Κατά 5% αυξάνονται ετησίως οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα

Με μέσο ρυθμό αύξησης κοντά στο 5%, οι μισθοί στον ιδιωτικό τοµέα κινούνται σε τροχιά προσέγγισης του στόχου των 1.500 ευρώ έως το 2027, ωστόσο οι διαρθρωτικές αδυναµίες της ελληνικής οικονομίας, µε αιχμή τη χαµηλή παραγωγικότητα της εργασίας, δημιουργούν ένα σύνθετο σκηνικό για το 2026. Στο οποίο πρέπει να προστεθεί η πρόσφατη κοινωνική συµφωνία µεταξύ κυβέρνησης και κοινωνικών εταίρων, για ενδυνάµωση των συλλογικών διαπραγµατεύσεων και αύξηση των συλλογικών συµβάσεων εργασίας. Αν και όλοι γνωρίζουν πως η επαναφορά των µισθών στα προ της οικονοµικής κρίσης επίπεδα δεν είναι µια εύκολη διαδικασία –σήµερα η κάλυψη των εργαζοµένων από συλλογικές συµβάσεις βρίσκεται σηµαντικά κάτω από 30%– µε την ισχύ της συµφωνίας µπαίνουν οι βάσεις και δηµιουργείται το απαραίτητο πλαίσιο ώστε µέσω των διαπραγµατεύσεων να αυξηθούν οι µισθοί.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, αναλυτικά, οι προβλέψεις για το 2026 συγκλίνουν στη συνέχιση της ανοδικής τάσης των µισθών στον ιδιωτικό τοµέα, µε µέσους ετήσιους ρυθµούς αύξησης γύρω στο 5%. Με δεδοµένο ότι ο µέσος µεικτός µισθός στον ιδιωτικό τοµέα διαµορφωνόταν την άνοιξη του 2024 περίπου στα 1.325 ευρώ, οι εκτιµήσεις δείχνουν ότι έως τον Απρίλιο του 2026 θα µπορούσε να φτάσει στα 1.461-1.470 ευρώ, εφόσον δεν υπάρξουν σοβαρές ανατροπές στο µακροοικονοµικό περιβάλλον. Τα ποσά αφορούν την πλήρη απασχόληση, καθώς εάν συνυπολογιστούν και οι µισθοί της µερικής απασχόλησης, τότε τα πράγµατα είναι πολύ πιο δύσκολα. Σύµφωνα δε µε τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του ΕΦΚΑ και τις Αναλυτικές Περιοδικές ∆ηλώσεις (ΑΠ∆) που υποβάλλουν στον φορέα οι επιχειρήσεις, τον Μάιο του 2025, ο µέσος µισθός πλήρους απασχόλησης διαµορφώθηκε στα 1.369,07 ευρώ. Εάν βέβαια συνυπολογιστεί και ο µέσος µισθός των εργαζοµένων µε µερική απασχόληση, τότε συνολικά ο µέσος µισθός στον ιδιωτικό τοµέα δεν ξεπερνούσε τα 1.192,5 ευρώ.

Οι 3 πυλώνες του σχεδίου

Το κυβερνητικό σχέδιο για αύξηση του µέσου µισθού στην Ελλάδα, στα 1.500 ευρώ, έως το 2027 βασίζεται σε τρεις πυλώνες: στις διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου µισθού, στην επαναφορά των τριετιών και στην ενίσχυση των συλλογικών διαπραγµατεύσεων. Στο επίκεντρο των παρεµβάσεων βρίσκεται η προσπάθεια για µια νέα «κοινωνική συµφωνία» στην αγορά εργασίας, µε στόχο την αύξηση της κάλυψης των εργαζοµένων από συλλογικές συµβάσεις. Η κυβέρνηση και ιδιαίτερα η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας προσδοκά ότι µέσω ενός πενταετούς σχεδίου δράσης, το οποίο αναµένεται να νοµοθετηθεί στις αρχές του έτους, θα διευκολυνθεί η υπογραφή νέων κλαδικών και επιχειρησιακών συµβάσεων.

Ωστόσο, η σηµερινή εικόνα παραµένει περιορισµένη. Το πρώτο εξάµηνο του 2025 είχαν υπογραφεί µόλις 25 κλαδικές συµβάσεις και περίπου 170 επιχειρησιακές συµφωνίες, ενώ πολλές από τις υφιστάµενες κλαδικές συµβάσεις λήγουν το 2026. Η µεγαλύτερη κάλυψη εντοπίζεται στον επισιτιστικό και ξενοδοχειακό κλάδο και ακολουθεί η σύµβαση της ΟΤΟΕ, χωρίς όµως να αλλάζει ουσιαστικά ο συνολικός χάρτης.

Τι συστήνει η ΤτΕ

Την ίδια ώρα, η Τράπεζα της Ελλάδος κρατάει σαφώς πιο επιφυλακτική στάση. Στις τελευταίες εκθέσεις της επισηµαίνει ότι οι µισθολογικές αυξήσεις δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας, γεγονός που εγκυµονεί κινδύνους για την ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας.

Σύµφωνα µε την ΤτΕ, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σηµαντικά του ευρωπαϊκού µέσου όρου στην παραγωγικότητα, µε αποτέλεσµα οι αυξήσεις µισθών να µεταφράζονται ευκολότερα σε αυξηµένο κόστος παραγωγής και πληθωριστικές πιέσεις. Ετσι, παραµένει ισχυρή η σύσταση για µετριοπαθείς αυξήσεις, σε συνδυασµό µε επενδύσεις σε δεξιότητες και τεχνολογία. Ειδικά στην Ενδιάµεση Εκθεση για τη Νοµισµατική Πολιτική, η Κεντρική Τράπεζα ξεκαθαρίζει ότι η αύξηση των αµοιβών δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος της παραγωγικότητας και να επιβαρύνει το µοναδιαίο κόστος εργασίας, καθώς κάτι τέτοιο θα υπονόµευε την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας οικονοµίας. Στην πράξη, η ΤτΕ ζητεί να αυξηθεί το ποσοστό συµµετοχής στο εργατικό δυναµικό γυναικών, νέων και συνταξιούχων, καθώς και τον επαναπατρισµό των Ελλήνων του εξωτερικού µε υψηλές δεξιότητες (brain regain), επισηµαίνοντας ότι η σηµαντική µείωση της ανεργίας έχει περιορίσει τη δυνατότητα εύρεσης εργαζοµένων από τις επιχειρήσεις, καθώς έχει αυξήσει τη στενότητα στην αγορά εργασίας. Ως αποτέλεσµα, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προσλάβουν το απαραίτητο προσωπικό, µε συνέπεια είτε να µην µπορούν να φθάσουν στο µέγιστο της παραγωγικής τους ικανότητας, είτε να αναγκάζονται να προσφέρουν υψηλότερους µισθούς για να προσελκύσουν ή να διατηρήσουν τους εργαζοµένους.

Ετσι, επισηµαίνει η Κεντρική Τράπεζα, παρατηρούµε αύξηση του κόστους εργασίας µε υψηλότερους ρυθµούς σε σχέση µε την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, γεγονός που έχει ως αποτέλεσµα την αύξηση του µοναδιαίου κόστους εργασίας, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει στην επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας της οικονοµίας. «Γι’ αυτόν τον λόγο, η αύξηση των αµοιβών πρέπει να είναι ισορροπηµένη», καταλήγει.