δυνατή χάρη στις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις της οικονομίας.

Στο ποσό περιλαμβάνονται τα 6,94 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν τον Ιούνιο και αφορούν διμερή δάνεια του GLF, δάνεια του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων, καθώς και η πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου ύψους 2,2 δισ. ευρώ με λήξη τον Δεκέμβριο του 2027.

Οι κινήσεις αυτές αναμένεται να περιορίσουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, με το συνολικό όφελος να υπολογίζεται σε περίπου 2,6 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας.

Στο μικροσκόπιο των οίκων αξιολόγησης

Οι εξελίξεις αυτές θα συνυπολογιστούν στον νέο κύκλο αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, ο οποίος ξεκινά τον Σεπτέμβριο και ολοκληρώνεται τον Νοέμβριο.

Την αρχή θα κάνει ο καναδικός οίκος DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου. Στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθούν η Moody’s και ο γερμανικός οίκος SCOPE. DBRS και SCOPE έχουν ήδη κατατάξει την Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ, ενώ η Moody’s βρίσκεται μία βαθμίδα χαμηλότερα, στο Baa3.

Στις 23 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει η Standard & Poor’s και στις 6 Νοεμβρίου η Fitch, με αμφότερους τους οίκους να κατατάσσουν σήμερα τη χώρα στη βαθμίδα ΒΒΒ.

Η βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων, η ισχυρή ανάπτυξη και κυρίως η ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους δημιουργούν, σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, τις προϋποθέσεις για νέες αναβαθμίσεις. Η μεγαλύτερη πρόωρη αποπληρωμή φέτος επιταχύνει, μάλιστα, τον στόχο για τη μείωση του χρέους κάτω από το 110% του ΑΕΠ, ο οποίος πλέον τοποθετείται στο 2031, έναν χρόνο νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Ο επόμενος μεγάλος στόχος είναι το δημόσιο χρέος να υποχωρήσει κάτω από το 100% του ΑΕΠ στα μέσα της δεκαετίας του 2030. Για φέτος, το χρέος εκτιμάται στο 136,8% του ΑΕΠ, ενώ η αποκλιμάκωσή του αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια.

Η ΔΕΘ του 2026 και η «παρακαταθήκη» των προηγούμενων ετών

Μια σύντομη αναδρομή στις τρεις προηγούμενες ΔΕΘ δείχνει ότι η κυβέρνηση έχει ήδη διαμορφώσει μια σταθερή οικονομική ατζέντα, με έμφαση στη φορολογία, τη στήριξη των οικογενειών και το στεγαστικό.

Το 2025, ανακοινώθηκε μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στη φορολογία. Στον πυρήνα των μέτρων βρέθηκαν οι οικογένειες και οι νέοι εργαζόμενοι, με μείωση κατά δύο μονάδες όλων των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ και καθιέρωση ενδιάμεσου συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Παράλληλα, προβλέφθηκαν πρόσθετες μειώσεις για οικογένειες με παιδιά, μηδενικός φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και μείωση κατά 50% του ΕΝΦΙΑ για μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με πλήρη κατάργηση του φόρου από το 2027.

Το 2024, ανακοινώθηκαν 45 μέτρα, μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και η κατάργηση της μείωσης της σύνταξης για εργαζόμενους συνταξιούχους. Ιδιαίτερη θέση είχε και το στεγαστικό, με το «Σπίτι μου 2» και την τριετή απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες που διαθέτουν τα ακίνητά τους σε μακροχρόνια μίσθωση.

Το 2023, μεταξύ άλλων, ανακοινώθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς των εργαζομένων, έπειτα από 12 χρόνια μνημονιακής απαγόρευσης. Αυξήθηκε επίσης κατά 1.000 ευρώ το αφορολόγητο για οικογένειες με παιδιά, ενώ προωθήθηκαν μέτρα για την υποχρεωτική χρήση POS σε σχεδόν όλους τους κλάδους της λιανικής και των υπηρεσιών, καθώς και παρεμβάσεις στήριξης των πληγέντων από τις καταστροφές του «Daniel».

Η φετινή ΔΕΘ καλείται πλέον να προσθέσει το επόμενο κεφάλαιο: ένα νέο πακέτο μόνιμων ελαφρύνσεων και ενισχύσεων, το οποίο θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στις αυξημένες κοινωνικές προσδοκίες και στη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Παράλληλα, οι πρόωρες αποπληρωμές και οι επικείμενες αξιολογήσεις των οίκων θα αποτελέσουν το δεύτερο μεγάλο μέτωπο του φθινοπώρου, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να μετατρέψει τη δημοσιονομική υπεραπόδοση σε ακόμη ισχυρότερη θέση για την ελληνική οικονομία.

mononews.gr