Η ηλεκτρονική τιμολόγηση «εμπόδιο» σε εικονικά τιμολόγια

Περισσότερες από 850 επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην έκδοση και στη λήψη εικονικών τιμολογίων εντόπισαν οι φορολογικές αρχές κατά τη διετία 2024-2025, σύμφωνα με στοιχεία των ελέγχων. Το εύρος του φαινομένου οδήγησε στη γενικευμένη εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η οποία θεωρείται κομβικό εργαλείο για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές. Εάν πάμε μερικά χρόνια πίσω, στο διάστημα έναρξης λειτουργίας της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) εντοπίζονται συνολικά 4.260 υποθέσεις λήψης και έκδοσης εκατοντάδων χιλιάδων εικονικών στοιχείων.

Πρόκειται για υποθέσεις που οι ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων προσέφυγαν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) και στο συντριπτικό σύνολό τους αυτές οι προσφυγές απορρίφθηκαν. Οπως γίνεται αντιληπτό υπάρχουν πολλές ακόμη επιχειρήσεις που εξέδωσαν και έλαβαν εικονικά τιμολόγια, ωστόσο δεν προσέφυγαν στη ΔΕΔ ή πρόκειται για εταιρείες-φαντάσματα. Υπάρχουν και αυτοί που δηλώνουν τρεις ή τέσσερις έδρες, υποκαταστήματα κ.λπ., χωρίς όμως να εντοπίζονται στις διευθύνσεις που έχουν δηλώσει. Και το χειρότερο είναι ότι επί της ουσίας είναι ανύπαρκτοι, ενώ προσφεύγουν στη ΔΕΔ ζητώντας την ακύρωση των φόρων και των προστίμων.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η απάτη με τα εικονικά τιμολόγια και την παράνομη επιστροφή ΦΠΑ έχει μετατραπεί σε μία από τις πιο κερδοφόρες μορφές οικονομικού εγκλήματος στη χώρα. Οργανωμένα κυκλώματα, αξιοποιώντας την ψηφιακή τεχνολογία και τα εργαλεία του ίδιου του κράτους, στήνουν εταιρείες-φαντάσματα και «παράγουν» ανύπαρκτες συναλλαγές, αποσπώντας τεράστια ποσά δημόσιου χρήματος.

Παρά τα σύγχρονα συστήματα ελέγχου, η ψηφιοποίηση της οικονομίας άνοιξε νέα παράθυρα για κλοπή ΦΠΑ, που υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Οι πρόσφατες αλλαγές στο ΓΕΜΗ (καθώς άνοιγαν επιχειρήσεις με ένα ευρώ, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και εξαφανίζονταν οι ιδιοκτήτες) και η ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης επιχειρούν να κλείσουν τα παράθυρα και να μειώσουν τις απώλειες ΦΠΑ.

Και αυτό καθώς η ηλεκτρονική τιμολόγηση επιτρέπει την άμεση διαβίβαση των τιμολογίων σε ψηφιακά συστήματα της φορολογικής διοίκησης, δίνοντας τη δυνατότητα για αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις και ταχύτερο εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται σημαντικά το περιθώριο έκδοσης εικονικών τιμολογίων, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία πλασματικών δαπανών, επιστροφών ΦΠΑ και την απόκρυψη φορολογητέας ύλης.

Στελέχη του οικονομικού επιτελείου επισημαίνουν ότι η πλήρης ψηφιοποίηση της τιμολόγησης αλλάζει ριζικά το τοπίο των ελέγχων, καθώς κάθε συναλλαγή αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η αξιοποίηση εργαλείων ανάλυσης δεδομένων επιτρέπει στις Αρχές να στοχεύουν πιο αποτελεσματικά τους ελέγχους τους, μειώνοντας την ανάγκη για εκ των υστέρων παρεμβάσεις.

Το προηγούμενο έτος οι ελεγκτικές αρχές ξεσκέπασαν κυκλώματα εικονικών τιμολογίων. Συγκεκριμένα εντοπίστηκαν 147 επιχειρήσεις με συμμετοχή σε κυκλώματα εικονικών συναλλαγών συνολικής αξίας 718.128.098 ευρώ, οι οποίες δεν απέδωσαν ΦΠΑ συνολικού ποσού 143.506.427 ευρώ.

Οι εικονικές συναλλαγές αφορούσαν την έκδοση και τη λήψη:

• 20.058 τιμολογίων αξίας 214.497.433,61 ευρώ, από 37 επιχειρήσεις του κατασκευαστικού κλάδου, οι οποίες δεν απέδωσαν ΦΠΑ 50.178.567 ευρώ.

• 7.530 τιμολογίων αξίας 81.883.128,83 ευρώ, από 14 επιχειρήσεις του κλάδου χονδρικού εμπορίου τροφίμων και αγροτικών προϊόντων, οι οποίες δεν απέδωσαν ΦΠΑ 11.727.773 ευρώ.

• 927 τιμολογίων αξίας 18.502.388 ευρώ, από 16 επιχειρήσεις του κλάδου χονδρικού εμπορίου ενδυμάτων και υποδημάτων, οι οποίες δεν απέδωσαν ΦΠΑ 2.876.149 ευρώ.

• 1.354 τιμολογίων αξίας 39.324.190 ευρώ, από πέντε επιχειρήσεις του κλάδου χονδρικού εμπορίου φαρμακευτικών προϊόντων, οι οποίες δεν απέδωσαν ΦΠΑ 2.457.960 ευρώ.

• 171 τιμολογίων αξίας 16.772.639 ευρώ, από τρεις επιχειρήσεις του κλάδου χονδρικού εμπορίου μετάλλων, οι οποίες δεν απέδωσαν ΦΠΑ 3.673.504 ευρώ.